IV SAB/Po 73/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-11-16

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Grażyna Radzicka, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym, i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażaleń zostało umorzone, ponieważ organ rozpoznał je po wniesieniu skargi, ale przed datą orzekania przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżące Stowarzyszenie S. O. wniosło skargi na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie rozpoznania zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań rozbudowy szpitala. SKO rozpoznało zażalenia dopiero po wniesieniu skarg do sądu, co uzasadniało umorzenie części postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd uznał, że przewlekłość była rażąca i wymierzył organowi grzywnę.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zażaleń skarżącego. 2. Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowań w sprawie rozpoznania zażaleń. 3. Stwierdzono, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Wymierzono Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę. 5. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skarg S. O. z siedzibą w P. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zażaleń skarżącego S. O. od postanowień Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...]; 2. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowań w sprawie rozpoznania zażaleń od postanowień opisanych w pkt 1; 3. stwierdza, że przewlekłość w rozpoznaniu zażaleń od postanowień opisanych w pkt 1 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w kwocie [...]złotych ([...] zł); 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. O. kwotę [...]złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akr IV SAB/Po [...] Uzasadnienie Prezydent Miasta P. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...].07.2014 r. znak [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego Szpitala Klinicznego im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego w P. planowanego do realizacji na działkach o nr ewid. nr [...], [...], [...], 7, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. [...], obręb Ł.. S. O. z siedzibą w P. wraz z wpływami wniosków o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...].07.2014r. znak [...]ożonymi przez J. K., W. K., A. N., M. M., I. U., J. R., D. i M. R., J. F.-W., M. K., J. M., M. K. – Ł. , M. J. J. K. , Z. S., M. J. – S. , A. S., E. M. – S. , M. S., E. R., wniosło o dopuszczenie do udziału w każdej ze spraw wszczetych z wniosku w/w osób. Prezydent Miasta P. postanowieniami z dnia [...] czerwca 2015 r. znak sprawy [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] i postanowieniami z dnia [...] lipca 2015r. znak sprawy [...]; [...]; [...]; [...], po rozpoznaniu wniosków o wznowienie postępowania złożonych przez w/w osoby, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm. dalej k.p.a.), wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia 29.07.2014 r. Prezydent Miasta P. odrębnymi postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2015r. o wyżej wymienionych znakach spraw, odmówił również dopuszczenia S. O. z siedzibą w P. do udziału na prawach strony w postępowaniach administracyjnych toczących się na wniosek poszczególnych wnioskodawców, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...].07.2014 r. znak [...] S. O. z siedzibą w P., kwestionując postanowienia z dnia 28 sierpnia 2015r., w każdej ze spraw wniosło odrębne zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając zaskarżonym orzeczeniom, iż organ I instancji niesłusznie ocenił, że w sprawie nie istnieje konieczność badania aspektu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stowarzyszenie zarzuciło również, że organ błędnie ocenił, że stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego adekwatnego w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...].07.2014r. znak [...] Wobec nie wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięć rozpoznających złożone zażalenia, S. O. z siedzibą w P., pismami z dnia 17 lipca 2016r. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jednobrzmiące skargi na przewlekłość postępowań prowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia 28 sierpnia 2015r. znak sprawy [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] o odmowie dopuszczenia organizacji do postępowania administracyjnego, wydane w sprawach prowadzonych w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. o środowiskowych uwarunkowaniach znak [...] z dnia [...].07.2014 r. dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego Szpitala Klinicznego im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego w P.. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego rozpatrywania zażaleń i zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniosków Stowarzyszenia o dopuszczenie do prowadzonych postępowań w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku. Powyższe skargi zostały zarejestrowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pod odrębnymi, kolejnymi sygnaturami akt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w jednobrzmiących odpowiedziach na skargi opisało dotychczasowy przebieg postępowania i poinformowało, że złożone zażalenia zostały rozpoznane w dniu 23 sierpnia 2016 r. Wyjaśniając opóźnienie w załatwieniu sprawy wskazano na ilość spraw wpływających do Kolegium, która całkowicie przewyższa możliwości orzecznicze organu. Do tego na terminy załatwiania spraw wpływają ciężar i stopień skomplikowania poszczególnych spraw, co w szczególności ma miejsce w przypadku spraw z zakresu środowiskowych uwarunkowaniach planowanych przedsięwzięć. Nadto zwrócono uwagę na to, że szybkość postępowania nie może szkodzić zasadzie prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, która winna mieć tu większe i priorytetowe znaczenie. Kolegium nie ma możliwości załatwiania spraw w terminach ustawowych, szczególnie w takiej dziedzinie jak ochrona środowiska, ponadto bezsprzecznie miałoby to negatywny wpływ na jakość orzekania. Skład orzekający nie miałby bowiem realnej możliwości zapoznania się w tak krótkim czasie ze sprawą, podjęcia rozstrzygnięcia i sporządzenia jego uzasadnienia na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skarg, postanowieniem z dnia 16 listopada 2016r. działając na podstawie art. 111 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a.) zarządził połączenie spraw o sygnaturach IV SAB/Po 73/16, IV SAB/Po 74/16, IV SAB/Po 75/16, IV SAB/Po 76/16, IV SAB/Po 77/16, IV SAB/Po 78/16, IV SAB/Po 79/16, IV SAB/Po 80/16, IV SAB/Po 81/16, IV SAB/Po 82/16, IV SAB/Po 83/16, IV SAB/Po 84/16, IV SAB/Po 85/16, IV SAB/Po 86/16, IV SAB/Po 87/16, IV SAB/Po 88/16, IV SAB/Po 89/16, IV SAB/Po 90/16 i IV SAB/Po 91/16, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, przy czym sprawę dalej prowadzono pod sygnaturą IV SAB/Po 73/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne, z tym zastrzeżeniem, że w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania aktów administracyjnych (postanowień) postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu, z uwagi na załatwienie przez organ zażaleń już po wniesieniu skargi, ale przed datą orzekania przez Sąd. Na wstępie należy wskazać, iż złożone w sprawie niniejszej skargi zostały przez Sąd rozpoznane na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na przewlekłość organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowych skarg wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 §2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a lub przewlekłe prowadzenie posterowania w przypadku określonym w pkt 4a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 52 §1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku postępowania nie przewidują organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym, wobec tego skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania tego organu winna zostać poprzedzona złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art.52 § 3 Kpa. Niewyczerpanie przepisanych środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że przedmiotowe skargi na przewlekłość SKO w P. są dopuszczalne. Jak bowiem wynika z pisma przesłanego przez Stowarzyszenie na wezwanie Sądu, skarżący przed wniesieniem skargi, pismem z dnia 1 marca 2016 r., wezwał organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa powstałego na skutek przekroczenia terminu do rozpoznania zażaleń Stowarzyszenia na postanowienia Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji do postępowań środowiskowych oraz postępowań w sprawie wznowienia postępowań środowiskowych związanych z planowaną rozbudową Szpitala im. H. Ś. w P.. W powyższym piśmie Stowarzyszenie wskazało postępowania zarejestrowane przez SKO w P. pod sygn. [...], [...] i [...] Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, że zamiarem skarżącego było zwalczanie przewlekłości dotyczących wszystkich zażaleń złożonych przez skarżące Stowarzyszenie. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż obowiązkiem składającego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na nie rozpoznaniu złożonego przez niego środka zaskarżenia nie jest znajomość sygnatury sprawy pod jaką organ odwoławczy zarejestrował sprawę, kierując się treścią przedłożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, stwierdzić należy że w niniejszej sprawie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia skarg należy wskazać, że stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w powyższym przypadku sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skargach przewlekłość postępowania przed SKO w P. rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skarg, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przedłożonych akt sprawy, należy stwierdzić, że SKO w P. na dzień wniesienia skarg dopuściło się zarzucanej przewlekłości w rozpoznaniu zażaleń na postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015r. znak sprawy [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] o odmowie dopuszczenia S. O. z siedzibą w P. do postępowań administracyjnych, wydanych w sprawach prowadzonych w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. o środowiskowych uwarunkowaniach znak [...] z dnia [...].07.2014 r. dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego Szpitala Klinicznego im. H. Ś. Uniwersytetu Medycznego w P.. Dopiero bowiem po wniesieniu skarg do Sądu organ wydał postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], [...], [...], nr [...], nr [...] 2016, nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], rozpoznające wniesione zażalenia. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania SKO P. do rozpoznania zażaleń skarżącego S. O. z siedzibą w P. od postanowień z dnia [...] sierpnia 2015r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak 1 sentencji wyroku. Nie zwalnia to jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ przewlekłości oraz oceny jej charakteru (rażącego/nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej (por. wydane jeszcze w stanie prawnym obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.: postanowienie NSA z 26.07.2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15.01.2013 r., II OSK 2390/12 – CBOSA). Z tego względu należało ocenić, czy przewlekłość postępowań zażaleniowych miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że przewlekłość w prowadzeniu postępowań przez SKO w P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając powyższe na wstępie należy wskazać, że ustawodawca wprowadzając do polskiego prawa pojęcie przewlekłości postępowania nie dokonał jego zdefiniowania, ani też nie dał istotnych wskazówek, które pozwoliłyby różnicować owo pojęcie od znanego już terminu bezczynność organu. Ani przepisy k.p.a., ani p.p.s.a. nie definiują pojęcia przewlekłości postępowania. Należy je interpretować zatem na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Oceniając powyższe trzeba wyjść od stwierdzenia, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwijając tę zasadę ogólną, art. 35 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Jednakże do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W tym miejscu należy podkreślić, że datą wszczęcia postępowania odwoławczego (zażaleniowego) jest data otrzymania odwołania (zażalenia) przez organ wyższej instancji (art. 61 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.). W niniejszej sprawie – jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych Organu – zażalenia Skarżącego wpłynęły do SKO w dniu 18 września 2015r. Zatem jednomiesięczny termin do rozpoznania zażaleń upływał z dniem 19 października 2015 r. Z akt nie wynika, aby SKO w P. skorzystało z możliwości, jakie daje przepis art. 36 § 1 k.p.a., który pozwala organowi na wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, po zawiadomieniu o tym strony i podaniu przyczyn zwłoki. Ostatecznie, w dniu 23 sierpnia 2016 r., SKO wydało postanowienia załatwiające sprawy złożonych zażaleń . Jak z powyższego wynika, SKO rozpoznawało sprawy przez ponad 11 miesięcy, a więc ze znacznym przekroczeniem terminu zakreślonego przez ustawodawcę w art. 35 § 3 in fine k.p.a. W tym miejscu odnosząc się argumentów Organu podnoszonych w odpowiedzi na skargę, gdzie jako przyczyny zwłoki wskazano nadmierny wpływ spraw w stosunku do możliwości orzeczniczych organu, jak i stopień skomplikowania spraw, stwierdzić należy, że nie mogły one zostać uznane za okoliczności usprawiedliwiające wydłużenie terminu załatwienia sprawy. Skład orzekający Sądu wskazuje w tym miejscu, że zdaje sobie sprawę z problemów organizacyjno-kadrowych, jakie mogą dotykać organ administracji publicznej. Żadne jednak tego rodzaju przeszkody nie mogą zostać uznane za "niezależne od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Zabezpieczenie należytej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych należy bowiem do obowiązków samej administracji, a skutki ich ewentualnego niewypełnienia nie mogą być przerzucane na obywatela (inne podmioty spoza struktury administracji). Odnosząc się do argumentacji organu w części dotyczącej skomplikowania sprawy, wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczyła meritum (tj zasadności złożonych w sprawach wniosków o wznowienie postępowania), lecz rozpoznania 19 spraw tożsamych pod względem przedmiotowym i podmiotowym dotyczących postępowania wpadkowego. Sprawy dotyczyły bowiem dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia w sprawach wniosków o wznowienia postępowania złożonych co prawda przez różne osoby, lecz dotyczące tej samej decyzji tj. Prezydent Miasta P. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...].07.2014r. znak [...] Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził że w sprawie tej zaistniała zarzucana SKO przewlekłość (pkt 2 sentencji wyroku). Jednocześnie oceniając tę przewlekłość jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że miała ona charakter rażący (pkt 3 sentencji wyroku). Orzekając w tym zakresie Sąd miał nie tylko na uwadze, że postępowanie w kontrolowanych w sprawie postępowaniach zażaleniowych trwało ponad jedenastokrotnie dłużej, niż dopuścił to ustawodawca, ale również to, że SKO nie zawiadamiało Skarżącego o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie załatwienia spraw, pomimo wyraźnej dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. Uzasadnione okazało się zatem wymierzenie SKO w P. grzywny (pkt 4 sentencji wyroku) na podstawie art. 149 § 2 ab initio p.p.s.a.. Sąd działając z urzędu uznał, iż ze wskazanych wyżej powodów, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł. w każdej ze spraw, w której wystąpiła bezczynność w rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżące Stowarzyszenie. Wysokość wymierzonej grzywny stanowi, z jednej strony, symboliczny wyraz dezaprobaty dla działań (zaniechań) tego organu, a z drugiej strony uwzględnia fakt, iż ostatecznie sprawa została jednak przez Organ załatwiona przed wydaniem wyroku. Mając na uwadze fakt, iż w niniejszej sprawie połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia 19 skarg wniesionych przez S. O. łączna wysokość grzywny wynosi [...] zł. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego w każdej z 19 spraw koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego Skarżącego adwokata ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), w wysokości [...] zł, oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa (17 zł) tj. łącznie [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło