IV SAB/Po 70/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w Kleczewie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie asesora sądowego Marii Grzymisławskiej - Cybulskiej [...] pismem z dnia 7 września 2018 r. wniosła o wyłączenie asesora sądowego Marii Grzymisławskiej - Cybulskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze IV SAB 70/18 z uwagi na okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności wobec skarżącej. Skarżąca wskazała, że asesor sądowy Maria Grzymisławska - Cybulska będzie brała udział w rozpoznaniu spraw o sygnaturach: IV SAB 69/18, IV SAB/Po 70/18, IV SAB/Po 72/18, IV SAB/Po 81/18, IV SAB/Po 117/18. W ocenie skarżącej udział tego samego asesora sądowego w składzie orzekającym w pięciu sprawach ze skarg skarżącej budzi wątpliwości co do bezstronności ww. asesora sądowego względem skarżącej. W jej ocenie może doprowadzić to do wytworzenia się stosunku emocjonalnego ww. asesora względem skarżącej. W związku ze złożonym wnioskiem asesor sądowy Maria Grzymisławska - Cybulska złożyła do akt sprawy pisemne oświadczenie, w którym wskazała, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności w sprawie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności w danej sprawie. Natomiast stosownie do art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek ten powinien zatem wskazywać okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego (asesora) lub referendarza. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca, składając ów wniosek, powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności tej osoby. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego (asesora) czy referendarza w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślenia wymaga także, że przepisy rozdziału 5 Działu I stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora i referendarza sądowego - art. 24 § 1 P.p.s.a. oraz art. 4 i art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 200 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U z 2017r., poz. 2188 ze zm.). Z treści złożonego wniosku wynika, że skarżąca domaga się wyłączenia asesora sądowego Marii Grzymisławskiej - Cybulskiej z uwagi na jej uczestnictwo w składach orzekających w pięciu sprawach ze skarg skarżącej na bezczynność tego samego organu. W ocenie skarżącej może to spowodować się wytworzenie emocjonalnego stosunku ww. asesora sądowego do skarżącej. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Podane przez nią argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego (asesora sądowego) od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Nadto oświadczenie złożone, przez asesora nie zawiera twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Takich okoliczności podważających obiektywizm w sprawie niniejszej nie wskazano. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., sygn. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 139, uw. 4). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżąca, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn.. II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r.; sygn. II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187, nb 6). W kontrolowanej sprawie skarżąca nie wskazała żadnej przyczyny, która pozostaje w związku przyczynowym między jej wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach asesor sądowy może okazać się nieobiektywny. Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki do wyłączenia asesora sądowego w subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności asesora z uwagi na potencjalną możliwość wytworzenia emocjonalnego stosunku do skarżącej. Takie też przekonanie skarżącej co do istnienia przyczyn wyłączenia asesora sądowego nie poparte żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia asesora sądowego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 18, art. 19, art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.