IV SAB/Po 47/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-18
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie wyroku nakazującego eksmisję, wydanego po utracie mocy obowiązującej Prawa lokalowego, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest wykonanie wyroku nakazującego eksmisję, który został wydany po utracie mocy obowiązującej Prawa lokalowego. W takim przypadku postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone przez komornika sądowego w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a nie w drodze egzekucji administracyjnej. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego w takiej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do Prezydenta Miasta o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu eksmisji dłużnika na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z maja 1996 r. Prezydent zwrócił tytuł wykonawczy, uznając, że wyrok został wydany po utracie mocy obowiązującej Prawa lokalowego i nie podlega egzekucji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że przepis art. 34 ustawy z 2001 r. ma zastosowanie. Po dalszej bezczynności organu, skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta do WSA. WSA postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono Skarżącym kwotę uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.S., M.S. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z urzędu Skarżącym M.S. i M.S. kwotę [...] zł ([...]) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. M.S. i M.S. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...], aby wszczął i przeprowadził postępowanie egzekucyjne przez dokonanie eksmisji dłużnika z zajmowanego przez niego lokalu nr [...] znajdującego się w budynku położonym w [...] przy ul. K. [...]. Według skarżących stosownie do treści art. 34 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – wydane i niewykonane przed dniem wejścia w życie ustawy prawomocne orzeczenie sądowe oraz ostateczne decyzje administracyjne w sprawach opróżnienia lokali podlegających przepisom ustawy, o której mowa w art. 31, są wykonywane przez organy gmin w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawą, o której mowa w art. 31 powołanej ustawy, była ustawa z 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe. Ustawa ta była podstawą rozstrzygnięcia w sprawie [...], w której Sąd Rejonowy w [...]. wydał wyrok z dnia [...] maja 1996 r.
Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Prezydent [...], powołując się na art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił tytuł wykonawczy – wyrok Sądu Rejonowego z [...] maja 1996 r. o sygn. [...]. Organ wyjaśnił, że badając dopuszczalność egzekucji oraz treść tytułu wykonawczego, doszedł do wniosku, że postępowanie w powyższej sprawie jest niedopuszczalne. Organ zwrócił uwagę, iż warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie powołanego art. 34 ustawy z 21 czerwca 2001 r. jest to, aby orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane pod rządami Prawa lokalowego. Orzeczenie załączone do wniosku egzekucyjnego zostało wydane [...] maja 1996 r., a więc nie podlega egzekucji administracyjnej. Prawo lokalowe przestało obowiązywać od 12 listopada 1994 r.
Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzyło postępowanie. W ocenie Kolegium przepis art. 34 ustawy z 21 czerwca 2001 r. znajduje zastosowanie do prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych i niewykonanych przed 10 lipca 2001 r. Skoro w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wydany [...] maja 1996 r., to podlega on egzekucji administracyjnej.
Wobec dalszej bezczynności Prezydenta [...] skarżący wnieśli zażalenie do SKO w K., które postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. wyznaczyło organowi dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy.
Pismem z dnia 29 lipca 2010 r. M.S i M.S. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...], zarzucając mu brak podjęcia czynności egzekucyjnych w sprawie ich wniosku przeciwko dłużnikowi tj. wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy – wyrok Sądu Rejonowego z [...] maja 1996 r.
Odpowiadając na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie z uwagi na niedopełnienie przez skarżących wymogu przewidzianego w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (Dz.U. nr 163, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu bezczynność, organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone już w postanowieniu z [...] marca 2010 r., iż w niniejszej sprawa niedopuszczalne jest wykonanie obowiązku, którego dotyczy tytuł egzekucyjny, w drodze egzekucji administracyjnej. Na potwierdzenie reprezentowanego przez siebie poglądu organ powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i piśmiennictwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-4a w/w paragrafu. Jednocześnie sąd z urzędu bada czy dana sprawa należy do jego właściwości.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy Prezydent [...] jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji gdy wyrok nakazujący eksmisję wydany został [...] maja 1996 r.
W ocenie składu orzekającego prawidłowe jest stanowisko prezentowane przez Prezydenta [...], który w tym względzie powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Otóż w uchwale z 17 października 1995 r. o sygn. III CZP 140/95 wyrażono pogląd, iż jeżeli orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane przed rządem ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe, ale uprawomocniło się po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, podlega ono wykonaniu przez komornika sądowego w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego ("Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna" – OSNC z 1996 r., nr 2, poz. 21). W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż wymóg wydania orzeczenia w sprawie opróżnienia lokalu należy odnieść do momentu uprawomocnia się orzeczenia.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy skład orzekający pragnie zwrócić uwagę, iż wyrok z [...] maja 1996 r. został wydany już po utracie mocy obowiązującej Prawa lokalowego i w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Ta zaś ustawa w art. 65 przewidywała, że wydane i niewykonane przed dniem wejściem w życie tej ustawy prawomocne orzeczenia sądowe oraz ostateczne decyzje administracyjne w sprawach opróżnienia lokali podlegających przepisom ustawy, o której mowa w art. 67 pkt 2 (czyli Prawa lokalowego – przypis Sądu), są wykonywane przez organu gmin w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skoro więc w niniejszej sprawie wyrok zapadł [...] maja 1996 r., a więc po utracie mocy obowiązującej Prawa lokalowego, to tym samym nie mógł się on stać prawomocny – w świetle zacytowanego wyżej art. 65 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, czyli 12 listopada 1994 r.
Tym samym od chwili wejścia w życie ustawy z 2 lipca 1996 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych wykonywanie orzeczeń, których przedmiotem jest opróżnienie lokalu, podlega przepisom o postępowaniu egzekucyjnym zawartym w kodeksie postępowania cywilnego (por. uzasadnienie w/w uchwały SN).
W konsekwencji – w sytuacji gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do załatwienia której nie jest właściwy wskazany przez stronę organ, a która ponadto nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2004 r. o sygn. OSK 547/04, opubl. "Orzecznictwo NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2004 r., nr 3, poz. 51).
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu od skargi postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy.
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło