IV SAB/Po 60/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Szkoły z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że Dyrektor Szkoły dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku M. S. z dnia 27 czerwca 2017 r. o udzielenie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Szkoły nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 4. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt IV SAB/Po [...] Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2017 r. M. S. wniósł, za pomocą poczty elektronicznej, do Szkoły Podstawowej im. F. C. w S. wiosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu- upoważnienia nauczyciela Szkoły - S. C. do przetwarzania danych osobowych w ramach realizacji obowiązków służbowych. Mailem z dnia 28 czerwca 2017 r., Dyrektor Szkoły poinformował Skarżącego, że odmawia udzielenia informacji. Z kolei w dniu 07 lipca 2017 r. Dyrektor Szkoły poinformował Skarżącego, że Jego wniosek będzie poddany dalszej analizie i zostanie rozpatrzony do dnia 25 sierpnia 2017 r. W dniu 17 lipca 2017 r. M. S. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący podniósł, że przekazanie skanu- dokumentu, o który wnioskował to prosta czynność materialno-techniczna. Dokument taki składa się zazwyczaj z jednej lub dwóch stron. Organ jest zobowiązany udostępnić informację "bez zbędnej zwłoki", czyli działać w możliwie jak najkrótszy sposób. Do dnia złożenia skargi organ, mimo spoczywającego na nim obowiązku, nie udzielił wnioskowanej informacji, jak też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia. Strona skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. do udzielenia żądanej informacji publicznej; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności 3. zasądzenie od Dyrektora Szkoły Podstawowej w S. na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania. W dniu 25 lipca 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, Dyrektor Szkoły Podstawowej udostępnił Skarżącemu informację objętą wnioskiem z 27.06.2017 r. i przesłał żądany dokument. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej wskazał, że Rada Gminy D. w dniu 31 lipca 2017 r. podjęła uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Szkoły Podstawowej w S., uznając ja za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy stwierdzić, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w udostępnieniu skarżącemu informacji publicznej określonej we wniosku z 27 czerwca 2017 r., w postaci skanu- upoważnienia nauczyciela Szkoły - S. C. do przetwarzania danych osobowych w ramach realizacji obowiązków służbowych. Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Dyrektor Szkoły Podstawowej, pozostaje organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dalej wskazać należy, iż prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.;) która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Zaznaczyć także należy, że charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi, zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne, bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio (tak: wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013r. o sygn. I OSK 1558/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że żądany przez stronę skarżącą dokument jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów wytworzonych przez podmiot wykonujący zadania publiczne i odnoszących się do jego działalności. Zaznaczyć przy tym należy, iż organ nie kwestionował, że żądana przez wnioskodawcę informacja ma status informacji publicznej i że jest zobligowany do jej udzielenia. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji i na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1) jak też niepoinformowaniu, iż organ nie dysponuje żadną informacją lub, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Stan bezczynności ustępuje w sytuacji gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie wnioskowanej przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem (por. II SAB/Go 57/16). W ocenie Sądu bezsporne jest uchybienie terminu w udzieleniu wnioskowanej informacji przez organ. Czternastodniowy termin odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 27 czerwca 2017 r., upłynął z dniem 11 lipca 2017 r. D. po wniesieniu skargi organ w dniu 25 lipca 2017 r. udzielił żądanej przez Skarżącego informacji. W tej sytuacji Sąd, mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, iż Dyrektor Szkoły Podstawowej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 27 czerwca 2017 r. o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku. Skoro załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie, musiało to skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony, jak też Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. Zgodnie z ww. przepisem Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie mając na względzie brzmienie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zważył, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 sentencji wyroku). Dla oceny, czy bezczynność i przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Terminy udostępnienia informacji publicznej zostały przez organ bezsprzecznie przekroczone, jednak Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Dyrektora Szkoły Podstawowej, że działanie to nie było zamierzone i wynikało z tego, że wniosek został złożony w okresie wakacyjnym, w którym spora ilość pracowników organu korzystała z prawa urlopu. Sąd również miał na uwadze i to, iż ostatecznie żądana informacja została udostępniona zgodnie z wnioskiem. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 P.p.s.a.