IV SAB/Po 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2014 r. sprawy ze skargi "X". na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie bezczynności w zakresie rozpoznania odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego "X" kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego budynku produkcyjno-magazynowego na terenie zakładu "Y" S.A., ul. [...], R., gmina S. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] września 2013 r. wniosło "X"(dalej jako "X"). W dniu [...] listopada 2013 r.- "X" na podstawie art. 37 § 1 kpa wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa tj. rozpatrzenia odwołania bez zbędnej zwłoki. [...] grudnia 2013 r. "X" wywiodło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Skarżący wniósł o wydanie stosownego orzeczenia przez SKO w P., tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.; uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie SKO w P. do załatwienia sprawy; zasądzenie od SKO w P. na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie 357 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, iż 30 grudnia 2013 r. na skutej złożonego w dniu 20.09.2013 r. odwołania, Organ wydał decyzję Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 2013 r. Kolegium wskazało, iż w niniejszym przypadku nie może być mowy o bezczynności organu, bowiem wydano w sprawie decyzję, a następnie doręczono ją stronom postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach kpa, przewidziane dla załatwiania spraw. Na wstępie należy wskazać, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej, sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości stanowisko, że sprawa sądowoadministracyjna kończy się na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, by nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyniku skargi na bezczynność organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności (por. uchwała NSA z z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nie zostało merytorycznie rozpatrzone przez właściwy organ. Dlatego należy przyjąć, że SKO pozostawało w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć należy, iż [...] grudnia 2013 r. SKO w P. wydało decyzję Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 2013 r. Mając więc na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowego odwołania i wydanie w tym przedmiocie decyzji przed wydaniem wyroku, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe. Sąd jednocześnie miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność organu miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10,– dostępne w CBOSA). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. I SAB/Wa 243/13, LEX nr 1378563). Oceniając powyższe zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie miało charakter rażący. Sąd miał na względzie, że stosownie do art. 35 § 3 kpa odwołanie skarżącego z dnia 20 września 2013 r. powinno zostać rozpatrzone nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tymczasem decyzja SKO w P. została wydana w dniu [...] grudnia 2013 r., czyli po ponad 3 miesiącach od wniesienia odwołania. Przy tym organ nie zawiadomił stron stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Z akt sprawy nie wynika również, by organ w tym czasie prowadził jakiekolwiek czynności zmierzające do załatwienia sprawy np. by prowadził dodatkowe postępowanie dowodowe. Pomimo wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż SKO pozostawało w bezczynności, która miała charakter rażący. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a..