IV SAB/Po 205/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej H. W. uiszczony wpis w kwocie [...]zł (sto złotych). Pismem z [...] grudnia 2018 r. S. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu, skargę na przewlekłe załatwienie przez Wójta Gminy sprawy zakończonej odmowną "decyzją [...]" w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] w Sadach – domagając się: 1) uwzględnienia skargi przez uznanie, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, 2) wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 3) zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Pismem procesowym z [...] grudnia 2018 r. S. W. uzupełnił skargę o dalszą argumentację. W kolejnym piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu [...] stycznia 2019 r., S. W. sprecyzował, że skargę na przewlekłość w tej sprawie składa H. W.. Do pisma załączył pełnomocnictwo udzielone jemu przez H. W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. 2. Merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd musi być każdorazowo poprzedzone zbadaniem dopuszczalności jej wniesienia, co w szczególności oznacza konieczność ustalenia przez sąd, czy przed wniesieniem skargi doszło do wyczerpania środków zaskarżenia. W ocenie Sądu ta przesłanka dopuszczalności skargi nie została w niniejszej sprawie spełniona, co musiało skutkować odrzuceniem skargi jako "niedopuszczalnej z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przemawiają za tym następujące względy. 3. Niewyczerpanie środka zaskarżenia. 1. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać jeszcze należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a.: "Ponaglenie zawiera uzasadnienie". W myśl zaś przepisu art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). 2. Z treści cytowanych przepisów jasno wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Zarazem nie ulega wątpliwości, że obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia odnosi się do strony wnoszącej skargę do sądu administracyjnego, a więc że obowiązek ten nie może być zrealizowany – niejako "w zastępstwie" – przez inny podmiot. Innymi słowy, między podmiotem wnoszącym ponaglenie, a podmiotem wnoszącym następnie skargę do sądu administracyjnego musi zachodzić tożsamość (zob. np. wyrok WSA z 04.10.2016 r., IV SAB/Po 116/18, CBOSA). 3. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wypada stwierdzić w pierwszej kolejności, że jest poza sporem, iż skargę w tej sprawie wniosła H. W. – wyraźnie zostało to oświadczone w piśmie procesowym strony skarżącej, które wpłynęło do Sądu [...] stycznia 2019 r. i z którego zarazem jasno wynika, że w niniejszym postępowaniu sądowym S. W. działa jako pełnomocnik H. W. (k. 36 akt sądowych). Nie ulega również wątpliwości, że ponaglenie w tej sprawie – nazwane błędnie "zażaleniem na przewlekłość i bezczynność postępowania" – wniósł uprzednio S. W. w imieniu własnym (k. 6-7 akt sądowych). Pismo to nie zawierało bowiem żadnej wzmianki, z której wynikałoby, iż wnoszący je S. W. działa jako pełnomocnik innej osoby (w szczególności H. W.); nie załączono też do ponaglenia żadnego pełnomocnictwa. Ubocznie wypada zaznaczyć, iż Sądowi wiadomym jest z urzędu – z licznych spraw zawisłych przed tut. Sądem, w których po stronie skarżącej działa S. W. (tylko w 2018 r. było to ponad 170 spraw) – że w sytuacji, gdy jego zamiarem jest dokonanie czynności procesowej w imieniu innej osoby (zwykle członka rodziny: żony Hanny, synów T. lub F.), to wyraźnie ów zamiar S. W. manifestuje (np. przez opatrzenie swego nazwiska w piśmie procesowym dopiskiem "Pełnomocnik..." z podaniem imienia i nazwiska mocodawcy lub przez załączenie do pisma dokumentu pełnomocnictwa), czego w przypadku ww. ponaglenia ("zażalenia") nie uczynił. Godzi się jeszcze zauważyć, że tak właśnie owo ponaglenie – jako wniesione imieniem własnym przez S. W. – zostało też odczytane przez rozpatrujące je SKO w P., czemu dało ono wyraz w rubrum załatwiającego to ponaglenie postanowienia z [...] listopada 2018 r. (k. 8 akt sądowych). W konsekwencji należało uznać, że wniesienie przez H. W. przedmiotowej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta nie zostało poprzedzone wymaganym środkiem zaskarżenia (ponagleniem), a więc że było ono niedopuszczalne "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. 4. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie ww. przepisu, skargę odrzucił (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie kwoty wpisu (pkt 2 sentencji postanowienia) orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.