IV SAB/Po 63/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w Kleczewie na przewlekłe prowadzenie postępowania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia 1. oddala skargę w całości; 2. nakazuje ściągnąć od skarżącej [...] S.A. w Kleczewie na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi. IV SAB/Po 63/17 UZASADNIENIE [...]S.A. z siedzibą w Kleczewie (dalej jako: "[...]" lub "strona skarżąca") pismem z dnia 14 września 2015 r. (wniesionym w dniu 18 września 2015 r.) wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie infrastruktury odkrywki węgla brunatnego "[...]". Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej: "RDOŚ w Poznaniu") pismem z dnia 25 września 2015 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypis z rejestru gruntów obejmujący obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie. Wnioskodawca dostarczył brakujące dokumenty pismem z dnia 30 września 2015 r., doręczonym organowi w dniu 7 października 2015 r. W dniu 15 października 2015 r. organ wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania (nr: [...]). Pismem z 19.10.2015 r., nr: [...]organ poinformował o nowym terminie wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (do 18.11.2015 r.) oraz wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (do 18.12.2015 r.). Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. organ wezwał do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia. Organ zawiadomieniem z dnia 18.11.2015r. poinformował o nowym terminie wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko( do 18 grudnia 2015 r.) oraz nowym terminie załatwienia sprawy jako przyczynę jego wyznaczenia na dzień 18 stycznia 2016 r. Jako przyczynę zwłoki wskazano skomplikowany charakter sprawy oraz oczekiwanie na uzupełnienie karty informacyjnej. [...] pismem z dnia 26 listopada 2015 r., doręczonego organowi w dniu 2 grudnia 2015 r. dokonała uzupełnienia karty informacyjnej. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. wystąpił do Państwowego Inspektora Sanitarnego w Koninie o przedstawienie stanowiska, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o czym powiadomił strony postępowania. Organ pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. zawiadomił o wyznaczeniu nowego terminu wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (do 18.01.2016 r.) oraz wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (do 17.02.2016 r.), wskazując jako przyczynę oczekiwanie na przedstawienie stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego w Koninie. Opinia Państwowego Inspektora Sanitarnego w Koninie wpłynęła do organu w dniu 4 stycznia 2016 r. W związku z brakiem zwrotnej informacji z Urzędu Gminy w Wierzbinku potwierdzającej sposób i daty publicznego ogłoszenia zawiadomień Regionalnego Dyrektora, organ wyznaczył nowy termin wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zawiadomienie z dnia 15 stycznia 2016 r.). Po otrzymaniu informacji z Urzędu Gminy w Wierzbinku dotyczącej prawidłowości doręczenia zawiadomienia o podjętej w sprawie czynności, dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. w Urzędzie Gminy Wierzbinek (faks w dniu 19 stycznia 2016 r., pismo w dniu 25 stycznia 2016 r.) , Regionalny Dyrektor wydał w dniu 27 stycznia 2016 r. postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia i na podstawie art. 10 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dniu 27 stycznia 2016 r. organ wydał zawiadomienie dla stron postępowania o wydanym postanowieniu, a także zawiadomienie o możliwości zapoznania się stron i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego przekazał organowi ekspertyzę pt. "Badanie w zakresie diagnozy stanu ekologicznego systemów cieków Pichna-Noteć-Kanał Ślesiński oraz południowej części Jeziora Gopło", a także wyjaśnienia złożone przez przedstawicieli inwestora na spotkaniu, które odbyło się w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu w dniu 1.03.2016 r. Pismem z dnia 10 marca 2016 r. organ wezwał [...]do wykonania dodatkowych analiz i przedłożenia ich wyników. Z uwagi na konieczność oczekiwania na złożenie wyjaśnień przez [...], organ zawiadomieniem z dnia 18 marca 2016 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 18 kwietnia 2016r. Odpowiedź [...]na wezwanie Regionalnego Dyrektora z dnia 10 marca 2016 r. wpłynęła 29 marca 2016 r. Z jej treści wynika, że " w 2016 r. planuje zlecić opracowanie projektu technicznego dla kolejnego etapu systemu odwodnienia wraz z osadnikiem nr 2 ". Wskazano również, że "ogólne informacje na temat systemu odwodnienia wraz z parametrami technicznymi osadnika opisane zostały w karcie informacyjnej załączonej do wniosku, a szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne, w tym parametry osadnika określone zostały na stronie 12 karty informacyjnej przedsięwzięcia." W piśmie z 8 kwietnia 2016 r., doręczonym [...]13.04.2016 r. Regionalny Dyrektor ponownie wezwał do wykonania dodatkowych analiz i przedłożenia ich wyników. Ze względu na oczekiwanie na złożenie wyjaśnień przez Kopalnię i udzielenie odpowiedzi na wezwania RDOŚ w Poznaniu z dnia 10.03.2016 r. oraz 8.04.2016 r. nowy termin załatwienia sprawy wyznaczony został na dzień 18 maja 2016 r. Pismem z 25.04.2016 r., doręczonym 2 maja 2016 r., [...]poinformowała, że "dokona analizy i przedstawi swoje stanowisko w terminie do 20.05.2016 r.". W związku z oczekiwaniem na złożenie wyjaśnień przez [...] wyznaczony został nowy termin załatwienia sprawy do 17 czerwca 2016 r. Kopalnia nie wywiązała się ze złożonego w piśmie z 25.04.2016 r. zobowiązania i w wyznaczonym przez siebie terminie (do 20.05.2016 r.) nie przedstawiła wyjaśnień i nie udzieliła odpowiedzi na wezwania Regionalnego Dyrektora z dnia 10.03.2016 r. oraz 8.04.2016 r. W związku z powyższym, z powodu oczekiwania na przedłożenie wyjaśnień, termin wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyznaczono na dzień 18 sierpnia 2016 r. W dniu 23.06.2016 r. (pismo z dnia 15.06.2016r.) [...], nawiązując do wezwania Regionalnego Dyrektora z dnia 8.04.2016 r. oraz swojego pisma z dnia 25.04.2016r. poinformowała, że rezygnuje z realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie osadnika nr 2, zlokalizowanego na działkach położonych w obrębie [...]. W związku z informacją o rezygnacji z budowy osadnika nr 2 , Regionalny Dyrektor pismem z 11.07.2016 r. zwrócił się o złożenie szczegółowych wyjaśnień co do zakresu wnioskowanej zmiany wskazując, że istnieje powiązanie technologiczne pomiędzy budową osadnika i innymi działaniami planowanymi do realizacji w związku z wnioskiem z 18.09.2015 r. Odpowiedź na wezwanie Regionalnego Dyrektora z dnia 11.07.2016 r. wpłynęła 22.07.2016r. Z jej treści wynika, że Kopalnia rezygnując z realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie osadnika nr 2 , nie rezygnuje z rozbudowy pozostałej infrastruktury odkrywki [...], wskazywanej we wniosku z dnia 14.09.2015 r. Jednocześnie poinformowano, że planowana infrastruktura techniczna może być powiązana z osadnikiem nr 1, który już funkcjonuje. W związku z powyższymi wyjaśnieniami, dotyczącymi zmiany wniosku z 15.09.2015 r. w zakresie rezygnacji z osadnika nr 2 i zamierzonym wykorzystaniem istniejącego osadnika nr 1, Regionalny Dyrektor pismem z dnia 4.08.2016 r. wezwał do uzupełnienia wyżej wymienionego wniosku z 15.09.2015 r. w terminie 14 dni. W dniu 12 sierpnia 2016 r. do Regionalnego Dyrektora wpłynęło pismo Kopalni z dnia 5.08.2016 r., dotyczące spotkania z dnia 1 marca 2016 r. i przedstawionego tam opracowania wraz z informacjami o wykonywanych i planowanych działaniach minimalizacyjnych, związanych z funkcjonowaniem odkrywki [...]. Zawiadomieniem z dnia 18.08.2016r. RDOŚ w Poznaniu z uwagi na oczekiwanie na uzupełnienie przez inwestora wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu z dnia 4.08.2016 r. oraz konieczność dokonania analizy nowych, nadesłanych 12 sierpnia 2016 r. materiałów dowodowych, wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 18.10.2016 r. Pismem z dnia 22.08.2016 r., doręczonym 1.09.2016 r. [...]zwróciła się o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku w zakresie wyznaczonym w wezwaniu z dnia 4.08.2016 r. [...]dokonała w dniu 29 września 2016 r. (pismo Kopalni z dnia 22.09.2016 r.) uzupełnienia wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pismem z dnia 14 października 2016 r. Stowarzyszenie [...]wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 18 października 2016 r. zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy do 18 grudnia 2016 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Stowarzyszenie [...] pismem z dnia 18 listopada 2016 r. wniosło o włączenie załączonej ekspertyzy do akt postępowania. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy do 18 lutego 2017 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. wezwał [...]do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. wezwał [...]do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia. [...]pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. (doręczonym organowi w dniu 17 stycznia 2017 r.) odpowiedziała na wezwanie organu z dnia 20 grudnia 2016 r. o uzupełnienie wniosku. Stowarzyszenia [...]pismem z 19.01.2017r. wniosło o przeprowadzenie kontroli zrzutu ścieków wód kopalnianych. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu pismem z 31.01.2017r. nr [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania po zmianie zakresu realizacji przedsięwzięcia. [...] pismem z dnia 25.01.2017 r. odpowiedziała na wezwanie z dnia 12 stycznia 2017 r. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy do 18 kwietnia 2017 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz o nowym terminie wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do 21 marca 2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu pismem z dnia 7 marca 2017 r. [...] przekazał Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska zażalenie [...]S.A. z dnia 22.02.2017 r. na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. RDOŚ w Poznaniu pismem z 13.03.2017r. nr: [...] zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 20 marca 2017 r. zawiadomił o nowym terminie co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do 20.04.2017r. oraz o nowym terminie załatwienia sprawy do 18.05.2017. RDOŚ w Poznaniu pismem z 21.03.2017r. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Poznaniu o przesłanie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla rozbudowy osadnika nr 1 oraz kopii decyzji pozwolenia na budowę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie w opinii sanitarnej z 28.03.2017r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. [...] w piśmie z 29.03.2017r. wskazała, że w jej ocenie posiadane decyzje administracyjne są wystarczające do zakończenia postępowania i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu postanowieniem z 20.04.2017 r. nr: [...]stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu pismem z 11.05. 2017r. nr: [...] przekazał zażalenie [...] S.A. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 8.05.2017r. odmówił wyznaczenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu terminu do załatwienia sprawy. Fundacja [...]pismem z dnia 23 maja 2017r. zwróciła się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Fundacja [...] pismem dnia z 25.05.2017r. zwróciła się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. [...] S.A. z siedzibą w Kleczewie (dalej jako: "[...]" lub "strona skarżąca") pismem z dnia 11 lipca 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie infrastruktury odkrywki węgla brunatnego "[...]". Wniesiono o stwierdzenie, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest przewlekle oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o przekazanie sprawy na podstawie art. 59 w zw. z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.) dalej: p.p.s.a., Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu w sprawie, a w przypadku stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu swojej właściwości w niniejszej sprawie o odrzucenie skargi wobec niewyczerpania procedury jej wnoszenia, określonej w art. 53 § 2 b p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), zaś w przypadku uznania przez sąd niezasadności wniosków zawartych w punkcie I i II o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że bezzasadny był wniosek organu o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. W niniejszej sprawie Sąd, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i treść skargi nie ma wątpliwości, że strona skarżąca zarzuca przewlekłość prowadzonego postępowania Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jest sądem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Bezzasadny jest również wniosek organu o odrzucenie skargi wobec niewyczerpania procedury jej wnoszenia, określonej w art. 53 § 2 b p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Sąd wyjaśnia, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), którą poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "Kpa") znowelizowano również ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl jednak art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9 (t. j. Ppsa), w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej - art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (t. j. Ppsa), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W myśl natomiast art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (t. j. Kpa), w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Wobec tego w związku z wszczęciem postępowania wnioskiem z 2015 r., skargę na przewlekłość RDOŚ w Poznaniu należy rozpoznać przy uwzględnieniu przepisów w brzmieniu dotychczasowym, obowiązujących przed dniem 1 czerwca 2017 r. Tym samym skarga jest dopuszczalna, ponieważ skarżąca złożyła zażalenie na przewlekłość do organu wyższego stopnia (Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska). W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Ustawodawca wprowadzając do polskiego prawa pojęcie przewlekłości postępowania nie dokonał jego zdefiniowania, ani też nie dał istotnych wskazówek, które pozwoliłyby różnicować owo pojęcie od znanego już terminu bezczynność organu. Ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia przewlekłości postępowania. Należy je interpretować zatem na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Przewlekłość postępowania wiązać należy z prowadzeniem przez organ administracji postępowania w sposób nieefektywny, gdy wykonywane są czynności zbędne lub działania pozorne, a także gdy organ powstrzymuje się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działania organu, oraz sytuacje, w których organ administracji bez rzeczywistej potrzeby przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., mimo że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 oraz wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, i wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., sygn. aky II FSK 3097/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy i podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie. Podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.). Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie przepisanych środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, albowiem zarzucana przewlekłość dotyczyła przewlekłego prowadzenia przez RDOŚ w Poznaniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie infrastruktury odkrywki węgla brunatnego "[...]". Jak wynika z akt sprawy [...] pismem z dnia 22 lutego 2017 r. wniosła zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez RDOŚ w Poznaniu, a Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił wyznaczenia RDOŚ w Poznaniu terminu do załatwienia sprawy. Oznacza to, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd wskazuje, że błędna jest teza strony skarżącej, że decyzja powinna być wydana maksymalnie po upływie 3 miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Termin wydania decyzji w każdej sprawie administracyjnej uzależniony jest od jej stanu faktycznego, stopnia skomplikowania i postawy uczestników tego postępowania. W przypadku sprawy skomplikowanej przy udziale wielu stron postępowania oraz konieczności analizy obszernych materiałów dowodowych nie można mówić o przewlekłości z chwilą przekroczenia ww. terminu 3 miesięcy bez dokładnej analizy czynności procesowych podejmowanych w danej sprawie. W ocenie Sądu zarzuty strony skarżącej dotyczące przewlekłego postępowania w przedmiotowej sprawie są bezzasadne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym i stanie faktycznym sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, że obraz postępowania prowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, przedstawiony przez stronę skarżącą odbiega od rzeczywistego, odzwierciedlonego w aktach sprawy i zawiera nieścisłości. Organ słusznie zauważył, że skarżąca błędnie interpretuje czas procedowania przez organ w przedmiotowej sprawie, licząc go albo od daty wysłania swojego pisma albo od daty sporządzenia pisma (która nie jest tożsama z datą jego nadania), aż do momentu otrzymania pisma z odpowiedzią od organu. Skarżąca np. wskazała datę 14 września 2015 r., jako datę złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie infrastruktury odkrywki węgla brunatnego "[...]", natomiast wniosek wpłynął do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu w dniu 18 września 2015 r. Organ uznał, że złożony w dniu 18 września 2015r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie infrastruktury odkrywki węgla brunatnego "[...]" był niekompletny i pismem z 25.09.2015r.) wezwał wnioskodawcę do jego uzupełnienia o niezbędne do dalszego procedowania dokumenty tj. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypis z rejestru gruntów obejmujący obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie, natomiast wnioskodawca dostarczył brakujące dokumenty 7 października 2015 r., co potwierdza data ich wpływu do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu, nie zaś jak błędnie podaje w skardze w dniu 30 września 2015 r. Ponadto zawiadomienie o wszczęciu postępowania (nr: WOO-II.4235.13.2015.AB.2) wydane zostało po upływie 8 dni od daty wpływu brakujących dokumentów, a nie jak podaje skarżący po 14 dniach od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku. Pismem z 12 listopada 2015 r., czyli przed upływem miesiąca od zawiadomienia o wszczęciu postępowania (zawiadomienie z dnia 15.10.2015 r.) i zarazem przed upływem terminu wydania postanowienia (18.11.2015r.), co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ wezwał do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia, podając w 19 punktach dokumenty niezbędne do uzupełnienia karty. W zawiadomieniu RDOŚ w Poznaniu z dnia 18.11.2015r. o nowym terminie wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ( do 18 grudnia 2015 r.) oraz nowym terminie załatwienia sprawy jako przyczynę jego wyznaczenia na dzień 18 stycznia 2016 r. wskazano skomplikowany charakter sprawy oraz oczekiwanie na uzupełnienie karty informacyjnej. Sąd podziela stanowisko organu, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie był to "bliżej nieokreślony powód". Organ słusznie wskazał, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia takiego jak rozbudowa infrastruktury odkrywkowej kopalni węgla brunatnego jest postępowaniem w sprawie o szczególnie skomplikowanym charakterze, ponieważ cechuje się złożonym stanem faktycznym, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych. Skarżąca wskazała, że w dniu 30.11.2015 r. przesłała do organu odpowiedź dotyczącą uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia, co w rzeczywistości nastąpiło w dniu 2 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. zawiadomił o wyznaczeniu nowego terminu wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (do 18.01.2016 r.) oraz wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (do 17.02.2016 r.), wskazując jako przyczynę oczekiwanie na przedstawienie stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego w Koninie. Opinia Państwowego Inspektora Sanitarnego w Koninie wpłynęła 4 stycznia 2016 r. W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko organu, że nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, w którym podnosi ona, że wyznaczenie nowego terminu wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko to "kolejne przedłużenie postępowania o kolejny miesiąc, czyli łącznie już o 3 miesiące, gdy rozstrzygnięcie w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny powinno zapaść zgodnie z art. 63 ustawy ocenowej co do zasady w ciągu miesiąca." Organ wyjaśnił dlaczego nie było możliwe zachowanie miesięcznego terminu. Sąd podziela stanowisko organu, że zasadne było, wobec braku zwrotnej informacji z Urzędu Gminy w Wierzbinku potwierdzającej sposób i daty publicznego ogłoszenia zawiadomień Regionalnego Dyrektora, wyznaczenie nowego terminu wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Konieczność ustalenia prawidłowości zawiadomienia stron poprzez obwieszczenie zgodnie z art. 49 k.p.a. nie może być utożsamiana z oczekiwaniem na zwrot korespondencji. Po ustaleniu prawidłowości doręczenia zawiadomienia o podjętej w sprawie czynności, dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. w Urzędzie Gminy Wierzbinek, Regionalny Dyrektor wydał postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia i działając na podstawie art. 10 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu organ słusznie uznał za niezasadny zarzut wydania postanowienia co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko "po upływie ponad 4 miesięcy od złożenia wniosku, a zatem dużo później niż wynikałoby to z postanowień art. 65 ustawy ocenowej", ponieważ w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachowanie miesięcznego terminu nie było możliwe z przyczyn szczegółowo opisanych powyżej. Z ekspertyzy pt. "Badanie w zakresie diagnozy stanu ekologicznego systemów cieków Pichna-Noteć-Kanał Ślesiński oraz południowej części Jeziora Gopło" przekazanej organowi przez Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, a także wyjaśnienia złożone przez przedstawicieli inwestora na spotkaniu, które odbyło się w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu w dniu 1.03.2016 r., organ wywiódł, że informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia przedstawionej przez inwestora były niezgodne ze stanem faktycznym. Organ wskazał, że z ekspertyzy wynika, iż osadnik nr 1 (obecnie funkcjonujący) jest niewydolny i zrzuca do Pichny, dopływu Noteci, ścieki, które powodują erozję dna cieku i osadzanie ogromnych ilości zawiesiny i osadów w Noteci oraz w jeziorze Gopło. Słuszność tego wniosku została potwierdzona przez przedstawicieli inwestora na spotkaniu, a organ dopiero wówczas uzyskał od inwestora informację o wielkości stężenia zawiesiny w wodach, które trafiają do osadnika. Wobec faktu, że inwestor planował wybudowanie osadnika nr 2, na wzór osadnika już funkcjonującego, po powzięciu tak istotnych informacji na temat jego skuteczności, organ słusznie uznał, że jest szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii. Wezwanie do wykonania dodatkowych analiz i przedłożenia ich wyników, które skarżąca otrzymała 14 marca 2016 r. było zatem w świetle powyższych okoliczności w pełni uzasadnione i konieczne. Zarzuty skargi wskazane w punktach 15-19 są bezzasadne. Sąd wskazuje, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy w związku z ww. zarzutami wynikało wyłącznie z braku udzielenia pełnej odpowiedzi na wezwania organu i udzielenie wyjaśnień. W ocenie Sądu istotny wpływ na przedłużenie załatwienia sprawy miał fakt, że [...] pismem z dnia 23.06.2016 r. poinformowała, że rezygnuje z realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie osadnika nr 2, zlokalizowanego na działkach położonych w obrębie Witkowice i Palmowo gm. Wierzbinek. W związku z powyższym organ słusznie wezwał skarżącą do złożenia szczegółowych wyjaśnień co do zakresu wnioskowanej zmiany, a następnie do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące osadnika nr 1, z którym miała być powiązana infrastruktura techniczna planowanego przedsięwzięcia. Zmiana wniosku implikowała i uzasadniała przedłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy z dnia 18 sierpnia 2016 r., nie nastąpiło jak podaje skarżąca w uzasadnieniu skargi " aż o 5 miesięcy w stosunku do poprzednio przedłużonego terminu, który był wyznaczony na 18 maja 2016 r.", ponieważ poprzednio wyznaczonym terminem był dzień 18 sierpnia 2016 r. Pismem z dnia 22.08.2016 r., doręczonym organowi w dniu 1.09.2016 r. [...] zwróciła się o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku w zakresie wyznaczonym w wezwaniu z dnia 4.08.2016 r. Organ słusznie zauważył, że o wydłużenie terminu wnioskodawca zwrócił się dopiero 10 dnia po jego upływie, zaś faktycznie uzupełnienia wniosku Kopalnia dokonała w dniu 29 września 2016 r. W ocenie Sądu postawa skarżącej i niedotrzymywanie terminów składania wyjaśnień miała istotny wpływ na przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Bezzasadne są zarzuty skarżącej, że wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 18.12.2016 r, a następnie na dzień 18.02.2016 r. nastąpiło bez wskazania konkretnej przyczyny. W ocenie Sądu zmiana zakresu inwestycji oraz złożony charakter przedsięwzięcia, w tym także zakres potencjalnych oddziaływań planowanej inwestycji, w pełni uzasadnia uznanie sprawy za skomplikowaną, a wydłużanie czasu do jej załatwienia było uzasadnione. Organ trafnie wskazał, że powiązanie dodatkowym rurociągiem o długości ok. 2250 m planowanej infrastruktury z istniejącym osadnikiem nr 1, spowodowało, że zmieniły się działki ewidencyjne, na których realizowane będzie przedsięwzięcie, a w konsekwencji zmieniła się jego lokalizacja i krąg stron postępowania, które organ poinformował o wszczęciu takiego postępowania pismem z 31.01.2017 r. Zarzut skarżącej o bezprzedmiotowości zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest bezzasadny. W ocenie Sądu przedmiotowe zawiadomienie nie informuje o wszczęciu nowego postępowania w przedmiotowej sprawie, a jedynie ponownie informuje o wszczęciu bieżącego postępowania, w związku ze zmianą zakresu wniosku i zgromadzeniem materiału dowodowego , do czego organ zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. był zobowiązany. Sąd wskazuje, że jeżeli organ rozpoznaje sprawę, stosując się do terminów wskazanych w art. 35 i nast. k.p.a., to nie sposób przypisać mu przewlekłości postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z 9.05.2017, sygn. akt II SAB/Bk 6/17) Ponadto nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), a także postawy stron (por. wyrok WSA w Warszawie z 24.04.2017, sygn. akt VIII SAB/Wa 3/17). W ocenie Sądu czynności procesowe przedmiotowego postępowania wykonywane były w możliwie krótkich odstępach czasu i zmierzają bezpośrednio do wydania rozstrzygnięcia. Nie mają charakteru pozornych, niepotrzebnych, pozbawionych znaczenia dla sprawy, czy też generowanych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Sąd nie zauważa cech pozornego działania RDOŚ w Poznaniu. Sąd podziela klasyfikację sprawy przez organ jako sprawy skomplikowanej, wymagającej konsultacji i opinii innych organów. W ocenie Sądu przewlekłe działanie nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, a długość trwania postępowania spowodowana jest jego skomplikowanym charakterem, brakami formalnymi wniosku oraz zmianą wniosku w trakcie postępowania. W ocenie sądu czas trwania postępowania jest w pełni uzasadniony m.in. koniecznością dokonania przez organ analizy przebiegu i zakresu inwestycji liniowej wchodzącej w skład przedsięwzięcia, zakresu zmiany przedsięwzięcia, weryfikacji przedkładanych uzupełnień (wniosku oraz karty informacyjnej przedsięwzięcia), ustalania kręgu stron postępowania, a także sprawdzenie zgodność przedsięwzięcia z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Były to kwestie niezbędne do rzetelnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. Sąd nakazał ściągnąć opłatę od strony skarżącej tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.