IV SAB/Po 17/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski(spr.) As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 września 2007 r. sprawy ze skargi R.Ś. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w P. w przedmiocie niewydania decyzji postanawia odrzucić skargę /-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak - Owczarczak /-/M. Dybowski MB R.Ś. złożył dnia [...] czerwca 2007 r. ( pieczęć urzędu pocztowego- k. 12) skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w P., wskazując że organ nie wydał w terminie określonym w art. 35 § 1 kpa decyzji administracyjnej. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi przez organ w całości (art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm. - dalej ppsa) i wydanie decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykonanie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu przez wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie potrąceń ze świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 179/03/1750 ze zm.- dalej uswżz); w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku, o zobowiązanie organu administracji do wydania wnioskowanej decyzji, w terminie 30 dni od dnia wyrokowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że pismami z dnia [...] lutego 2007 r. i [...] kwietnia 2007 r. wzywał organ do wydania decyzji, lecz organ tłumaczył, że rzekomo postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu został zobowiązany do rozpatrzenia sprawy jako skargi w rozumieniu art. 227 kpa. Postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał sprawę za sprawę administracyjną. Dnia [...] maja 2007 r. R.Ś. żalił się do Ministra Obrony Narodowej na przewlekłość postępowania, wskazując na przekroczenie ustawowego terminu do wydania decyzji I instancji. Pismo to Minister pozostawił bez odpowiedzi. Organ pozostaje w bezczynności, a Skarżący nie otrzymał jakiejkolwiek konkretnej wiadomości o przedłużeniu terminu ani żadnej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w P. (dalej Dyrektor Biura) wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustali i zważył, co następuje: Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]) Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. 10/97/55 ze zm.- dalej ustawa z 1970 r.) w zw. z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 7/97/38 ze zm.- dalej rozporządzenie), w związku z przeformowaniem WKU P. [...] i likwidacją stanowiska, dotychczas zajmowanego przez chor. szt. R.Ś., a jednocześnie w związku z odmową przyjęcia przezeń niższego stanowiska służbowego, dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2003 r., wobec nie wniesienia odeń przez Zainteresowanego odwołania. Zgodnie z zaświadczeniem o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych do celów ewidencyjno- finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno- rentowego na dzień [...] października 2003 r., Wojskowe Biuro Emerytalne w P. wypłaciło R.Ś. kwotę [...] zł na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( jt. Dz. U. 76/02/693 ze zm. - dalej ustawa z 1974 r.; k. 11 tomu I akt emerytalnych; k. 24 tomu II akt emerytalnych). Dnia [...]maja 2006 r. R.Ś. wniósł o stwierdzenie stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Dowódca [...][...] na podstawie art.157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji nr [...]z dnia 26 listopada 2002 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (k. 3 tomu II akt emerytalnych). Rozkazem dziennym z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień P. [...] w P. polecił zaliczyć chor. szt. R.Ś. do stanu ewidencyjnego oraz przyjąć na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie; dla celów ewidencyjno- finansowych stwierdził, że od dnia [...] listopada 2003 r. temu żołnierzowi zawodowemu przysługują należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej (k. 5 tomu II akt emerytalnych). Rozkazem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Szef S. G. WP zwolnił Zainteresowanego ze służby i przeniósł do rezerwy. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2006 r. Wojskowe Biuro Emerytalne w P. poinformowało Skarżącego, że dokona wypłaty świadczenia w wysokości uposażenia przysługującego w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2006 r. w kwocie [...]zł (stanowiącej różnicę między kwotą uposażenia naliczonego na dzień zwolnienia ze służby- tj. [...] zł, a kwotą uposażenia naliczoną i wypłaconą uprzednio; k. 24 tomu II akt emerytalnych). Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w P. na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 11 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. 8/04/66 ze zm.) orzekło o obowiązku zwrotu świadczenia emerytalnego pobranego za okres od [...] listopada 2004 r. do [...] czerwca 2006 r. w łącznej wysokości brutto [...] zł (k. 11 tomu II akt emerytalnych). Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2007 r.- sygn. [...] Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu zmienił decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Dyrektora Biura i ustalił, że odwołujący R.Ś. nie ma obowiązku zwrotu świadczenia emerytalnego pobranego za okres od [...] listopada 2004 r. do [...] czerwca 2006 r. Apelację od tego wyroku wywiodło Wojskowe Biuro Emerytalne w P.; sprawa oczekuje w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu na termin rozprawy (k. 2-6, 49, 53-58, 61-62, 76-77 akt [...]). Pismem z dnia [...] września 2006 r. R.Ś. wytoczył przed Sądem Rejonowym w Poznaniu Wydziałem III Cywilnym powództwo przeciwko Skarbowi Państwa- Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w P. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty [...]zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] sierpnia 2006 r. Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2006 r. Sędzia sprawozdawca przekazał ową sprawę Wydziałowi Pracy wg właściwości funkcjonalnej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r.- sygn. [...] Sąd Rejonowy w Poznaniu Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 464 § 1 kpc w zw. z art. 97 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 179/03/1750 ze zm.) uznał się niewłaściwym do rozpoznania niniejszej sprawy i przekazał ją według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w P. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...].- sygn [...] Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił zażalenie R.Ś. od postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] - sygn. [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest pogląd, że w sytuacji, gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę organ, a która nadto nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa (odpowiednio- postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.7.2004- OSK 547/04- ONSAiWSA 3/04/51, aprobowane przez: B. Adamiak w glosie- OSP 5/06/62 i J. P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 174 uw. 2c). Zgodnie z art. 177 in princ. kpc domniemywa się właściwość sądu powszechnego (z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów- w tym sądów administracyjnych). Już pod rządem ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (j.t. Dz.U. 76/02/693 ze zm.- dalej ustawa z 1974 r.) utrwalił się pogląd, że regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy czy zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy i ich rodzin nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie zwrotu nienależnie pobranego dwunastomiesięcznego uposażenia, wypłaconego zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, na drodze administracyjnej; pozostaje wyłącznie dochodzenie jej przed sądem powszechnym (uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19.1.2006 r.- sygn. I OSK 162/05; 9.2.2007 r.- I OSK 681/06). Mimo, że w 2003 r. wypłacono R.Ś. uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 1974 r. (który utracił moc dnia 1 lipca 2004 r.- art. 159 w zw. z art. 190 uswżz), a prawo do należności pieniężnej w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, powstało na podstawie art. 95 pkt 1 uswżz, to normatywna treść obu regulacji nie uległa zmianie. Z tej przyczyny pozostaje aktualnym dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa, powstały na tym tle pod rządem ustawy z 1974 r. Choć wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 uswżz, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza ( art. 96 ust. 7 uswżz), to brak jest podstaw prawnych- jak żądał tego Skarżący, by Dyrektor Biura w drodze decyzji orzekł w przedmiocie potrąceń ze świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 uswżz. Skoro brak przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji przez Dyrektora Biura w przedmiocie potrącenia należności, to nie zachodzi bezczynność tego organu. Już z tego tylko powodu należało skargę odrzucić ( art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). W sprawie nie zachodziła właściwość szczególna, określona art. 58 § 4 ppsa. Sąd powszechny prawomocnym postanowieniem z dnia [...] - [...] przekazał według właściwości Dyrektorowi Biura sprawę określoną pozwem z dnia [...] września 2006 r.- o zapłatę kwoty [...] zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...]sierpnia 2006 r. Zagadnienie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie może być rozstrzygnięte decyzją administracyjną, lecz wyrokiem Sądu powszechnego, rozstrzygającego na podstawie art. 189 kpc. /-/I.Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak - Owczarczak /-/M. Dybowski MB