IV SAB/Po 60/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.W. na bezczynność Wójta Gminy T. P. w przedmiocie uznania za stronę powstępowania postanawia odrzucić skargę. H. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy T. P. w przedmiocie uznania za stronę powstępowania wskazując, iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. zwróciła się z T.W. o uznanie ich za stronę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie Ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 Ppsa). Sądy administracyjne nie posiadają natomiast kompetencji do kontrolowania działalności organów administracji w innym zakresie. W niniejszej sprawie strona złożyła skargę na bezczynność polegającą na niewydaniu przez organ aktu administracyjnego w przedmiocie przyznania skarżącej przymiotu strony postępowania w związku z postępowaniem administracyjnym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Wobec takiego określenia przedmiotu skargi należy zauważyć, że bezczynność organów oznacza brak załatwienia przez właściwy organ sprawy w drodze decyzji, postanowienia lub innego aktu wymienionego w art. 3 § 1 pkt 1-4a Ppsa Według art. 149 Ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawach skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej – kontrola sądu administracyjnego sprowadza się więc przed wszystkim do sprawdzenia czy istotnie sprawa, w której skarżąca zarzuciła bezczynność podlega załatwieniu przez organ na drodze aktu administracyjnego. Z bezczynnością organu mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo, organ ten nie podjął żadnych czynności lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż wniosek skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, czy też innej czynności z zakresu administracji. Uznanie skarżącej za stronę postępowania nie podlega bowiem załatwieniu przez organ w drodze decyzji czy też innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2-4a Ppsa Nie jest wskazane, aby w przedmiocie statusu strony mogło się toczyć postępowanie incydentalne, ponieważ weryfikowanie interesu prawnego strony odbywa się na każdym etapie postępowania głównego i jest ściśle powiązane z rozstrzygnięciem sprawy (patrz: postanowienie NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2543/13, a także postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 98/13). Ocena czy skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu następuje w wyniku merytorycznej oceny okoliczności tej konkretnej sprawy administracyjnej przez organ , do czego dochodzi wyłącznie w trakcie postępowania administracyjnego. Podmiot, którego organy nie chcą uznać za stronę postępowania nie jest całkowicie pozbawiony możliwości działania. Jeżeli podmiot taki zdecyduje się na zaskarżenie rozstrzygnięć organu (poprzez złożenie odwołania czy skargi do sądu, jak to uczynić może strona), wówczas kwestia jego legitymacji do udziału w tym postępowaniu zostanie poddana weryfikacji w toku postępowania instancyjnego. Np. jeżeli organ II instancji uzna odwołanie takiej osoby za niedopuszczalne, właśnie jako pochodzące od osoby nie posiadającej przymiotu strony, to na postanowienie to przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd wówczas zweryfikuje stanowisko organu co do przysługiwania stronie skarżącej przymiotu strony w danym postępowaniu administracyjnym. Analogicznie przymiot strony zostanie zbadany w przypadku wniesienia skargi do sądu na akt wydany przez organ II instancji. Ponadto osoba nieuznana za stronę postępowania może żądać wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa Wtedy postępowanie organów nastawione będzie przede wszystkim na wyjaśnienie istnienia interesu prawnego podmiotu zgłaszającego żądanie wznowienia postępowania administracyjnego, a wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia również mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa orzekł jak w sentencji.