IV SAB/Po 7/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-04-03
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, która została zakończona wydaniem decyzji merytorycznej przez organ po wniesieniu skargi do sądu, uzasadnia umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego i jakie są konsekwencje dla oceny naruszenia prawa?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na bezczynność organu podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, gdy organ po wniesieniu skargi wydał merytoryczną decyzję w sprawie, czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym. Sąd, mimo umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu, powinien jednocześnie rozstrzygnąć, czy bezczynność miała miejsce i czy naruszenie prawa było rażące, zgodnie z art. 149 § 1 zd. drugie PPSA.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "X" wniosło do Burmistrza Miasta i Gminy S. żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Po bezskutecznym upływie terminu, Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do załatwienia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Umarza postępowanie sądowoadministracyjne, stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "X" Wsi R. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy 1. Umarza postępowanie sądowoadministracyjne, 2. Stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. Zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy S. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Pismem z dnia 15 października 2012 r. Stowarzyszenie "X" Wsi R. (dalej jako [...]) zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy S. z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] lub jej uchylenia i dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
W dniu 20 listopada 2012 r.- "X" złożyło zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie.
31 grudnia 2012 r. Stowarzyszenie "X" Wsi R. wniosło skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 15 października 2012 r., stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, iż dniu 11.01.2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2007 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku produkcyjno - magazynowego o profilu kosmetyczno - drogeryjnym z częścią socjalno-biurową wraz z obiektami towarzyszącymi: zbiornikami gazu i zbiornikami alkoholu do celów technologicznych, zbiornikiem przeciwpożarowym, budynkiem portierni, trafostacją na terenie działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w R. przy ul. [...]. Organ analizując zasadność żądania wystąpił dnia 11.01.2013 r. z pismem do Starosty Poznańskiego jako organu właściwego do wydania decyzji pozwolenia na budowę o przesłanie kserokopii planu zagospodarowania terenu wraz z opisem tego planu dla przedmiotowej inwestycji oraz o ponowne przesłanie kopii decyzji pozwolenia na budowę w celu zbadania wskazanych przez Stowarzyszenie okoliczności.
W dniu 24.01.2013 r. Starosta Poznański przysłał kopie decyzji pozwolenia na budowę zgodnie z wezwaniem, jednak bez planu zagospodarowania terenu, który był istotnym dokumentem w podjęciu dalszych kroków. Z uwagi na brak w/w dokumentów Burmistrz nie miał możliwości rozstrzygnąć co do istoty sprawy, natomiast wystąpił ponownie o brakujący dokument tj. plan zagospodarowania terenu. Burmistrz wskazał, iż w dniu 28.01.2013 r. na podstawie art. 36 Kpa zawiadomiono strony postępowania o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do dnia 19.02.2013 r.
Na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2013 r. pełnomocnik organu oświadczył, iż w dniu [...] marca 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał decyzję Nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...]. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowe należało umorzyć.
Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez Sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania.
Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostatecznie wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie.
Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach kpa, przewidziane dla załatwiania spraw.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości stanowisko, że sprawa sądowoadministracyjna kończy się na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, by nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, gdy w wyniku skargi na bezczynność organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności (por. uchwała NSA z z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08).
Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi sprawa objęta wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2007 r. nie została merytorycznie rozstrzygnięta przez właściwy organ. Dlatego należy przyjąć, że Organ pozostawał w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć trzeba, iż 18 marca 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał decyzję Nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...]. Mając więc na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku, przed wydaniem wyroku, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe.
Sąd jednocześnie miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 §3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżącego z dnia 15 października 2012 r. powinien zostać rozpatrzony nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, to bezczynność Organu wynikała z faktu, iż nie posiadał on wszystkich niezbędnych do rozpoznania wniosku dokumentów, o które zwrócił się do Starosty Poznańskiego. W dniu 07.02.2013 r. po otrzymaniu od Starosty Poznańskiego brakującego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się ze wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w sprawie i o możliwości składania uwag. Zostało również wydane postanowienie o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku skarżącego.
Sąd miał na uwadze również to, iż przed organami administracyjnymi jak i tutejszym sądem oprócz sprawy z wniosku "X" o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, toczą się sprawy z jego wniosku o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności tej samej decyzji z [...] czerwca 2007 r. Nr [...] (IV SAB/Po 1/13, IV SA/Po 150/13). Nadto Burmistrz prowadził równolegle kilka postępowań z wcześniejszych wniosków skarżącego. Jak zresztą wskazano w odpowiedzi na skargę przedmiotowy wniosek został złożony w odpowiedzi na wezwanie Burmistrza S. do wykazania interesu społecznego oraz wskazania, że wszczęcie postępowania uzasadnione jest celami statutowymi w innej sprawie. Mając te wszystkie okoliczności na uwadze Sąd nie skorzystał również z fakultatywnej możliwości wymierzenia organowi grzywny.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
W pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło