IV SAB/Po 25/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w P. w przedmiocie niewydania decyzji postanawia odrzucić skargę. /-/ B. Popowska W dniu [...] września 2007 r. J. S. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w P., wskazując, że organ ten nie wydał w terminie określonym w art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa), Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi przez organ w całości i wydanie decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykonanie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. przez wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie potrąceń ze świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., nr 79, poz. 1750 ze zm.). W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, Skarżący wniósł o zobowiązanie organu administracji do wydania wnioskowanej decyzji w terminie 30 dni od dnia wyrokowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że pismami z dnia 14 maja 2007 r. i 5 czerwca 2007 r. wzywał organ do wydania decyzji, lecz organ tłumaczył, iż rzekomo postanowieniem Sądu Okręgowego w P. został zobowiązany do rozpatrzenia sprawy jako skargi w rozumieniu art. 227 kpa, co jest nieprawdą bowiem postanowieniem Sąd Okręgowy w P. uznał sprawę za sprawę administracyjną. Skarżący zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z ponagleniem, wskazując na przewlekłość postępowania, jednakże Minister uznał to wezwanie za nieuzasadnione. Skarżący dodał, iż organ pozostaje w bezczynności, a Skarżący nie otrzymał jakiejkolwiek konkretnej wiadomości o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy, ani żadnej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w P. (dalej jako: Dyrektor Biura) wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: 1. Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. został wypowiedziany J. S. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą decyzją zwolnienie ze służby nastąpiło z dniem 31 stycznia 2004 r. z upływem terminu wypowiedzenia. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w P. wypłacił Skarżącemu kwotę [...] zł tytułem uposażenia przysługującego na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 76, poz. 693 ze zm.) Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [..] stycznia 2006 r., została uchylona decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w części dotyczącej daty zwolnienia Skarżącego i ustalona data zwolnienia ze służby na dzień 31 stycznia 2006 r. Oznaczało to, że Skarżący z dniem 31 stycznia 2004 r. nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a zwolnienie ze służby i przeniesienie do rezerwy Skarżącego nastąpiło z dniem 31 stycznia 2006 r. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wojskowy organ emerytalny poinformował Skarżącego, że dokona wypłaty świadczenia w wysokości uposażenia przysługującego w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2006 r. w kwocie [...] zł (kwota ta jest różnicą między kwotą uposażenia naliczonego na dzień zwolnienia ze służby tj. [...] zł a kwotą uposażenia naliczoną i wypłaconą poprzednio). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. w sprawie z powództwa Skarżącego przeciwko Skarbowi Państwa - Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w P. na podstawie art. 464 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., nr 43, poz. 3296 z4e zm. - dalej jako: kpc) w zw. z art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm.) uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał ją według właściwości Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w P. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że sprawę należało przekazać Dyrektorowi Biura, który winien nadać skardze dalszy bieg stosowanie do przepisów kpa. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie Skarżącego wniesione na ww. postanowienie. 2. W nawiązaniu do powyższego, należy wskazać, iż podział właściwości sądów został dokonany za zasadzie wyłączności. W określonych kategoriach spraw właściwe są sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, natomiast we wszystkich innych sprawach właściwe są sądy powszechne, na rzecz których - w razie wątpliwości - działa dodatkowo domniemanie ich właściwości (art. 175 i 177 Konstytucji). Już pod rządem ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy utrwalił się pogląd, że regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy czy zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy i ich rodzin nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie zwrotu nienależnie pobranego dwunastomiesięcznego uposażenia, wypłaconego zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, na drodze administracyjnej; pozostaje wyłącznie dochodzenie jej przed sądem powszechnym (uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 162/05, czy też wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., I OSK 681/06). W niniejszej sprawie należy uwzględnić, że w 2003 r. wypłacono Skarżącemu uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 1974 r. (który utracił moc dnia 1 lipca 2004 r. - art. 159 w zw. z art. 190 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), a prawo do należności pieniężnej w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, powstało na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odnosząc się do ww. podstaw prawnych stwierdzić należy, iż normatywna treść obu regulacji nie uległa zmianie. Z tej przyczyny pozostaje aktualnym dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa, powstały na tym tle pod rządem ustawy z 1974 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest pogląd, że w sytuacji, gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę organ, a która nadto nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa (odpowiednio - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., OSK 547/04, aprobowane przez: B. Adamiak w glosie - OSP 5/06/62 J. P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", 2006 r., s. 174, uwaga 2c). Choć wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), to brak jest podstaw prawnych - jak żądał tego Skarżący, by Dyrektor Biura w drodze decyzji orzekł w przedmiocie potrąceń ze świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy. Skoro brak przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji przez Dyrektora Biura w przedmiocie potrącenia należności, to nie zachodzi bezczynność tego organu. 3. W nawiązaniu do postanowienia Sądu Rejonowego (SR) w P. w sprawie z powództwa Skarżącego, w którym Sąd uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i postanowienia Sądu Okręgowego w P., oddalającego zażalenie Skarżącego wniesione na postanowienie SR, w związku z brzmieniem art. 58 § 4 ppsa, Sąd podziela następujący pogląd prawny wyrażony w doktrynie: "Brzmienie art. 58 § 4 nie uwzględnia ani konstytucyjnego określenia właściwości sądów administracyjnych, ani wreszcie treści art. 1, 3, 5, 13 i 15, w których to przepisach sprecyzowano zakres spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Przy uwzględnieniu tych przepisów należałoby przyjąć, że sąd administracyjny nie może odrzucić skargi w sprawie, w której sąd powszechny przyjął, że brak drogi sądowej, ale tylko wtedy, jeśli stwierdzi, że skarga dotyczy takich działań lub bezczynności administracji, o których jest mowa w art. 3, a równocześnie nie dotyczy spraw, o których jest mowa w art. 5, oczywiście z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Inny sposób rozumienia tego przepisu pozostawałby w sprzeczności z art. 177 i 184 konstytucji RP." (w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, 2005 r. s. 287-288). Jak wynika z wcześniejszych ustaleń, brak jest podstaw prawnych, by Dyrektor Biura w drodze decyzji orzekł w przedmiocie potrąceń ze świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy. Skoro brak przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji przez Dyrektora Biura w przedmiocie potrącenia należności, to nie zachodzi bezczynność tego organu. W związku z powyższym, należało skargę odrzucić (art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). /-/ B. Popowska JH