IV SAB/Po 191/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 2 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. w przedmiocie rozpatrzenia pism i wniosków postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. A. W. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. w przedmiocie rozpoznania pism skarżącego z 16 maja 2025 r., 28 czerwca 2025 r. oraz 9 sierpnia 2025 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania, o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy merytorycznie w terminie 14 dni od doręczenia akt sprawy z prawomocnym orzeczeniem, o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości uznanej przez sąd, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga została złożona w następujących okolicznościach sprawy. Pismem z 3 kwietnia 2025 r. A. W. zwrócił się do organu z wnioskiem o pilną interwencję w sprawie uchylania się Nadleśnictwa od zastępczego obowiązku szacowania szkód łowieckich. Strona wniosła o natychmiastową interwencję i zobowiązanie Nadleśnictwa J. do przeprowadzenia w zastępstwie oględzin w trybie odwoławczym, zgodnie z przepisami Prawa łowieckiego, o przeprowadzenie kontroli działań Nadleśnictwa w zakresie procedowania zgłoszenia szkód łowieckich i ich zgodności z przepisami, o wyjaśnienie przyczyn celowego przedłużania procedury przez Nadleśnictwo oraz powiązań pomiędzy Nadleśnictwem a Kołem Łowieckim "[...]" w zakresie podejmowanych decyzji, a nadto o podjęcie działań dyscyplinarnych wobec osób odpowiedzialnych za naruszenia przepisów. W treści pisma strona zrelacjonowała przebieg postępowania zainicjowanego zgłoszeniem szkód łowieckich przed Nadlesnictwem oraz Kołem Łowieckim "[...]" oraz wskazała na zaistniałe nieprawidłowości w procedowaniu organów. W odpowiedzi, pismem z 30 kwietnia 2025 r. nr [...] organ poinformował stronę o zakwalifikowaniu pisma z 3 kwietnia 2025 r. jako skargi na działanie Nadleśnictwa oraz ustosunkował się do wniosku strony. W reakcji na pismo organu, skarżący pismem z 16 maja 2025 r. zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy i uzupełnienie stanowiska organu. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. pismem z 13 czerwca 2025 r. wyraził stanowisko wobec zarzutów sformułowanych w piśmie strony z 16 maja 2025 r. W dalszej kolejności, A. W. w piśmie z 28 czerwca 2025 r. stwierdził, że stanowisko organu nie realizuje w sposób należyty obowiązku rzetelnego wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 7 i 8 k.p.a. i zwrócił się o uzupełnienie przez organ odpowiedzi na swój wniosek w terminie 7 dni. Ustosunkowując się do pisma strony, organ pismem z 29 lipca 2025 r. poinformował o potrzymaniu swego dotychczasowego stanowiska co do okoliczności stanowiących przedmiot wniosku strony. Organ pouczył stronę, że w przypadku braku wskazania nowych okoliczności, kolejne zgłoszenia strony pozostawione będą bez odpowiedzi zgodnie z art. 239 § 1 k.p.a. A. W. złożył następnie pismo z 9 sierpnia 2025 r., w którym wezwał organ do ostatecznego ustosunkowania się do problemów zawartych w piśmie z 29 lipca 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie w przypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia, o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismo skarżącego z dnia 3 kwietnia 2025 r. zakwalifikował jako skargę z Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego i pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. poinformował o sposobie jej załatwienia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że tryb skargowo-wnioskowy, uregulowany w art. 221 i następnych k.p.a. jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego, co czyni niedopuszczalną np. skargę na bezczynność organu w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uwzględnienie przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wymaga przy tym ustalenia, iż istnieje określony przepis prawa, który zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. W kontrolowanym postępowaniu przedmiotem bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, w ocenie skarżącego, pozostaje kwestia braku merytorycznego rozpoznania pism i wniosków kierowanych do organu "w szczególności" 16 maja 2025 r., 28 czerwca 2025 r. oraz 9 sierpnia 2025 r. Należy w tym miejscu wskazać, że pismo strony z 3 kwietnia 2025 r., jak również dalsza korespondencja strony w danym postępowaniu, zostało przez organ rozpoznane jako skarga wniesiona w trybie postępowania skargowego, uregulowanego w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w art. 227-240. Stosownie do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że tryb ogólnoskargowy z działu VIII k.p.a. jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi), a skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Postępowanie skargowe normowane przepisami Działu VIII k.p.a. prowadzone jest wyłącznie przez organy administracji publicznej. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy również wskazać, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie przewidzianym w dziale VIII k.p.a. również nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Oznacza to, że ewentualna bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie rozpatrzenia tego rodzaju skargi również nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych, bowiem właściwością tą objęta jest bezczynność organów administracji publicznej jedynie w przypadkach określonych w pkt od 1 do 4a omawianego przepisu, co wynika wprost z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2010 r. II OSK 1578/10, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2010 r. II OSK 2019/10, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 sierpnia 2017 r. II SAB/Gl 32/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2020 r. II SAB/Ol 2/20, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie II postanowienia Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia opłaconej skargi.