IV SAB/Po 83/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. E. S. i K. S. pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu 20 kwietnia 2023 r.) wniosły o udostepnienie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego informacji publicznej w zakresie oferty pracy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Wniosek dotyczył m.in. wskazania gdzie zamieszczono ofertę pracy, ile osób złożyło CV oraz z iloma osobami przeprowadzono rozmowę. Ponadto wniosek zawiera pytanie o potencjalną stronniczość osoby wybranej na to stanowisko. Pismem z dnia 26 kwietnia 2023 r. (nadanym 2 maja 2023 r.) Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiedział na powyższy wniosek. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłka wróciła do nadawcy. W piśmie organ odpowiedział na zadane pytania oraz wyjaśnił procedurę naboru na stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 30 maja 2023 r. E. S. i K. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżące wniosły o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że odpowiedź na wniosek została wysłana w ustawowym terminie, natomiast z uwagi na niepodjęcie pisma przez skarżące zastosowanie znalazła tzw. fikcja doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. odrzucił skargę K. S. z uwagi na brak uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1364 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Należy wskazać, że ustawodawca wprowadził zasadę załatwiania spraw administracyjnych bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 i 2 k.p.a.). W przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zasadę niezwłocznego uzyskania informacji publicznej ustawodawca w u.d.i.p. uznał za element konstrukcyjny "prawa do informacji publicznej" (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.). W art. 13 ust. 1 u.d.i.p., będącym lex specialis w stosunku do art. 35 k.p.a., ustawodawca unormował obowiązek niezwłocznego udostępniania informacji publicznej - nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przedmiotem wniosku skarżącej było udostępnienie informacji publicznej przez Inspektor Nadzoru Budowlanego informacji publicznej w zakresie oferty pracy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacje żądane przez skarżącą w zakresie oferty pracy na stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego mają charakter informacji publicznej. Nie było to zresztą kwestionowane przez organ. Nie budzi również wątpliwości, że Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem władzy publicznej, a zatem podmiotem zobowiązanym do przekazania informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu: 20 kwietnia 2023r.) wniosła o udostepnienie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego informacji publicznej w zakresie oferty pracy na stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Pismem z dnia 26 kwietnia 2023 r. (nadanym w dniu 2 maja 2023 r. na adres wskazany we wniosku) WWINB odpowiedział na wniosek E. S.. Treść pisma wskazuje na to, że organ udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi na pytania dotyczące procesu rekrutacyjnego na stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Sąd podkreśla, że nie można było uznać za informację publiczną pytania dotyczącego stronniczości osoby wybranej na stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ na to pytanie w swoim piśmie nie odpowiedział i nie wyjaśnił, że ten element wniosku nie dotyczy informacji publicznej. Niemniej nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ w ocenie Sądu organ udzielił szczegółowej odpowiedzi na wniosek w zakresie dotyczącym informacji publicznej. Należy więc wskazać, że odpowiedź na wniosek organ skierował na adres podany przez skarżącą we wniosku w ustawowym terminie 14 dni. Z adnotacji na kopercie wynika, że po raz pierwszy przesyłka była awizowana w dniu 8.05.2023 r. Z dołączonych do akt sprawy informacji ze strony Poczty Polskiej (https://emonitoring.poczta-polska.pl/) wynika, że po raz drugi przesyłkę awizowano w dniu 16.05.2023 r. Z kolei w dniu 23.05.2023 r. skierowano zwrot przesyłki do nadawcy. Istotne dla sprawy jest, że okoliczności doręczenia przesyłki umożliwiały zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a. Dokonane doręczenie spełniało bowiem wymogi z art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy uznać, że mimo braku faktycznego doręczenia skarżącej odpowiedzi na wniosek, organ zrealizował w terminie swój obowiązek wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie można skutecznie postawić mu zarzutu bezczynności. Odpowiedź na wniosek została bowiem skierowana na prawidłowy adres i zgodnie z art. 44 k.p.a. doszło do fikcji doręczenia z uwagi na nieodebranie przesyłki przez adresata po dwukrotnym awizowaniu. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.