IV SAB/Po 57/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. R. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego P. R. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. P. R. (zwany dalej: Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu – Wójta Gminy [...] (zwanego dalej: Wójt) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie zawartości oświadczeń majątkowych za rok 2013 Przewodniczącej Rady Gminy [...] oraz Wójta Gminy [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie. Skarżący wniósł o przekazanie powyższej skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przewidzianym ustawowo terminie, zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r.; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości odpowiadającej stopniowi zawinienia. Skarżący wskazał, że pomimo istnienia ustawowego obowiązku do wykonania wniosku w terminie do 14 dni organ pozostał w bezczynności. Podkreślił, że informacje zawarte oświadczeniach majątkowych są jawne, z wyjątkiem informacji o adresie zamieszkania osoby składającej oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości. Pozostałe informacje stanowiące treść oświadczenia powinny zostać, w ocenie Skarżącego, udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). Skarżący podniósł, że oświadczenia majątkowe za rok 2013 zostały opublikowane w BIP Gminy [...] w dniu [...] maja 2014 r. z wyjątkiem oświadczeń Przewodniczącej Rady Gminy [...] oraz Wójta. Skarżący wywodził, że w odpowiedzi na wniosek uzyskał informację zwrotną od sekretarza gminy w wiadomości e-mail z dnia [...] lipca 2014 r. Od tamtego czasu wniosek pozostaje jednak nadal nierozpatrzony, nie zostały także uzupełnione ww. oświadczenia w BIP. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącego, organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę z dnia organ podał, że jego zdaniem nie doszło do bezczynności, ponieważ organ udzielił odpowiedzi na zapytanie. Skarżący złożył wniosek w dniu [...] czerwca 2014 r. (data rejestracji wniosku), zaś w dniu [...] lipca 2014 r. została mu udzielona odpowiedź drogą mailową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 184/11, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 j.t., zwana dalej: InfPublU) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym słowo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 InfPublU. W ich świetle, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich, przy czym chodzi o dokumenty urzędowe. Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezspornym jest, iż Wójt jest podmiotem zobowiązanym w świetle InfPublU do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Wójta w zakresie udostępnienia takiej informacji. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez ten podmiot we wskazanym w art. 13 InfPublU terminie stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z ustawą o dostępie do informacji publicznej w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udostępnienia ma możliwość udostępnienia informacji w drodze czynności materialno – technicznej, w formie pisma (zawiadomienia, odpowiedzi), że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępnienia (art. 1 ust. 2); może również odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie administracyjne w formie decyzji administracyjnej (art. 16) lub też odmówić udostępnienia informacji przetworzonej, ze względu na niewykazanie, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – w formie decyzji administracyjnej, po uprzednim wezwaniu do przedstawienia, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy oraz wniosku Skarżącego należy zgodzić się ze Skarżącym, że w chwili wnoszenia przez niego skargi organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku. Ze względów wskazanych poniżej postępowanie niniejsze podlega jednak umorzeniu. Wbrew stanowisku organu wniosek Skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r. nie został załatwiony w sposób zwalniający Wójta z zarzutu bezczynności. Organ odpowiadając na żądanie udostępnienia informacji publicznej, wskazał jedynie, że oświadczenia majątkowe Wójta oraz Przewodniczącej Rady Gminy są aktualnie opracowywane (usuwane są tzw. wrażliwe dane osobowe), aby można było dokonać ich publikacji na BIP. Należy stwierdzić, że – jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Kr 164/12, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów zawierających taką informację. Wniosek zainteresowanego powoduje po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2004 r. sygn. akt OSK 205/04, LEX nr 158987; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 28/08, LEX nr 516086; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. II SAB/Wa 18/10, LEX nr 668288). Dysponent informacji nie ma zatem obowiązku jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta została wcześniej udostępniona i funkcjonuje w obiegu publicznym, co pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią. W przeciwnym razie, w świetle obowiązujących przepisów, zobowiązany jest ją wnioskodawcy udostępnić. W świetle powyższego uznać należy, że wskazanie przez organ, że są opracowywane oświadczenia majątkowe wskazanych osób celem ich przyszłej publikacji w BIP (abstrahując od faktu, że minął już termin w jakim winny być one opublikowane w Biuletynie) nie wypełnia przesłanki udostępnienia informacji publicznej. Skoro oświadczenia nie zostały jeszcze opublikowane, to obowiązkiem organu było udostepnienie informacji publicznej Skarżącemu, nie zaś informowanie o zamiarze publikacji w BIP. Tym samym, wbrew twierdzeniom organu, nie można stwierdzić, że organ nie pozostaje w bezczynności w sytuacji, gdy wprawdzie odpowiada na wniosek strony, jednakże nie udostępnia mu żądanej informacji, a jedynie informuje o zamiarze publikacji w BIP. Nota bene stwierdzić należy, że po pierwsze – organ nie wskazuje przy tym nawet terminu owej publikacji, po wtóre – anonimizacji oświadczenia majątkowego polegająca na usunięciu zaledwie kilku danych wrażliwych nie jest z całą pewnością czynnością czasochłonną i przy odrobinie dobrej woli organ jeszcze tego samego dnia, zamiast informować o planowanej publikacji w BIP, mógł informacje po prostu opublikować. Podsumowując stwierdzić należy, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej, w formie i w sposób wskazany we wniosku, jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej, przy czy zakres żądania wyrażony we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w BIP uprawnia do twierdzenia, iż są one identyczne. W innym przypadku organ zobowiązany jest do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu jednak udzielona Skarżącemu odpowiedź na wniosek nie pozwalała na pozyskanie informacji w zakresie o jaki chodziło Skarżącemu. W rzeczywistości była to odpowiedź wymijająca. Odesłanie zatem do informacji, które mają się dopiero znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej nie stanowiło należytego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Niemniej jednak postępowanie w niniejszej sprawie podlegało umorzeniu, albowiem, jak wynika z akt administracyjnych (k. [...] akt sądowych), w dniu [...] lipca 2014 r.,j na stronie BIP Gminy [...] zostało opublikowane oświadczenie majątkowe Z.D. - Wójta - z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz oświadczenie majątkowe radnego gminy M. G. - Przewodniczącej Rady Gminy [...] - z dnia [...] kwietnia 2014 r. Tego samego dnia (a zatem już po wniesieniu skargi) o powyższym organ poinformował Skarżącego, wskazując miejsce publikacji żądanych we wniosku informacji na stronie BIP. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi tj. [...] lipca 2014 r. Wójt pozostawał w bezczynności. Tym niemniej, przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, organ przesłał do Skarżącego – jak wskazano powyżej – informację wskazującą na opublikowanie żądanych we wniosku informacji publicznych na stronie BIP. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, w świetle powyższych rozważań, w pełni wyczerpuje zakres wniosku o udostępnienie żądanych przez Skarżącego informacji, określony we wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na cel skargi na bezczynność, której uzasadnieniem jest przerwanie stanu bezczynności organu i związanej z tym kompetencji sądu do zobowiązania organu do podjęcia w zakreślonym terminie działań w sprawie, stwierdzenie przez sąd na dzień podejmowania wyroku ustania bezczynności organu, uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność. Z tego względu Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie uwalniało Sądu od wypowiedzenia się, czy bezczynność organu miała postać rażącego naruszenia prawa. Oceniając w tym zakresie postępowanie Wójta, skład orzekający uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała postaci rażącego naruszenia prawa. Dowodzi tego stosunkowo krótki okres pomiędzy złożeniem wniosku, a udostepnieniem żądanej informacji ([...] czerwca 2014 r. i [...] lipca 2014 r.). O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi w wys. [...] zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 Ppsa.