IV SAB/Po 70/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców W. R. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zasądzić od Burmistrza Miasta i Gminy S. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców W. R. kwotę 357 złotych ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr.1-sentencja wyroku IV SAB/Po 70/10 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców W. R. (dalej Stowarzyszenie albo Skarżący) reprezentowane przez fachowego pełnomocnika procesowego – radcę prawnego G. W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. (dalej Burmistrz) w załatwieniu wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2010 r., dotyczącej procedury uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W złożonej skardze Stowarzyszenie wniosło o: przesłanie przez Burmistrza żądanej informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem bez zbędnej zwłoki, tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa); uwzględnienie skargi przez WSA oraz zobowiązanie Burmistrza do załatwienia przedmiotowej sprawy w określonym przez WSA terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez Burmistrza w trybie autokontroli. Stowarzyszenie wniosło nadto o zasądzenie od Burmistrza kosztów postępowania w kwocie 597 zł zwracając uwagę na duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w której kwestia kosztów udostępnienia informacji publicznej i stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) okazała się być "dość skomplikowaną" (k. 3-5, 11v akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2010 r. Burmistrz wniósł o jej oddalenie wskazując w uzasadnieniu, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Urzędu Miasta i Gminy S. w dniu [...] listopada 2010 r. W związku z pkt 15 wniosku, w którym Stowarzyszenie zwróciło się do Burmistrza o dołączenie do żądanej informacji projektu zmiany Studium oraz listy nieuwzględnionych do niego uwag, Burmistrz pismem z dnia "7 grudnia" [winno być "[...] listopada"; k. 20-21 akt sądowych] 2010 r. wezwał Stowarzyszenie do wniesienia opłaty za sporządzenie kserokopii dokumentów. Wezwanie to zostało odebrane przez pełnomocnika Stowarzyszenia w dniu [...] listopada 2010 r. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr WSO.0151-0034/2010 Burmistrz, powołując art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej uodip), wezwał Stowarzyszenie do wniesienia opłaty za sporządzenie kserokopii żądanych dokumentów. Mimo braku uiszczenia opłaty, po upływie 14 dni kserokopie wnioskowanych materiałów przesłano Stowarzyszeniu. Z uwagi na rozległość danych objętych wnioskiem, konieczność dokładnego przeanalizowania materiałów planistycznych i dokumentacji prac planistycznych, pozostałe dane o które wnosiło Stowarzyszenie przesłano pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Wobec tego zarzut Skarżącego dotyczący braku spełnienia obowiązków wynikających z uodip pozostaje bezzasadny (k. 12-13, 14-26v akt sądowych). Podczas rozprawy dnia [...] lutego 2011 r. pełnomocnik Burmistrza wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec udzielenia informacji publicznej w toku postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi i o oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania (k. 39 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie ulega umorzeniu, bowiem stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym. W niniejszej sprawie Skarżący dnia [...] grudnia 2010 r. o godzinie 15 nadał w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego skargę na bezczynność Burmistrza polegającą na nie udzieleniu informacji określającej sposób stanowienia polityki przestrzennej gminy; skarga wpłynęła do Burmistrza dnia [...] grudnia 2010 r.; k. 3,11v akt sądowych). W odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2010 r., Burmistrz pismem z dnia [...] listopada 2010 r. wezwał pełnomocnika Skarżącego w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej J. K. do wniesienia opłaty w kwocie 356 zł w terminie 7 dni za sporządzenie kopii dokumentów (k. 20-21 akt sądowych). Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., doręczonym J. K. dnia [...] grudnia 2010 r., Burmistrz przesłał Stowarzyszeniu dokumentację planistyczną, o udostępnienie której zwróciło się Stowarzyszenie (k. 22-23v akt sądowych). Ostatecznie pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., doręczonym J. K. dnia [...] grudnia 2010 r., Burmistrz wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku udzielenia informacji publicznej, odpowiadając w czterostronicowym piśmie na szesnastopunktowy wniosek z dnia 5 listopada 2010 r. (k. 15-16, 24-27v akt sądowych). Zgodnie z art. 13 ust. 1 uodip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (art. 15 ust. 1 uodip). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 uodip). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że koszty wymienione w art. 15 ust. 1 uodip to po pierwsze: koszty przekształcenia informacji, np. z formy dokumentu papierowego na formę zeskanowanego pliku komputerowego, po drugie: koszty udostępnienia informacji w sposób zgodny z wnioskiem, np. na dysku CD czy DVD, a także w formie kserokopii dokumentu (wyrok WSA w Warszawie z 17.12. 2007 r., II SA/Wa 850/07, lex nr 445349). Jak wskazuje się w doktrynie, z powodu braku wniesienia opłaty podmiot zobowiązany nie będzie mógł ani odmówić udostępnienia informacji (tj. wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji), ani też pozostawić sprawy (wniosku) bez rozpoznania. Następcze ściągnięcie opłat wskazanych w art. 15 uodip będzie następować w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz.U. 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm. (M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Lex/El. 2003; P. Szustakiewicz w: M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz" C.H. Beck 2010 s. 162 nb 11). W rozpoznawanej sprawie Burmistrz wzywając Skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2010 r. do wniesienia opłaty za sporządzenie kserokopii dokumentów, winien był zgodnie z art. 15 ust. 2 uodip w 14-dniowym terminie od dnia powiadomienia udzielić Stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej. Natomiast odnośnie wnioskowanych informacji, które nie wymagały poniesienia dodatkowych kosztów związanych ze sposobem ich udostępnienia, Burmistrz winien udzielić ich Stowarzyszeniu w terminie 14-dniowym liczonym od dnia złożenia wniosku o udzielenie informacji, o czym stanowi art. 13 ust. 1 uodip. Co do zasady bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznana uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji obowiązany był, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Decydujące znaczenie dla Sądu ma to, czy organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Badaniu podlegają działania organu mające miejsce również po wniesieniu skargi do Sądu. Z akt sądowych wynika, że dopiero w dniu nadania skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem Burmistrza, organ ten udzielił żądanej przez Skarżącego informacji publicznej, przy czym pismo z dnia [...] grudnia 2010 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego dopiero [...] grudnia 2010 r. (k. 24-26v akt sądowych). Część informacji publicznych, których udzielenie nie wiązało się z poniesieniem dodatkowych kosztów w rozumieniu art. 15 ust. 1 uodip, winna była zostać udzielona Stowarzyszeniu do dnia [...] listopada 2010 r. (art. 13 ust. uodip) – czego nie uczyniono. W dacie wywiedzenia skargi ([...] grudnia 2010 r.) Burmistrz pozostawał zatem w bezczynności co do części żądań wniosku. Art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, w myśl którego Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa - organ ten wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63 str. 62, postanowienie NSA z 9 lutego 2010 r., II GSK 23/10). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec udzielenia informacji publicznej pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., t.j. tego samego dnia, w którym wywiedziona została skarga na bezczynność - nie jest możliwe zobowiązanie organu do powtórnego udzielenia informacji publicznej, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem w chwili orzekania przez Sąd przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji. Mając na uwadze powyższe Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa obowiązany jest orzec o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Skoro organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi, ale przestał być bezczynny wydając stosowane orzeczenie, należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd w pkt 1 postanowienia umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 200 ppsa, stosowanymi odpowiednio do sytuacji procesowej, w której nastąpiło umorzenie postępowania na skutek uprzedniego wykonania ciążącego na organie administracji obowiązku. Sąd zasądził od Burmistrza na rzecz Skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na powyższą sumę złożyły się: 100 zł tytułem wpisu od skargi, 240 zł tytułem kosztów zastępstwa radcowskiego i 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Stowarzyszenia o zasądzenie podwójnej stawki minimalnej tytułem kosztów zastępstwa radcowskiego, zasady ustalania wysokości kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego określone zostały w art. 205 ppsa, który w § 2 przewiduje, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stosownie do treści art. 205 § 3 ppsa zawierającego delegację do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących należności stronie, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych reprezentujących stronę stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm., dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 2 rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł. Zdaniem Sądu nakład pracy radcy prawnego, rodzaj i stopień zawiłości przedmiotowej sprawy nie uzasadniają przyznania fachowemu pełnomocnikowi procesowemu wynagrodzenia w wysokości podwójnej kwoty stawki minimalnej. Udział pełnomocnika procesowego ograniczył się w rozpoznawanej sprawie do napisania skargi, w której poza zaznaczeniem dużego swego wkładu w wyjaśnieniu sprawy, pełnomocnik nie wykazał na czym ten wkład polegał, jakie konkretnie czynności składające się na duży nakład jego pracy zostały podjęte w tym postępowaniu. Zdaniem Sądu, nakład pracy radcy prawnego nie odbiegał w niniejszej sprawie od średniego poziomu pracy pełnomocnika w sprawach, w których przedmiotem jest bezczynność organu administracji i dlatego nie zaistniały uzasadnione przesłanki skutkujące zasadnością wniosku pełnomocnika o zasądzenie na rzecz Skarżącego stawki minimalnej w podwójnej wysokości. MZ