IV SAB/Po 150/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 05 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę. Skarżąca M. S. pismem z 15.07.2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W wykonaniu zarządzenia z 01.08.2025 r. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dowodu wniesienia ponaglenia do organu przed wniesieniem skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 06.08.2025 r. (k. 85 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania meritum skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna inicjowana taką skargą nie może zostać merytorycznie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd. Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności skargi jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec cytowanego przepisu, art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za "wyczerpanie środków zaskarżenia" sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, regulację powołanych przepisów uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi warunek dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Co do zasady więc, w przypadku zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., w skrócie "k.p.a."), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W art. 37 § 3 k.p.a. przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z cytowanych przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądowym [zob. postanowienie NSA(7) z 2.9.2020 r. II OSK 3732/18; por. też: postanowienia NSA z 8.2.2021 r. I OSK 2754/20 i z 23.2.2021 r. I OSK 950/19; wyrok NSA z 17.11.2020 r. II OSK 973/19 – wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 26.1.2021 r. II OSK 2203/20). Mimo upływu z dniem 13.08.2025 r. wyznaczonego wezwaniem 7-dniowego terminu do przedłożenia dowodu wniesienia ponaglenia do organu – wezwanie pozostało bez odpowiedzi skarżącej. Powyższe skutkuje uznaniem, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia, gdyż nie wniosła ponaglenia. W tej sytuacji wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, tj. odrzucił skargę.