IV SAB/Po 74/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić wpis od skargi w kwocie [...]([...]) złotych. M. S. działając w imieniu własnym wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla A. P. (A. P.), który złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w firmie skarżącego. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji; przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. tytułem odszkodowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania i wskazano, że przewlekłość postępowania naraziła skarżącego na poważną szkodę, co w jego ocenie uzasadnia przyznanie świadczenia pieniężnego od organu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm. – dalej ustawa o cudzoziemcach) skarżący nie był stroną postępowania objętego przedmiotową skargą na przewlekłość. Skarżący pismem z dnia 14 marca 2019 r. podniósł, że wbrew stanowisku organu pracodawca jest stroną postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Powołany przez organ przepis art. 113a ustawy o cudzoziemcach ma bowiem zastosowanie co do żądania, o którym mowa o art. 114 tej ustawy o tyle, o ile dotyczy on żądania legalizacji pobytu cudzoziemca. W części wydania zezwolenia na pracę zastosowanie znajduje bowiem art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm. – dalej ustawa o promocji zatrudnienia), zgodnie z którym w postępowaniu o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Skarżący wskazał, że naruszenie jego interesu faktycznego, a zarazem prawnego polegało na tym, że po 21 grudnia 2018 r. skarżący stracił możliwość zatrudniania cudzoziemca, albowiem w myśl art. 88g ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia zobowiązanie do wykonywania czynności wynikających z umowy cywilnoprawnej lub obowiązek świadczenia pracy na terytorium RP wygasają w przypadku gdy cudzoziemiec przestał spełniać warunki określone w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia. Cudzoziemiec w dniu 22 grudnia 2018 r. na skutek opieszałości organu przestał spełniać przesłanki z art. 87 ust. 3 ww. ustawy w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy i 88z ustawy. Działanie organu doprowadziło do tego, że w przypadku, w którym pracodawca nadal zatrudniałby cudzoziemca, odpowiadałby za wykroczenie określone w art. 120 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Biorąc powyższe pod uwagę skarżący stwierdził, że brak rozpoznania żądania o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę narażał go na odpowiedzialność za wykroczenie, a nadto prowadził do powstania szkody w postaci braku możliwości powierzenia pracy cudzoziemcowi przy jednoczesnej konieczności ponoszenia ciężarów związanych z jego zatrudnianiem (w tym kosztów mieszkania). Skarżący przedstawił również dokumenty na potwierdzenie daty wszczęcia postępowania oraz odniósł się do działania organu polegającego na wszczęciu postępowania wraz jednoczesnym przedłużeniem postępowania o ponad pół roku. Mając na uwadze wydanie przez organ decyzji kończącej postępowanie skarżący wycofał wniosek o nakazanie organowi rozpoznanie wniosku podtrzymując skargę w zakresie stwierdzenie przewlekłości i przyznania sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.– dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem decyzji administracyjnej. Sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. powstaje bowiem w razie złożenia skargi na decyzję administracyjną, akt czy bezczynność w wydaniu rozstrzygnięcia przez podmiot legitymowany. Skargę na bezczynność może wnieść zatem podmiot, w stosunku do którego organ administracji publicznej nie wykonuje swoich ustawowych obowiązków. Gdy skargę na decyzję administracyjną czy bezczynność organu złożył podmiot, który nie ma legitymacji, przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ograniczony tylko do oceny interesu prawnego skarżącego z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem i stosowania środków określonych w ustawie. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną, a normą prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego, którą może wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Innymi słowy interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach obowiązującego prawa, a poza tym musi być własny i indywidualny. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 2226/12, LEX nr 1356980, postanowienie NSA z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 681/16, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 230/17 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że skarżący w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] udzielającą A. P. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP nie brał udziału jako strona postępowania. Wyklucza to możliwość wniesienia przez M. S. działającego w imieniu własnym skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie udzielenia A. P. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP z uwagi na fakt, że nie ma on własnego "interesu prawnego" w tej sprawie. O istnieniu po stronie skarżącego uprawnienia do złożenia skargi na przewlekłość postepowania w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP nie przesądza fakt, że osoba której postępowanie dotyczyło była i jest obecnie zatrudniona w firmie należącej do skarżącego. Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji zawartej w piśmie z dnia 14 marca 2019 r. wskazać należy, że postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę stanowi odrębne postepowanie od postępowania o udzielenie zezwolenie na pracę. Oba postępowania są również inicjowane przez różne podmioty. Powyższe oznacza, że postępowanie o udzielenie zezwolenia na pracę zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia prowadzone jest z wyłącznym udziałem podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi (pracodawcy), zaś postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę z wniosku cudzoziemca prowadzone jest wyłącznie z jego udziałem zgodnie z art. 113a ustawy o cudzoziemcach. W tym miejscu wskazać należy także, że uzyskanie przez cudzoziemca pozwolenia na pobyt i na pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, powoduje zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 11 a ustawy o promocji zatrudnienia, że cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium RP bez konieczności występowania o dalsze pozwolenie na pracę. Jeżeli zatem postępowanie zostało wszczęte na podstawie wniosku A. P. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, stroną tego postępowania nie mógł być i faktycznie nie był podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Jednoznaczna treść przepisów prawa wskazuje, że brak rozpoznania żądania o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę narażająca skarżącego na odpowiedzialność za wykroczenie, prowadząca do powstania szkody w postaci braku możliwości powierzenia pracy cudzoziemcowi przy jednoczesnej konieczności ponoszenia ciężarów związanych z jego zatrudnianiem (w tym kosztów mieszkania) wskazuje wyłącznie na istnienie po stronie skarżącego interesu faktycznego w załatwieniu sprawy, której jedyną stroną był A. P.. Wobec tego skargę M. S. wniesioną w imieniu własnym uznać należy za wniesioną przez podmiot nie mający przymiotu strony i nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyni ją niedopuszczalną i obliguje Sąd do jego odrzucenia. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu (pkt 2 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.