IV SAB/Po 51/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców W. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia : 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców W. R. kwotę 357 złotych ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców W. R. (dalej Stowarzyszenie albo Skarżący), reprezentowane przez fachowego pełnomocnika procesowego – radcę prawnego G. W., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.(dalej SKO albo Kolegium) w załatwieniu wszczętego dnia [...] maja 2010 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2007 r.) Burmistrza Miasta i Gminy S.(dalej Burmistrz) o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W złożonej skardze Stowarzyszenie, wskazując naruszenie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) wniosło o: jej uwzględnienie przez SKO w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa); uwzględnienie skargi przez WSA i zobowiązanie SKO do załatwienia owej sprawy, tj. wydania orzeczenia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w określonym przez WSA terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez SKO w trybie autokontroli. Stowarzyszenie wniosło o zasądzenie od Burmistrza kosztów postępowania w kwocie 597 zł zwracając uwagę na duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się być "dość zawiłą". Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że z uwagi na stan faktyczny i prawny sprawy, sporządzenie skargi wymagało dużego nakładu pracy, a więc wielogodzinnej analizy akt sprawy, które są w posiadaniu Stowarzyszenia, przepisów postępowania administracyjnego i sądowego, orzecznictwa i piśmiennictwa. Okoliczności te z pewnością uzasadniają przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalna (k. 3-5, 11 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2010 r., nr [...] i [...], SKO wniosło o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu SKO podniosło, że postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S.o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2010 r.), Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2007 r. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów sądowych na rzecz pełnomocnika Skarżącego Kolegium stwierdziło, że skarga dotyczy bezczynności organu, a zatem trudno ocenić nakład pracy pełnomocnika, mającego upoważnienie tylko i wyłącznie do występowania przed sądami administracyjnymi, a nie przed organami administracji, przy wyjaśnianiu i rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności. Tym samym za nieuzasadnione należy uznać roszczenie pełnomocnika o zasądzenie od organu kosztów sądowych (k. 12 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie ulega umorzeniu, bowiem stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł skargę na bezczynność SKO, które na skutek złożonego przez Stowarzyszenie w dniu [...] marca 2010 r. wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S.z dnia [...] czerwca 2007 r., obowiązane było do wydania aktu w ciągu miesiąca od dnia otrzymania podania (art. 35 § 3 kpa). SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Skoro SKO, począwszy od dnia [...] maja 2010 r. pozostawało w bezczynności, to jedynym narzędziem pozwalającym Skarżącemu na skuteczne jej zwalczanie była skarga do sądu administracyjnego. Jedynym warunkiem dla wniesienia niniejszej skargi jest pozostawanie przez SKO w bezczynności, bowiem w postępowaniu przed tym organem zgodnie z ustawą nie przysługują stronie żadne środki zaskarżenia do zwalczania bezczynności organu na drodze administracyjnej (postanowienie NSA z 6 lipca 2006 r. I OSK 480/06, dostępne w Internecie na stronie https//cbois.nsa.gov.pl). Co do zasady bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznana uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracji obowiązany był, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Decydujące znaczenie dla Sądu ma to, czy organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Badaniu podlegają działania organu mające miejsce również po wniesieniu skargi do Sądu. Z akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę wynika, że dopiero w dniu [...] sierpnia 2010 r., SKO wydało decyzję nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2010 r.), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. dnia [...] czerwca 2007 r. Natomiast z prezentaty złożonej na skardze Stowarzyszenia z dnia [...] sierpnia 2010 r. wynika, że wpłynęła ona do SKO w dniu [...] sierpnia 2010 r., tj. na tydzień przed wydaniem decyzji przez SKO. Art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, w myśl którego Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa - organ ten wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63 s. 62; postanowienie NSA z 9.2.2010 r., II GSK 23/10). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec wydania decyzji z [...] sierpnia 2010 r. - po wywiedzeniu skargi na bezczynność - nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem w chwili orzekania przez Sąd przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji. Mając na uwadze powyższe Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa obowiązany jest orzec o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Skoro organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi, ale przestał być bezczynny wydając decyzję z dnia 30 sierpnia 2010 r., należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne (pkt 1 postanowienia). O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 201 § 1 ppsa w zw. z art. 200 ppsa (uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 26.11.2008 r. - I OPS 6/08, ONSAiWSA 4/09/63 s. 62-63), stosowanymi odpowiednio do sytuacji procesowej, w której nastąpiło umorzenie postępowania na skutek uprzedniego wykonania ciążącego na organie administracji obowiązku. Sąd zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na powyższą sumę złożyły się: 100 zł tytułem wpisu od skargi, 240 zł tytułem kosztów zastępstwa radcowskiego i 17 zł tytułem zwrotu opłaty za udzielone pełnomocnictwo. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Stowarzyszenia o zasądzenie podwójnej stawki minimalnej tytułem kosztów zastępstwa radcowskiego, zasady ustalania wysokości kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego określone zostały w art. 205 ppsa, który w § 2 przewiduje, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stosownie do treści art. 205 § 3 ppsa zawierającego delegację do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących należności stronie, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych reprezentujących stronę stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm., dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 2 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł. Zdaniem Sądu, nakład pracy radcy prawnego, rodzaj i stopień zawiłości tej sprawy nie uzasadniają przyznania fachowemu pełnomocnikowi procesowemu wynagrodzenia w wysokości podwójnej kwoty stawki minimalnej. Udział pełnomocnika procesowego ograniczył się w rozpoznawanej sprawie do napisania dwustronicowej skargi i zaznaczenia dużego swego wkładu w wyjaśnieniu sprawy, wielogodzinnej analizy akt oraz konieczności dokonania kwerendy orzecznictwa i piśmiennictwa. Zdaniem Sądu nakład pracy radcy prawnego nie odbiegał w niniejszej sprawie od średniego poziomu pracy pełnomocnika w sprawach, w których przedmiotem jest bezczynność organu administracji publicznej. Jak zauważyło SKO w odpowiedzi na skargę, pełnomocnik procesowy miał upoważnienie do występowania tylko przed sądami administracyjnymi, a nie przed organami administracji, co dodatkowo świadczy o nie najwyższym stopniu przyczynienia się pełnomocnika do wyjaśnienia sprawy. Poza tym, Sądowi z urzędu znany jest fakt częstego występowania radcy prawnego w sprawach, których przedmiotem pozostaje bezczynność organów administracji publicznej, dlatego nie należało dać wiary twierdzeniom pełnomocnika o konieczności dokonania szerokiej analizy orzecznictwa i piśmiennictwa, celem przygotowania się do napisania skargi w kolejnej tożsamej przedmiotowo sprawie. MZ