IV SAB/Po 47/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) Protokolant ref. staż. Kinga Jaśniewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi WES sp. z o.o. w W. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do podjęcia czynności w sprawie odwołania WES sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...]grudnia 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej WES sp. z o.o. w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umorzył postępowanie w sprawie wylania asfaltu na działce nr [...] w ciągu ul. D. w W. Odwołanie od tej decyzji złożyła WES spółka z o.o. w W. Decyzją z dnia [...] października 2013r. nr [...]Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB nr [...]z dnia [...] sierpnia 2013r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skargę w dniu 13 grudnia 2013r. uzupełnioną 14 grudnia 2013r. na powyższą decyzją wniosła WES spółka z o.o. w W., a sprawa została zarejestrowana pod sygn. IV SA/Po 62/14. Jednocześnie WES spółka z o.o. w W. w dniu 19 grudnia 2013r. wniosła skargę na przewlekłe i bezczynne prowadzenie postępowania, podnosząc iż PINB pomimo przekroczenia ustawowych terminów nie wydał decyzji w sprawie. Ta sprawa została zarejestrowana pod sygn. IV SAB/Po 128/13. W dniu [...] grudnia 2013r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał decyzję, na mocy której umorzy postępowanie w sprawie wylania asfaltu na działce nr [...]w W. Odwołanie od tej decyzji wniosła w dniu 30 grudnia 2013r. uzupełnione 3.01.2014r. WES spółka z o.o. w W. Pismem z dnia 17 lutego 2014r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił skarżącą, o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia odwołania z uwagi na toczącą się przed sądem administracyjnym sprawę ze skargi W.E., IV SA/Po 62/14, jednocześnie wskazując, że postępowanie odwoławcze zostanie zakończone w terminie miesiąca od prawomocnego rozstrzygnięcia tego postępowania. W dniu 21 marca 2014r. wes spółka z o.o. w W., wniosła zażalenie na przewlekłość postępowania. W dniu 9 maja 2014r. WES spółka z o.o. w W., wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania przez WWINB w przedmiocie nierozpoznania odwołania z dnia 30 grudnia 2013r. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 czerwca 2014r. WWINB wniósł o jej oddalenie jednocześnie podnosząc, iż nie została jeszcze rozpoznana sprawa przed sądem i nie został wydany wyrok w sprawie IV SA/Po 62/14. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014r. sygn. akt IV SAB/Po 128/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowania w sprawie bezczynności postępowania, albowiem na dzień wyrokowania została wydana decyzja PINB w W. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...]. Od wyroku tego została wywiedziona skarga kasacyjna przez WES spółka z o.o. w W. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2014r. sygn. akt IV SA/Po 62/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę WES spółka z o.o. w W. na decyzję WWINB z dnia [...] października 2013r. uchylającą decyzję PINB z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wylania asfaltu na działce nr [...]w W. Wyrok ten jest nieprawomocny. Pismem z dnia 14 sierpnia 2014r. skierowanym do sądu, WWINB poinformował, że odwołanie z dnia 30 grudnia 2013r. WES spółka z o.o. w W.nie został rozpatrzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach kpa, przewidziane dla załatwiania spraw. Na wstępie należy wskazać, iż przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że po wyczerpaniu trybu postępowania, na dzień wniesienia skargi, jak i na dzień wyrokowania WWINB nie podjął czynności i nie rozpoznał odwołania skarżącej z dnia 30 grudnia 2013r. uzupełnionego pismem z dnia 3 stycznia 2014r. Dlatego należy przyjąć, że Organ pozostawał w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć należy, iż [...] grudnia 2013r. została wydana decyzja nr [...]przez PINB w W., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na działce nr [...]w ciągu ulicy D. w W. i tej decyzji dotyczy wniesione i nierozpoznane odwołanie przez WWINB. Nadto decyzja tej samej treści została również wydana wcześniej przez PINB w dniu [...] sierpnia 2013r. nr [...], jednak uchylona została decyzją WWINB z dnia [...] października 2013r., a skarga wniesiona przez W. E. od tej decyzji została oddalona wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014r., sygn. akt IV SA/Po 62/14. WWINB winien zatem być może rozważyć kwestię zawieszenia niniejszego postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie IV SA/Po 62/14, jednak nie zwalniało to organu od podjęcia czynności w terminie zgodnie z przepisami kpa. Mając więc na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.149 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o przewlekłości postępowania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumieć należy sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, w sposób opieszały i nieskuteczny, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Organ II instancji poinformował skarżącego pismem z dnia 17 lutego 2014r. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie IV SA/Po 62/14. Z uwagi na charakter sprawy, potrzebę szczegółowej analizy akt administracyjnych pod kątem prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny oraz ilości spraw dotyczących spółki, Sąd uznał, że prowadzone przez organ postępowanie nie miało charakteru przewlekłego i brak też było podstaw do wymierzenia organowi grzywny nawet w minimalnej wysokości, a Sąd orzekł jak w punkcie 3 wyroku. Sąd jednocześnie miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10,– dostępne w CBOSA). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. I SAB/Wa 243/13, LEX nr 1378563). Oceniając powyższe zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Sąd miał na względzie, że decyzja PINB wydana została [...] grudnia 2013r., organ II instancji winien rozpoznać sprawę nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Niemniej bezczynność Organu była niewielka, wynosiła zaledwie dwa miesiące, od daty poinformowania skarżącego przez organ o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia wniesienia skargi, a biorąc pod uwagę ilość spraw prowadzonych przez organy z wniosku skarżącego (zarówno tych przed organami, jak i tych przed sądem, w których organy są zobowiązane zajmować stanowisko), nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Organ powiadomił jednak skarżącego stosownie do art. 36 kpa o niemożności załatwienia sprawy w terminie. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Zważywszy jednak, że dwumiesięczny termin dla organu na załatwienie sprawy upływał z dniem 3 marca 2014r., a powiadomienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy zostało wydane 17 lutego 2014r. trudno uznać postępowanie organu jako rażące naruszenie prawa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 4 wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 3, uwzględniając poniesiony przez Skarżącą spółkę koszt wpisu (100 zł), oraz nie uwzględniając kosztu dojazdu na rozprawę. W myśl art.205 § 1 p.p.s.a. za niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście albo w jej imieniu przez pełnomocnika nietrudniącego się zawodowo udzielaniem pomocy prawnej uznano poniesione koszty sądowe (tj. opłaty sądowe oraz zwrot wydatków), koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Należy przy tym podnieść, że zwrot zarobku lub utraconego dochodu, a także zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu (tak Komentarz do art.205 p.p.s.a. – M.Niezgódka –Medek). Taką sytuację w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewiduje art.91 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika. W pozostałych przypadkach udział stron w posiedzeniach sądowych nie jest obowiązkowy o czym strony są zawiadamiane. Z uwagi na to, że stan niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie wymagał dokładniejszego wyjaśnienia, Skarżąca otrzymała zawiadomienie o rozprawie – stawiennictwo nieobowiązkowe, w związku z czym Sąd nie znalazł podstaw by uwzględnić jej wniosek o zwrot kosztów podróży na rozprawę.