IV SAB/Po 38/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-02
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bak-Marciniak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ ten wydał zaskarżoną decyzję po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez sąd?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi na bezczynność organu staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeśli organ wydał żądany akt lub dokonał wnioskowanej czynności po wniesieniu skargi, a przed wydaniem wyroku przez sąd. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość, wydanie decyzji przez organ czyni bezprzedmiotowym jedynie postępowanie w zakresie skargi na bezczynność, podczas gdy sąd powinien nadal badać zarzut przewlekłości.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. SKO nie rozpoznało wniosku w ustawowym terminie. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego SKO wydało decyzję uchylającą poprzednią decyzję i umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Sąd uznał, że wydanie decyzji przez organ po wniesieniu skargi czyni postępowanie w przedmiocie bezczynności bezprzedmiotowym i podlega umorzeniu, jednakże zbadał zarzut przewlekłości, uznając go za niezasadny. Sąd stwierdził również, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od organu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej G. W. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bak-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie [...] 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od organu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej G. W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dnia [...] stycznia 2015r. G. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość. Podała, że zaskarża bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w zakresie rozpoznania wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy oznaczonej [...] (w tej sprawie wydano decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy). Skarżąca w skardze wniosła o zobowiązanie Kolegium do rozpoznania odwołania w terminie dwóch tygodni oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa radcy prawnego. Wniosła również o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie Kolegium grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Podała, że pismem z dnia 27 stycznia 2015r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2012r. ([...]) Burmistrz [...], po rozpatrzeniu wniosku R. i R. G. ustalił warunki zabudowy działki oznaczonej nr ewid. [...] i [...], dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku gospodarczo - garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014r. G. W. i J. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] ([...]) z dnia [...] maja 2012r. ustalającej warunki zabudowy dla działki oznaczonej nr ewid. [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2014r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiadomiło o wszczęciu na wniosek G. W. i J. C. postępowania administracyjnego w sprawie ewentualnego stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza [...]
Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu w/w wniosku stwierdziło nieważność w/w decyzji Burmistrza [...].
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014r. (wpływ [...] grudnia 2014r.) R. i R. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...].
Wezwaniem z dnia [...] grudnia 2014r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało do usunięcia braków formalnych wniosku przez jego uzupełnienie w zakresie podpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. (wpływ \[...] grudnia 2014r.) R. i R. G. uzupełnili braki formalne swojego wniosku z dnia 2 grudnia 2014r.
Na skutek wniesionej przez Skarżącą skargi na bezczynność postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2014r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] ([...]) z dnia [...] maja 2012r., pismem z dnia [...] stycznia 2015r. (wpływ 21 stycznia 2015r.- IVSAB/Po 88/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił akta niniejszej sprawy wraz z doręczeniem prawomocnego postanowienia z dnia 25 listopada 2014r. o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2015r. G. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie nie rozpoznania w terminie wniosku R. i R. L. z dnia 2 grudnia 2014r. o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza[...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2015r. (wpływ [...] stycznia 2015r.) G. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła przedmiotową skargę.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że na wniosek J. C. i G. W. wydano decyzję stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy. W odniesieniu do tej decyzji Inwestor w grudniu 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO nie załatwiło sprawy przewidzianym terminie, a strona w myśl art. 36 § 1 kpa nie została poinformowana o innym terminie załatwienia sprawy i o przyczynach zwłoki. Termin do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym wynosi miesiąc (art. 35 § 3 kpa) od dnia otrzymania odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Pomimo bezskutecznego upływu tego terminu sprawa nie została załatwiona przez SKO (art. 35 § 3 kpa).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o:
1. odrzucenie skargi na bezczynność i przewlekłość,
2. ewentualnie o oddalenie skargi na bezczynność i przewlekłość.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że w myśl art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 kpa). Tym samym warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wcześniejsze wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa.
W myśl art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., Nr 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) , w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 , skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona przed upływem terminu na udzielenie odpowiedzi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na wezwanie i ustosunkowanie się do jego żądań.
W ocenie Kolegium warunkiem dopuszczalności skargi jest jej wniesienia przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Stosownie do art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a może tego dokonać każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, rzecznik Praw Obywatelskich. Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym, a inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo. W postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32).
Kolegium podało, że sprawa o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] ([...]) z dnia [...] maja 2012r. została wywołana wnioskiem R. i R. G. z dnia 2 grudnia 2014r., którzy byli stronami (i wnioskodawcami) postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza [...] ., zatem ich interes prawny w tym postępowaniu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Skarżąca G. W. nie była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza [...] WE wniosku z dnia 2 grudnia 2014r. o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia 17 maja 2012r. R. i R. G., podnieśli m.in. zarzut naruszenia art. 26 kpa w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że wnioskodawcy [...] mają interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza [...] z uwagi na okoliczność, że nie SA właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji.
Pismem z dnia [...] lutego 2015r. SKO [...] wezwało G. W. i J. C. do wykazania w terminie 3 dni od daty doręczenia pisma, interesu prawnego w sprawach wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...]. W odpowiedzi pismem z dnia 23 lutego 2015r. pełnomocnik skarżącej wykazała, że sprawa dotyczy rażącego naruszenia prawa i podstawa do stwierdzenia nieważności tych decyzji zachodziłaby w sposób oczywisty także, gdyby przyjąć, że SKO działało z urzędu. Podniesiono także, że obiekty [...] znajdują się w zwartym obszarze urbanistycznym, będącym podstawą do ustalenia zaskarżonych warunków zabudowy.
Kolegium podało, że równocześnie pismem z dnia [...] lutego 2015r., w związku z toczącymi się sprawami o ponowne rozpatrzenie spraw stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] nr [...],[...] i [...], SKO zwróciło się do Burmistrza [...] o nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów dotyczących działek będących własnością G. W. i J. C. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na odwołanie SKO nie otrzymało tych dokumentów.
SKO podało, że niezwłocznie po otrzymaniu stosownych dokumentów (m.in. wypisu z ewidencji gruntów) od Burmistrza [...] dokona rozstrzygnięcia w sprawie wniosku R. i R. G. z dnia [...] grudnia 2014r. o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...].
Pismem z dnia 16 marca 2015r. skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Organ w zakreślonym terminie 14 dni, pismem z dnia 27 marca 2015r. zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2015r. SKO zwróciło się do sądu o wypożyczenia akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, przekazanych do sądu 2 marca 2015r. celem rozpoznania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...].
10 kwietnia 2015r. akta administracyjne zostały wypożyczone organowi.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2015r. skarżąca podała, że posiada interes prawny w sprawie prowadzonej przez SKO, czego dowodem jest fakt, że organ działał na jej wniosek i sprawę załatwił. Biorąc pod uwagę aspekt formalny postępowania w SKO nie jest ważne jakie jest końcowe (ostateczne) rozstrzygnięcie merytoryczne w tej sprawie. Ważne są fakty potwierdzające, że całe postępowanie w SKO w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza [...] zostało wszczęte jednoznacznie na wniosek skarżącej i dzięki niej SKO je prowadziło wydając rozstrzygnięcia i doręczając je wnioskodawczyni. W postępowaniu przed SKO nie nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania. Organ przyjął wniosek do merytorycznego rozpoznania.
Akta administracyjne zostały zwrócone przez organ do sądu w dniu 29 kwietnia 2015r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrujące sprawę z wniosku R. i R. G. z dnia [...] grudnia 2014r. o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] ([...]) z dnia [...] maja 2012r. uchyliło zaskarżoną decyzję SKO z dnia 3 listopada 2014r. ([...]) w całości i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...].
Z treści decyzji wynika, że wypis z ewidencji gruntów, o który organ zwrócił się w dniu 16 lutego 2015r. został SKO nadesłany w dniu 23 lutego 2015r.
Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej " Ppsa "), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
W przedmiotowej sprawie skarga dotyczyła bezczynności i przewlekłości postępowania w przedmiocie złożonego na podstawie art. 127 § 3 kpa do SKO w [...] w dniu 2 grudnia 2014r. wniosku przez [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] ustalającej warunki zabudowy dla działki oznaczonej nr ewid. [...] , dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku gospodarczo – garażowego zlokalizowanego na działkach [...] . Była więc to sprawa określona w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a i wniesienie skargi na bezczynności i przewlekłość było dopuszczalne.
Stwierdzenie nieważności w/w decyzji z [...] maja 2012r. zostało orzeczone decyzją SKO w [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu wniosku G. W. i J. C.
Skargę na przewlekłość i bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku R. i R. G. z 2 grudnia 2014r. wniosła G. W. Jak podało SKO w odpowiedzi na skargę, Kolegium prowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy G. W. i J. C. mieli interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2012r.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny. W ocenie Sądu źródła legitymacji skargowej należy poszukiwać ze względu na ewentualny interes prawny adresata przepisu. Natomiast bez znaczenia powinna być okoliczność, czy ten przepis ma charakter materialny, ustrojowy czy proceduralny. (por. teza 4 do art. 50 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz Jan Paweł Tarno, wyd. 5 Lexis Nexis_ W przedmiotowej sprawie rzeczą sądu nie było ustalenie czy G. W. miała interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 17 maja 2012r., czy też w sprawie o ustalenie warunków zabudowy zakończonej decyzją z 17 maja 2012r. W przedmiotowej sprawie należało ustalić czy miała interes prawny w złożeniu skargi na bezczynność i przewlekłość w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainicjowanej przez pp. G., którzy zarzucali, że G. W. i J. C. nie mieli interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2012r.. Skoro sprawa o ponowne rozpatrzenie, której wnieśli pp. G. dotyczyła sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2014r., w której G. W. była uznana za wnioskodawczynię (decyzja była jej doręczona, sprawa ta nie była prowadzona z urzędu), jej interesu prawnego w przedmiotowej sprawie należy upatrywać w prawie do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji, w której dopuszczono ją do udziału w sprawie w charakterze wnioskodawczyni, ustalenia czy nie wydano jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego stanowi nową kategorię interesu prawnego w prawie administracyjnym. Jego istotę stanowi "żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym" Takie zobiektywizowane rozumienie legitymacji skargowej nie oznacza jednak, że skarżący nie musi mieć w złożeniu skargi interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skoro w niniejszej sprawie G. W. został przyznany przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2012r. w obecnej sprawie, w której we wniosku ją inicjującym zarzucany jej brak posiadania przez nią takiego przymiotu istnieje związek między jej indywidualnymi prawami a decyzją, w przedmiocie której złożony został wniosek.
Do skutecznego złożenia skargi na przewlekłość czy bezczynność konieczne jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.(art. 37 § 1 kpa). Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przepis ten określa więc termin w jakim najpóźniej skarga winna być wniesiona. Oznacza to, że już w dniu, w którym dokonano doręczenia wezwania, można skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Skoro skarżąca skargę wniosła w dniu 28 stycznia 2015r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 27 stycznia 2015r., wniesienie skargi było skuteczne.
Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie.
Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach kpa, przewidziane dla załatwiania spraw.
Należy wskazać, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi.
Postępowanie wywołane taką skargą ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości stanowisko, że sprawa sądowoadministracyjna kończy się na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, by nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyniku skargi na bezczynność organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności (por. uchwała NSA z z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08).
Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi wniosek pp. G. z 2 grudnia 2014r. nie został merytorycznie rozpatrzony przez właściwy organ. Dlatego należy przyjąć, że organ pozostawał w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć należy, iż [...] kwietnia 2015r.SKO w [...] wydał decyzję [...] zainicjowaną wnioskiem z 2 grudnia 2014r.
Mając więc na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku i wydanie w tym przedmiocie decyzji przed wydaniem wyroku, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe. Z tych względów orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
Przedmiotem niniejszej sprawie nie była jedynie bezczynność ale i przewlekłość. W takiej sytuacji wydanie decyzji przed dniem wyrokowania czyni postępowanie bezprzedmiotowym jedynie w zakresie skargi na bezczynność. Natomiast w zakresie drugiego zarzutu sąd powinien zbadać, czy postępowanie administracyjne było dotknięte przewlekłością. Przewlekłość obejmuje nie tyle niezałatwienie sprawy w terminie ale podejmowanie czynności zbędnych, prowadzących do nieuzasadnionego przedłużania okresu niezałatwienia sprawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się przewlekłości, nie podejmował czynności zbędnych ani w sposób nieuzasadniony przedłużających załatwienie sprawy. Wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez jego podpisanie, co było uzasadnione. Wezwał również skarżącą do wykazania jej interesu prawnego, zwrócił się o wypisy z ewidencji gruntów dotyczących położenia m.in. nieruchomości skarżącej, co przy ustalaniu czy przysługuje jej interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dot. ustalenia warunków zabudowy było uzasadnione. Skarżąca w skardze i w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności wskazujących na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, na wykonywanie przez organ zbędnych czynności. Uznając brak przewlekłości prowadzonego przez SKO w [...] Sąd w pkt 2 na podstawie art. 152 p.p.s.a oddalił skargę w tym zakresie.
Sąd w niniejszej sprawie miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10,– dostępne w CBOSA).
Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. I SAB/Wa 243/13, LEX nr 1378563).
Oceniając powyższe zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Postępowanie zainicjowane wnioskiem z 3 grudnia 2014r. zakończone zostało wydanie decyzji w dniu [...] kwietnia 2015r., trwało niecałe 5 miesięcy. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa powinno być zakończone w ciągu miesiąca od otrzymania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego na mocy art. 127 § 3 kpa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Pierwsza czynność – wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku została podjęta już po trzech dniach od faktycznego wpływu wniosku do organu, bo [...] grudnia 2014r. Braki zostały uzupełnione w dniu 18 grudnia 2014r. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że z uwagi na składane przez skarżąca skargi na bezczynność w niniejszej sprawie i w sprawie dotyczącej wniosku z 4 lipca 2014r. akta administracyjne niezbędne do wydania decyzji były przekazywane do sądu. Zostały zwrócone do organu po zakończeniu sprawy o bezczynność IVSa/Po 88/14 w dniu 21 stycznia 2015r. Do tego dnia od dnia złożenia wniosku organ nie dysponował aktami. Po ich otrzymaniu w dniu 16 lutego 2015r. wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego i zwrócił się o nadesłanie wypisów z ewidencji gruntów. W dniu 2 marca 2015r. z uwagi na przedmiotową skargę organ przekazał akta do sądu, które na jego wniosek z 8 kwietnia 2015r. zostały mu wypożyczone w dniu 10 kwietnia 2015r. Decyzję wydał w dniu 27 kwietnia 2015r. W takim stanie przy uznać należy, że bezczynność miała miejsce, organ po otrzymaniu akt w dniu 21 stycznia 2015r, do momentu ich przekazania wraz z przedmiotową skargą, tj. do dnia 2 marca 2015r. zgromadził niezbędny materiał w postaci wypisów z ewidencji gruntów, mógł również wcześniej złożyć wniosek o wypożyczenia akt, a tego nie uczynił. W ocenie Sądu bezczynność nie miała jednak charakteru rażącego i nie miała cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na organ przepisami kpa a wynikał ze skomplikowanego charakteru sprawy i toczących się równoległe spraw o bezczynność wymagających przygotowywania pism oraz przekazywania akt do sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd wydał rozstrzygniecie, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie i stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek, a to miejsca nie miało. Z tych samych względów nie było podstaw do nałożenia na organ grzywny w rozumieniu art. 149 § 2 p.p.s.a i dlatego w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd w pkt 3 to żądanie skargi oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 Ppsa.
Sprawa nie została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym z uwagi na zażądanie przeprowadzenia rozprawy przez organ (art. 119 pkt 2 p.p.s.a)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło