IV SAB/Po 138/23
PostanowienieWSA w Poznaniu2024-04-03
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej, poprzedzona ponagleniem wniesionym w formie papierowej, mimo że przepisy szczególne wymagają formy elektronicznej, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej, poprzedzona ponagleniem wniesionym w formie papierowej, mimo że przepisy szczególne (w tym przypadku § 15 ust. 6 rozporządzenia RM w sprawie programu "dobry start") wymagają formy elektronicznej, jest niedopuszczalna. Nieskuteczne ponaglenie nie otwiera drogi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia "dobry start" na rok szkolny 2022/2023 dla córki. Skarga została wniesiona bezpośrednio do sądu, a następnie przekazana do organu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że ponaglenie, na które powołała się skarżąca, zostało wniesione w formie papierowej, podczas gdy przepisy wymagały formy elektronicznej. Sąd, rozpoznając sprawę, uznał skargę za niedopuszczalną z powodu nieskutecznego ponaglenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi N. R. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia "dobry start" na okres 2022/2023 z wniosku dotyczącego V. R. postanawia odrzucić skargę.
Pismem datowanym na 08 maja "2022 r." [powinno być raczej: "2023 r." – uw. Sądu], wniesionym 10 maja 2023 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, N. R. (dalej jako "Skarżąca") wniosła, cyt.: "skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. Oddział ul. [...], gdyż pomimo ponaglenia (które przedkładam w załączeniu wraz z potwierdzeniem nadania), odebranego przez organ 31.03.2023 r., nie wydał on od grudnia 2022 r., żadnej decyzji administracyjnej w przedmiocie przywrócenia mi świadczeń wychowawczych 500+ na dwoje moich dzieci V. R. i O. R. od dnia 01.06.2022 r. do chwili obecnej, oraz świadczeń Dobry Start 300+ za rozpoczęcie przez nie roku szkolnego [...]. Do chwili obecnej nie rozpatrzono również mojego wniosku o przyznanie świadczeń na nowy okres tj. [...] rok".
Powyższe pismo Skarżącej (dalej: "Skarga"), jako mylnie skierowane bezpośrednio do Sądu, zostało przez Sąd przekazane do ww. Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. przy piśmie z 11 maja 2023 r.
W piśmie przewodnim z 07 czerwca 2023 r. przekazującym do Sądu "zwrotnie" Skargę wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "Prezes ZUS"), reprezentowany przez r. H., wyjaśnił, że Skarżąca wniosła jedną skargę, która dotyczy dwóch rodzajów świadczeń, na jej dwoje dzieci, tj.:
- świadczenia "dobry start":
postępowanie [...] dot. O. R. (dalej jako "Syn"),
postępowanie [...] dot. V. R. (dalej jako "Córka");
- świadczenia wychowawczego na okresy [...] oraz [...]:
postępowanie [...] dot. Syna,
postępowanie [...] dot. Córki.
Wobec powyższego, na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu, rozdzielono sprawy objęte Skargą na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS") i oznaczono je w następujący sposób:
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 81/23 – w przedmiocie świadczenia wychowawczego na okres [...] z wniosku dot. Syna;
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 82/23 – w przedmiocie świadczenia dobry start na okres [...] z wniosku dot. Syna;
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 138/23 – w przedmiocie świadczenia dobry start na okres [...] z wniosku dot. Córki;
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 139/23 – w przedmiocie świadczenia wychowawczego na okres [...] z wniosku dot. Córki;
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 140/23 – w przedmiocie świadczenia wychowawczego na okres [...] z wniosku dot. Syna;
- sprawa o sygn. akt IV SAB/Po 141/23 – w przedmiocie świadczenia wychowawczego na okres [...] z wniosku dot. Córki.
Odpowiadając na skargi w powyższych sprawach w przedmiocie świadczeń dobry start – pismem z 07 czerwca 2023 r. (znak: [...]) – Prezes ZUS, reprezentowany przez ww. pełnomocnika, wniósł o:
- skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
- odrzucenie skargi;
- ewentualnie oddalenie skargi.
Jednocześnie organ zaznaczył, że akta administracyjne w sprawie z wniosku N. R. o przyznanie świadczenia "dobry start" prowadzone były w postaci elektronicznej. Jednakże ze względu na brak możliwości technicznych przesłania Sądowi akt w takiej postaci, ZUS przesyła je w sposób przewidziany dla akt prowadzonych w postaci papierowej.
Uzasadniając zaś wnioski zgłoszone w swej odpowiedzi na skargę, Prezes ZUS wyjaśnił m.in., że:
- 25 sierpnia 2022 r. Skarżąca złożyła do ZUS wnioski o świadczenia dobry start na rok szkolny [...] na Córkę i Syna;
- w wyniku automatycznego rozpatrzenia tych wniosków, decyzjami z 18 października 2022 r. Centrum Świadczeń dla Rodzin [Zakładu Ubezpieczeń Społecznych] wydało decyzje o odmowie prawa do świadczenia na dzieci, ponieważ zgodnie z danymi z rejestru Straży Granicznej ("SG") ustalono, że Skarżąca i jej dzieci utracili uprawnienia pobytowe w związku z wyjazdem z Polski w dniu 03 czerwca 2022 r.;
- 27 października 2022 r. Skarżąca złożyła odwołania od ww. decyzji;
- 10 maja 2023 r. Skarżąca złożyła Skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Do Skargi dołączono dokument zatytułowany "Ponaglenie" z 29 marca 2023 r. w formie papierowej.
Dalej autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że zgodnie z § 15 ust. 6 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "dobry start" osoba ubiegająca się o świadczenie dobry start i osoba pobierająca takie świadczenie doręcza do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS") pisma wyłącznie w postaci elektronicznej na swoim profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS. Wobec tego pisma wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej nie zostały uznane za ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. Tym samym skarga winna być odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Końcowo pełnomocnik organu wyjaśnił, że w dniu 01 czerwca 2023 r. do Skarżącej zostały skierowane wezwania, w których została ona poinformowana o utracie uprawnień pobytowych i konieczności wyjaśnienia zaistniałej sytuacji bezpośrednio w jednostce SG oraz że do czasu aktualizacji danych w rejestrze, ZUS nie ma możliwości weryfikacji jej uprawnień do świadczenia. Jednocześnie w dniu 02 czerwca 2023 r. wydano postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania z 18 października 2022 r. do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego ze Strażą Graniczną. W konkluzji pełnomocnik organu wskazał, że "po analizie stanu faktycznego sprawy stwierdzamy, że postępowanie w sprawie zostało podjęte z opóźnieniem i było prowadzone niekompleksowo, co skutkowało bezczynnością organu, jednakże nie miała ono charakteru rażącego naruszenia prawa".
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 07 marca 2024 r. sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.), o czym strony zostały powiadomione pismami z 08 marca 2024 r.
W piśmie procesowym z 27 marca 2023 r. pełnomocnik Skarżącej, adw. P. T., oświadczyła, że podtrzymuje skargę oraz że wnosi o obciążenie organu administracyjnego kosztami postępowania, w tym zasądzenie od organu na rzecz kancelarii pełnomocnika kosztów zastępstwa pełnomocnika z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik Skarżącej stwierdził, że w niniejszym przypadku organ przekroczył, wynikający z art. 35 k.p.a., 2-miesięczny termin do załatwienia sprawy, o czym dodatkowo nie zawiadomił strony, jak też nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że ZUS w odpowiedzi na skargę przyznał, że postępowanie zostało podjęte z opóźnieniem i było prowadzone niekompleksowo, co skutkowało bezczynnością organu. W ocenie strony skarżącej w tej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez bezczynność organu. Zaniechanie podjęcia decyzji przez ZUS poskutkowało pozbawieniem Skarżącej przysługujących jej świadczeń, a tym samym naruszyło godność Skarżącej i jej dzieci, spowodowało problemy z utrzymaniem małoletnich dzieci (zakupem żywności, odzieży), w tym z zapewnieniem im mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga N. R. na bezczynność (Prezesa) ZUS w sprawie świadczenia dobry start na rok szkolny [...] dotyczącego V. R. ("Córki"), podlega odrzuceniu, z uwagi na niedopuszczalność skargi.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1).
Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania meritum skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna inicjowana taką skargą nie może zostać merytorycznie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd.
Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności skargi jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem przez skarżącego środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec cytowanego przepisu, art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za "wyczerpanie środków zaskarżenia" sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, regulację powołanych przepisów uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi warunek dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z innych przepisów, wypowiedzi doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wynikają dalsze jeszcze wymagania, jakie – oprócz ww. "uprzedniości" względem skargi (w kwestii sposobu rozumienia tego wymogu por. m.in. postanowienia NSA: z 20.01.2022 r., II OSK 2772/21; z 24.08.2023 r., I OSK 1530/23; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA") – musi spełnić ponaglenie, aby mogło ono zostać uznane za wniesione skutecznie i za otwierające tym samym drogę do skutecznego wniesienia skargi. W szczególności przyjmuje się, że:
- ponaglenie – tak jak każde składane w postępowaniu administracyjnym podanie (żądanie) w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.; w skrócie "k.p.a.") – powinno zostać wniesione we właściwej formie. Jak bowiem trafnie zauważa się w doktrynie, "niezachowanie wymaganej formy wniesienia żądania pociąga za sobą jego bezwzględną bezskuteczność, gdyż kodeks nie przewiduje możliwości sanacji podania złożonego w nieprzepisowej formie" (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 277).
Pod rządem przepisów prawa regulujących świadczenie dobry start, wymaganą formę pism składanych w związku z ubieganiem się o takie świadczenie – w tym formę ewentualnych ponagleń w tych sprawach – normuje § 15 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. poz. 1092; dalej jako "rozporządzenie RM"), który stanowi, że: "Osoba ubiegająca się o świadczenie dobry start i osoba pobierająca świadczenie dobry start doręcza do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pisma wyłącznie w postaci elektronicznej na swoim profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych";
- do wniesienia wymaganego ponaglenia powinno dojść w toku postępowania administracyjnego, którego prowadzenie w sposób opieszały kwestionuje się w skardze, a nie po jego zakończeniu (por. postanowienie NSA z 02.09.2020 r., II OSK 3732/18, CBOSA), ani tym bardziej – dodajmy – przed formalnym wszczęciem takiego postępowania;
- ponaglenie powinno być wnoszone w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 k.p.a. albo w przepisach szczególnych (por. postanowienie WSA z 17.08.2023 r., IV SAB/Po 89/23, CBOSA).
Szczególny termin załatwienia sprawy świadczenia dobry start normuje art. 27 ust. 1 rozporządzenia RM, w myśl którego: "Ustalenie prawa do świadczenia dobry start oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku wraz z dokumentami, przy czym w przypadku wniosków o ustalenie prawa do świadczenia dobry start złożonych wraz z dokumentami w lipcu lub sierpniu ustalenie prawa do świadczenia dobry start oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje nie później niż do dnia 30 września";
- "[...] skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a." (zob. wyrok NSA z 26.01.2021 r., II OSK 2203/20, CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w tej sprawie – ze skargi N. R. na bezczynność (Prezesa) ZUS w sprawie świadczenia dobry start na rok szkolny [...] dot. V. R. – ww. skarga, choć była poprzedzona ponagleniem, to jednak ponaglenie to nie zostało wniesione skutecznie.
Jest poza sporem, że Skarżąca załączyła do skargi pismo zatytułowane "Ponaglenie", datowane na 29 marca 2023 r. (wraz z pocztowym dowodem nadania przesyłki poleconej w dniu 30 marca 2023 r.), które według jej oświadczenia zostało doręczone do ZUS w dniu 31 marca 2023 r. Pełnomocnik organu faktu tego doręczenia ani nie potwierdził, ani nie zakwestionował. W związku z powyższym Sąd przyjął, że ww. pismo (Ponaglenie), sporządzone w postaci papierowej, rzeczywiście do ZUS wpłynęło. Z jego treści wynika zaś expressis verbis, że Ponaglenie dotyczyło niezałatwienia w ustawowym terminie sprawy – jak to ujęła Skarżąca – "o przywrócenie mi świadczeń wychowawczych 500 + na dwoje moich dzieci V. R. i O. R. od dnia 01.06.2022 r. do chwili obecnej, oraz świadczeń Dobry Start 300 + za rozpoczęcie przez nie roku szkolnego [...]".
Zważywszy jednak okoliczności prawne i faktyczne, w jakich Ponaglenie zostało złożone, a więc w szczególności to, że:
- ani przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start", ani zawierająca upoważnienie do wydania tego rozporządzenia ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 177, z późn. zm.; w skrócie "u.w.r.s.p.z."), nie przewidują wszczynania ani prowadzenia postępowania "w sprawie przywrócenia świadczeń dobry start" oraz że wcześniej (tj. przed wniesieniem Ponaglenia):
- ZUS (Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin), na skutek rozpatrzenia wniosku Skarżącej z 25 sierpnia 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenie dobry start na rok szkolny [...] na Córkę, wydał w dniu 18 października 2022 r. decyzję administracyjną odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia (znak sprawy: [...]; postępowanie: [...]),
- od tej decyzji Skarżąca wniosła, w wymaganej formie, w dniu 27 października 2022 r. odwołanie do Prezesa ZUS,
to należy przyjąć, że zarówno wniesiona Skarga, jak i poprzedzające ją Ponaglenie, w analizowanym tu zakresie dotyczyły w istocie bezczynności Prezesa ZUS w rozpoznaniu odwołania Skarżącej z 27 października 2022 r. od odmownej decyzji ZUS z 18 października 2022 r.
Tak samo, jak się wydaje, treść Skargi w analizowanym tu zakresie została odczytana przez organ, skoro w odpowiedzi na skargę zawarto m.in. wzmiankę o wydaniu "postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania z dnia 18.10.2022 r.", a sama odpowiedź została sporządzona w imieniu Prezesa ZUS, który – jak wynika z art. 187a ust. 2d u.w.r.s.p.z. – jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do ZUS realizującego prawo do świadczeń, a więc w szczególności jest organem uprawnionym do rozpatrywania odwołań od decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez ZUS w sprawach świadczeń dobry start.
Przedstawiona wyżej interpretacja przedmiotu Skargi oraz Ponaglenia w analizowanym tu zakresie, nie zmienia generalnej oceny Sądu, że skarga N. R. na bezczynność (Prezesa) ZUS w sprawie świadczenia dobry start na rok szkolny [...] dotyczącego Córki podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność, wynikającą z faktu niepoprzedzenia tej skargi skutecznie (tu: w przepisanej formie) wniesionym ponagleniem.
Jak to już bowiem wyżej wskazano, zgodnie z § 15 ust. 6 rozporządzenia RM osoba ubiegająca się o świadczenie dobry start i osoba pobierająca świadczenie dobry start doręcza do ZUS pisma wyłącznie w postaci elektronicznej na swoim profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.
Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że przywołane rozporządzenie RM zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 187a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zgodnie z którym:
"2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1 [tj. rządowego programu wsparcia rodzin z dziećmi; tu: programu "Dobry Start" – uw. Sądu], w tym w szczególności sposób i tryb obsługi świadczeń przyznanych na podstawie tego programu oraz składania wniosku i załączników do wniosku o przyznanie tych świadczeń, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności tego programu.
2a. Rada Ministrów może określić, w przepisach wydanych na podstawie ust. 2, że:
1) realizacja i obsługa świadczeń przyznanych na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, w tym w szczególności:
a) składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń, a także wnoszenie innych pism w sprawie świadczeń,
b) doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń
– odbywają się wyłącznie w drodze elektronicznej, za pomocą systemów teleinformatycznych określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2;
2) decyzje, informacje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia i inne pisma w sprawie świadczeń przyznanych na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym, kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu realizującego świadczenia albo zamieszcza się w nich imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby upoważnionej do ich wydania.
2b. Składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, a także wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń, doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, odbywają się wyłącznie w drodze elektronicznej, jeżeli Rada Ministrów tak postanowi w przepisach wydanych na podstawie ust. 2.
2c. W przypadku gdy Rada Ministrów postanowi, że składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń lub doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, odbywa się wyłącznie w drodze elektronicznej:
1) w zakresie tym przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się;
2) organ realizujący świadczenia przyznane na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do zapewnienia, w swojej siedzibie, oddziale lub innej wyznaczonej jednostce organizacyjnej, dostępu do środków technicznych umożliwiających złożenie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń oraz odbiór decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie tych świadczeń, a także do zapewnienia pomocy przy wnoszeniu i odbiorze tych dokumentów."
Powracając do analizy wcześniej cytowanego § 15 ust. 6 rozporządzenia RM, należy stwierdzić, że – lege non distinguente – statuowany tym przepisem w sprawach o świadczenie dobry start wymóg wnoszenia pism do ZUS wyłącznie w postaci (formie) elektronicznej na swoim profilu informacyjnym dotyczy również ponagleń (tak też, na gruncie analogicznych przepisów normujących świadczenie wychowawcze, postanowienie WSA z 22.01.2024 r., II SAB/Gl 182/23, CBOSA). Niedochowanie tej formy (postaci) ponaglenia – i wniesienie go np. w postaci tradycyjnej (papierowej) – pociąga za sobą bezskuteczność takiego ponaglenia. To z kolei implikuje niedopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, takim nieskutecznie wniesionym ponagleniem poprzedzonej.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że Ponaglenie, na które N. R. powołała się przy wnoszeniu swej skargi, nie zostało wniesione w postaci (formie) elektronicznej na profilu informacyjnym Skarżącej, lecz w postaci (formie) papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego (P. S.A.) – a więc w sensie prawnym nie zostało ono wniesione skutecznie (por. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 277).
W konsekwencji wniesiona na podstawie takiego ponaglenia skarga N. R. na bezczynność (Prezesa) ZUS w sprawie świadczenia dobry start na rok szkolny [...] dotyczącego córki Skarżącej musiała zostać uznana przez Sąd za niedopuszczalną, i jako taka podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z tych względów Sąd, na mocy ww. przepisu, orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie rozpoznał wniosku pełnomocnika Skarżącej o zwrot "kosztów zastępstwa pełnomocnika z urzędu", gdyż będzie on przedmiotem odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez referendarza sądowego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło