IV SAB/Po 61/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Zakładu Piekarsko-Cukierniczego K. D. w G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z 3 stycznia 2013 r., nr 2.2013 Burmistrz Miasta i Gminy P., po rozpatrzeniu wniosku K. D. (dalej inwestor, skarżący) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku piekarni, dobudowę wiaty na działce nr [...] i [...] położonej w P. Pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. P. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Pismem z dnia 14 maja 2014 r. inwestor wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie art.37 kpa, wnosząc o wydanie decyzji ostatecznej w sprawie. Następnie w dniu 4 czerwca 2014 r. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezcznność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wskazał, iż odwołanie od decyzji organu I instancji do SKO dotychczas nie zostało rozpoznane, a jego sprawa nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o umorzenie postępowania. Organ wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydał decyzję nr [...], w związku z czym w dacie przekazywania skargi SKO nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu pod względem zgodności z prawem była bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania od decyzji z 3 stycznia 2013r. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna, ponieważ dotyczyła bezczynności Kolegium polegającej na niewydaniu w terminie decyzji administracyjnej, w toku prowadzonego postępowania. Jednocześnie skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb zaskarżenia wzywając Organ pismem z dnia 14 maja 2014 r. w trybie art. 37 § 1 kpa do niezwłocznego załatwienia sprawy. Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że w skardze do Sądu strona podniosła zarzut bezczynności Kolegium w rozpoznaniu odwołania wniesionego od decyzji z [...] stycznia 2013 r. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane rozstrzygnięcie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ ostatecznie rozpoznał odwołanie Skarżącego od decyzji z [...] stycznia 2013 r., wydając decyzję dnia [...] sierpnia 2014 r. W sytuacji wydania decyzji przed rozpoznaniem skargi na bezczynność, Sąd umarza postępowanie w części obejmującej zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (zd. 1 art. 149 § 1 ppsa, zob. uchwała z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA z 2009 r. nr 4, poz. 63), natomiast nie jest zwolniony od wydania pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi, tj. orzeczenia o ewentualnym rażącym charakterze bezczynności lub przewlekłości oraz (ewentualnie) o wymierzeniu organowi grzywny (zob. postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; wyrok z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2390/12, baza orzeczeń NSA). Reasumując, w niniejszej sprawie obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny czy w sprawie zaistniała zarzucana w skardze bezczynność i czy miała ona charakter rażący. Oceniając powyższe zaznaczyć trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). Ustawodawca przewidział jednocześnie, że do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro wniesione odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2013 r. wpłynęło do Kolegium dnia 30 stycznia 2013 r., to począwszy od tego dnia rozpoczął swój bieg miesięczny termin do załatwienia sprawy przez SKO. Postanowieniem z [...] lutego 2013r. nr [...], Kolegium w oparciu o art. 36 § 1 kpa wyznaczyło nowy termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2013 r., wydając wszakże decyzję dopiero dnia [...] sierpnia 2014 r. Tym samym uznać należało, że wydanie decyzji przez organ II instancji nastąpiło ze znacznym przekroczeniem terminu do załatwienia sprawy. Zatem SKO przy rozpatrywaniu sprawy w II instancji dopuściło się bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie – która jednak ustała jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd. Dlatego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na bezczynność SKO stało się bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu tego organu do rozpatrzenia odwołania. Skoro bowiem organ wydał akt, co do którego pozostawał w bezczynności, to tym samym stan bezczynności ustał. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi może być tylko jej bezzasadność. Skoro organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi – a więc skarga była wówczas zasadna – lecz następnie przestał być bezczynny, to należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna – rozumiana tu jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności – a co za tym idzie, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na bezczynność organu wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. W tym stanie rzeczy Sąd w pkt 1 wyroku, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. W przedmiocie charakteru zaistniałej uprzednio bezczynności Sąd uznał, że miała ona charakter rażący. Orzekając w tym zakresie Sąd miał na uwadze, że od dnia otrzymania od Burmistrza akt administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze przez okres niemal 1,7 roku nie podejmowało żadnych czynności w sprawie poza wydaniem postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy, który i tak został o rok przekroczony przez SKO. Sąd nie znajduje żadnego usprawiedliwienia dla ponad rocznego nie działania Kolegium od złożenia odwołania. Do obowiązków organu należy bowiem zapewnienie terminowego załatwiania spraw administracyjnych. W braku wniosku, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.