IV SAB/Po 190/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 01 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę. Pismem z [...] września 2021 r. skarżący M. P. wniósł "skargę na bezczynność Wojewody P. , która dotyczy wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego nr [...] z dnia [...].08.2021 r. za okres od [...].01.2021 r. do [...].05.2021 r.". Skarżący wskazał, że do chwili obecnej nie otrzymał rozstrzygnięcia dotyczącego wskazanego okresu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że Skarżący w dniu [...] sierpnia 2019 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko W. P. na okres zasiłkowy [...]. Informacją z dnia [...] kwietnia 2020 r. przyznano świadczenie wychowawcze w pełnej kwocie za część okresu zasiłkowego tj. od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. Wynikało to z ustalonego pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. czasu koordynacji i pierwszeństwa ustawodawstwa polskiego. Następnie pismem z dnia [...] września 2021 r. Wojewoda ponownie ustalił występowanie koordynacji w okresie objętym wydaną informacją oraz nadal od [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] maja 2022 r. Informacją z dnia [...] września 2021 r. przyznano świadczenie wychowawcze na pozostały czas okresu zasiłkowego tj. od dnia 1 stycznia 2021 r. do [...] maja 2021 r. Wojewoda wskazał, że z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. II OPS 5/19 skarga podlega odrzuceniu, albowiem złożona została po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem sądowym od skargi (w przypadku braku zwolnienia z kosztów sądowych). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Wojewody w załatwieniu sprawy dotyczącej wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego za okres od [...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2021 r. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407) w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisów art. 37 k.p.a. dotyczących obowiązku wniesienia ponaglenia nie stosuje się. Skarga nie wymagała, zatem poprzedzenia jej ponagleniem i jej wniesienie nie było ograniczone zakreślonym terminem. Skarga z uwagi na jej przedmiot dotyczący pomocy społecznej zwolniona jest z mocy prawa z obowiązku poniesienia wpisu sądowego do skargi (art. 239 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Jak wynika z treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie skarga M. P. do Sądu została złożona za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w W., a nie organu właściwego - Wojewody, którego bezczynność była przedmiotem skargi z dnia [...] września 2021 r. Skarga wniesiona do organu niewłaściwego powinna być przez ten organ przekazana organowi właściwemu, przy czym dla określenia daty wniesienia skargi decyduje data jej nadania przez organ niewłaściwy na adres organu właściwego. Organ przekazujący skargę organowi właściwemu powinien działać w tej materii niezwłocznie, mając na uwadze upływ terminu do wniesienia skargi oraz konstytucyjne prawo strony do sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. II FSK 1418/10, dostępne CBOSA). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w W. datowane na dzień 23 września 2021 r. informujące o wniesieniu skargi, brak jest natomiast dowodu nadania skargi przez Ośrodek Pomocy Społecznej w W. przekazujący skargę z dnia [...] września 2021 r. do Wojewody za pośrednictwem operatora pocztowego. Pismo opatrzone zostało prezentatą z datą wpływu pisma do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...] września 2021 r. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że skarga została wniesiona bezpośrednio do organu właściwego w dniu [...] września 2021r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] września 2021 r. (k. 38 akt adm.) stanowiącym Informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego o nr [...] poinformowano M. P. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko W. P. w kwocie [...]zł miesięcznie za okres [...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2021 r., czyli za cały okres objęty skargą na bezczynność Wojewody. Obecnie, zgodnie z art. 13a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenie wychowawcze nie następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a ma jedynie charakter czynności materialno-technicznej. Dodatkowo informacja ta powinna być traktowana jak wydanie decyzji ostatecznej w sprawie, albowiem nie przysługuje od niej odwołanie. Przesłanie więc w dniu [...] września 2021 r. informacji o przyznaniu świadczenia za okres, który objęty był skargą kończyło postępowanie w sprawie. Z tego względu, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r. wydaną w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi w dniu 28 września 2021 r. uznać należy za dokonane po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, co stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi na bezczynność przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powołana powyżej uchwała wskazuje, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe stwierdzenie odnosi się także do okoliczności niniejszej sprawy, w której organ zakończył postępowanie administracyjne poprzez udzielenie informacji stanowiącej czynność materialno-techniczną. W uzasadnieniu uchwały NSA wywiódł, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Za niedopuszczalną należy więc uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być więc w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny. Możliwość wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest bowiem usunięcie stanu bezczynności. Wobec powyższego, skoro skarga na bezczynność Wojewody została skutecznie wniesiona do WSA w Poznaniu po zakończeniu (i to pozytywnym w niniejszej sprawie) przez ten organ postępowania administracyjnego, to uznać należy że skarga okazała się niedopuszczalna. Skargę należało zatem odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 160 P.p.s.a., jak Sąd orzekł w postanowieniu. Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 120 p.p.s.a.