IV SAB/Po 27/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skarg A. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pomocy społecznej postanawia: 1. odrzucić skargi 2. zasądzić od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) na rzecz adw. S. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stawki podatku od towaru i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności- łącznie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł. 3. zasądzić od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) na rzecz adw. R. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stawki podatku od towaru i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności- łącznie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł. /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak /-/ E. Makosz- Frymus Wnioskami z dnia 10 i 14 marca 2006 r. A. G. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie pomocy finansowej – na zakup biletu sieciowego komunikacji miejskiej oraz na zakup leków. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku z powodu braku współpracy strony z pracownikiem socjalnym – odmowy wpuszczenia do mieszkania pracownika socjalnego w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] r. nr [...] zaskarżoną decyzję uchyliło, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż strona jest stałym zasiłkobiorcą Ośrodka, w aktach sprawy znajduje się aktualizacja wywiadu, która przeprowadzono w dniu [...] marca 2006 r., stąd zgodnie z art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia po raz kolejny dokument ten mógł stanowić podstawę rozpatrzenia wniosku. Wskazano także na konieczność odrębnego rozpatrzenia każdego z wniosków strony, a zaskarżona decyzja organu I instancji dotyczyła czterech wniosków, złożonych w różnych terminach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] r. organ I instancji wydał w przedmiocie wskazanych wniosków dwie decyzje. Decyzją nr [...] stronie odmówiono przyznania zasiłku celowego w postaci pomocy finansowej na zakup biletu sieciowego komunikacji miejskiej. Organ wyjaśnił, iż nie jest to artykuł pierwszej potrzeby, a u strony nie stwierdzono znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji oraz, że wymaga opieki lub pomocy drugiej osoby. Decyzję doręczono stronie w dniu 23 czerwca 2006 r. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup leków również rozpatrzono odmownie decyzją Nr [...], w uzasadnieniu której organ I instancji wyjaśnił, iż pomocy finansowej na zakup leków nie udziela się z uwagi na nie załączenie do wniosku faktur za wykupione leki oraz wycen recept. Decyzję doręczono stronie w dniu 22 czerwca 2006 r. Składając w dniu 7 lipca 2006 r. odwołania od powyższych decyzji A. G. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną, a komisja lekarska przyznająca mu umiarkowany stopień niepełnosprawności m.in. w związku z aparatem ruchu wydała mu także uprawnienie do karty parkingowej osoby niepełnosprawnej, co jest wystarczającym dowodem, aby wnioskowany bilet został mu przyznany. Wyjaśnił także, że organ I instancji zagubił dostarczone przez niego dokumenty, które składał bez pokwitowania. Podniósł także, iż w sprawie leków nie jeden raz dokumentował poniesione wydatki. W dniu 13 lipca 2006 r. akta sprawy wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które w wyniku rozpatrzenia odwołań decyzjami z dnia [...] r. Nr [...] oraz Nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje, przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie Nr [...] Kolegium wskazało na konieczność dokonania ustaleń na okoliczność stwierdzonej u strony niepełnosprawności, bowiem akta administracyjne sprawy nie zawierają orzeczenia o niepełnosprawności oraz ustaleń, czy wobec korzystania przez stronę z pomocy społecznej od 1992 r. od tej pory legitymuje się ona tym samym orzeczeniem o niepełnosprawności, czy może doszły nowe jednostki chorobowe, mające wpływ na zmianę kwalifikacji stopnia niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium stwierdzenia zawarte w decyzji nie wynikają z akt sprawy, a wobec wystąpienia o bilet sieciowy dopiero w 2006 r. nie wyklucza występowania u strony schorzenia, które nie występowało we wcześniejszych orzeczeniach. W uzasadnieniu decyzji Nr [...] Kolegium wyjaśniło, iż akta sprawy nie zawierają wniosku z dnia 10 marca 2006 r. na zakup leków, zawierają natomiast wzajemnie wykluczające się stwierdzenia na okoliczność wyceny leków bądź recept, co uniemożliwia przeprowadzenie oceny zasadności rozstrzygnięcia organu I instancji. Decyzje doręczono skarżącemu w dniu 20 września 2006 r. Pismami z dnia 27 września 2006 r., które do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęły w dniu 27 września 2006 r., A. G. wniósł dwie odrębne skargi "na przewlekłość postępowania i łamanie innych praw w sprawie z jego wniosku o pomoc z dnia 10 marca 2006 r. oraz 14 marca 2006 r." W treści tych skarg, skierowanych do tut. Sądu, a wniesionych za pośrednictwem Kolegium, A. G. nie zgodził się z ponownym uchyleniem decyzji organu I instancji, co w jego ocenie przedłuża jego oczekiwanie na rozpatrzenie złożonych wniosków o pomoc. Podniósł, iż organ I instancji gubi lub ukrywa dokumenty, w sposób bałaganiarski prowadzi akta sprawy, nie respektuje wskazań wynikających z wcześniejszych rozstrzygnięć Kolegium oraz w sposób arbitralny i bezprawny decyduje o tym, czy i jaka pomoc społeczna zostaje przyznana. W konsekwencji pogarsza się stan jego zdrowia, a SKO nie potrafi wyegzekwować swoich wcześniejszych decyzji. Wniósł o przyznanie wnioskowanej pomocy, a na dowód swojej trudnej sytuacji materialnej załączył zaświadczenie "o ubóstwie" – zestawienie kwot przyznanych mu przez MOPR zasiłków stałego i celowych. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn opisanych w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi jako niedopuszczalne podlegają odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania są dwie skargi, wniesione przez A. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o numerach [...] oraz [...]. Sprawy te, z uwagi na pozostawanie ze sobą w związku, Sąd na zasadzie art. 111 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej ppsa). połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu treść skarg uzasadniała ich zakwalifikowanie jako skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawach objętych wnioskami A. G. z dnia 10 i 14 marca 2006 r. Za powyższym uznaniem w ocenie Sadu przemawia wyrażone w treści skarg żądanie skarżącego, które sprecyzował jako "skargi na przewlekłość postępowania", podczas gdy w pozostałych znanych Sądowi z urzędu sprawach wnosił on skargi na "wydane w sprawach decyzje" – np. sprawy o sygn. akt IV SA/Po 822/06, IV SA/Po 823/06, IV SA/Po 176/06. Powyższa kwalifikacja wniesionych skarg sprawia, iż zakres niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego ograniczony jest do kontroli, czy tak sformułowane skargi są dopuszczalne, a w dalszej kolejności, czy w sprawie mamy do czynienia z bezczynnością tego organu. Zgodnie z art. 3 §1 i §2 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1) wydawania decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3) postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 §2 pkt 8 ppsa skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w powyższych sprawach, co oznacza, że skarga taka nie może dotyczyć zarzutu nie podejmowania przez samorządowe kolegium odwoławcze aktów lub czynności nadzoru nad działalnością organów samorządu gminnego. Skoro zarzut bezczynności nie może dotyczyć podniesionych w skardze zarzutów to przedmiotowe skargi, jako niedopuszczalne podlegają odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 i §3 ppsa. Na marginesie wskazać należy, iż również z regulacji zawartej w art. 39 ust. 5 oraz w art. 102 ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż samorządowe kolegia odwoławcze nie sprawują nadzoru nad działalnością samorządu. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Zgodnie z art. 52 §1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §2 ppsa). Stosownie natomiast do art. 52 §3 tego aktu prawnego, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym Skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest więc po pierwsze nie podejmowanie przez ten organ w prawem przepisanych terminach aktów lub czynności w rozpatrzeniu indywidualnej sprawy administracyjnej z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie decyzjami z dnia [...] r. rozpatrzono odwołania strony skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., które doręczono skarżącemu w dniu 22 i 23 czerwca 2006 r., tym samym decyzje organu II instancji wydane zostały w terminie określonym a art. 139 par. 3 k.p.a (2 miesiące). Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdyby nie zachodziła wskazana na wstępie przyczyna niedopuszczalności skarg, również z tego powodu skarga na bezczynność jest niedopuszczalna. Kolejnym warunkiem wniesienia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 §3 ppsa. Takiego wezwania w badanym przypadku skarżący do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wystosował, co również skutkowałoby odrzuceniem skargi. W tych okolicznościach w ramach niniejszego postępowania Sąd nie przeprowadza merytorycznej oceny decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2006 r. o numerach [...] i [...]. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt 1c) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus AT