IV SAB/Po 84/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skarg D. P. i M. C. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargi w całości. W dniu 27 stycznia 2025 r. D. P. i M. C. złożyli do Inspektor Sanitarny trzy równobrzmiące wnioski o udzielenie informacji publicznej. D. P. i M. C. złożyli dwa wnioski, jednemu nadano nr [...] i przypisano do sygnatury akt [...] oraz drugiemu - nr [...], który przypisano do sygnatury akt [...] Trzeci wniosek złożyła D. P. i nadano mu nr [...] i przypisano do sygnatury sprawy [...] Wnioskodawcy zażądali udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. I.P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na Lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 Lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji PP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki Lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka? 14. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych? 15. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą? 16. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją PP? 17. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień? W każdej z trzech spraw oddzielnymi pismami, ale o tożsamej treści, z dnia 7 lutego 2025 r. PPIS w [...] w sposób następujący odpowiedział na powyższe wnioski: Odpowiedź na pytanie 1 i 3: Inspektor Sanitarny nie wytwarza i nie dysponuje badaniami naukowymi o których mowa w punkcie 1 i 3 wniosku, wobec powyższego nie może ich udostępnić w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź na pytanie 2, 4 i 8: Inspektor Sanitarny nie wytwarza i nie dysponuje badaniami naukowymi o których mowa w ww. punktach, wniosku, wobec powyższego nie może ich udostępnić w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź na pytanie 5: W ciągu ostatnich 5 latach nie odnotowano przypadków niezgłaszania przez lekarzy Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. Odpowiedź na pytanie 6: Inspektor Sanitarny informuje, że w ostatnich 5 latach oraz do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie odnotowano zgonów po podaniu preparatów szczepionkowych. Odpowiedź na pytanie 7: W ciągu ostatnich 5 lat (do dnia sporządzenia niniejszego pisma) odnotowano 4 ciężkie Niepożądane Odczyny Poszczepienne, po podaniu szczepionki przeciw Covid-19. Odpowiedź na pytanie 10: Kwestie dochodzenia odszkodowania za wystąpienie niepożądanych odczynów poszczepiennych reguluje Art. 17a-17 i Ustawy z dnia 5 grudnia 2008r.o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U.2024, poz.924 ze zm.) Odpowiedź na pytanie 13: W dniu 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił orzeczenie wydane w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych. Trybunał orzekł, że I. Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. II. Przepisy wymienione w części I ww. Wyroku w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 został opublikowany w Dz.U. z dnia 12 maja 2023 r. poz.909 a to oznacza, że przywołane przez TK przepisy tracą moc na koniec listopada 2023 r. Z dniem 1 października 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.) Załącznik 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.) stanowi schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży; zawierający szczepienie, liczbę dawek; wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz termin wykonania szczepienia. Nadto organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyjaśnił, iż w art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych. W wydanym na podstawie wymienionej delegacji ustawowej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określone zostały choroby zakaźne objęte obowiązkiem szczepień ochronnych, wiek oraz grupy osób objętych obowiązkiem takich szczepień. W konsekwencji więc, uznać należy, że w ustawie ukonstytuowano ogólny obowiązek prawny poddawania się szczepieniom ochronnym przez osoby przebywające na terytorium RP. Taki sposób regulacji jest wystarczający do przyjęcia, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Prawo otrzymania delegacji ustawowej przynależy do określonych w art. 87 Konstytucji organów, m.in.: prezydenta, premiera, rządu i poszczególnych ministrów. Został spełniony. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 4 Konsytuacji władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Nie jest to naruszenie powszechnie obowiązującego porządku prawnego, lecz realizacja konstytucyjnego obowiązku, który poprzez coroczną aktualizację wiedzy najlepiej realizuje obowiązek szczepień ochronnych. Egzekwowanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązku szczepień, jako obowiązku o charakterze niepieniężnym został określony w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym zgodnie z art. 3 § 1 cytowanej ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się nie tylko do obowiązków, wynikających z decyzji lub postanowień właściwych organów, lecz w zakresie administracji rządowej również wtedy, gdy wynikają bezpośrednio z przepisu prawa. W sprawie nie była i nie będzie wydana decyzja administracyjna. Postępowanie prowadzone jest w trybie egzekucji administracyjnej na podstawie ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 1 wskazuje zakres przedmiotowy ustawy i stanowi że: "ustawa określa: 1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2; 2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Natomiast zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisów prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Na mocy art. 10 ust. 1, pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny i państwowy powiatowy inspektor sanitarny są organami rządowej administracji. Stąd organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnione są do egzekwowania obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa. Przestrzeganie ustawowego obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym zabezpieczone zostało przymusem administracyjnym w oparciu o ustawę z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w myśl art. 1a pkt 13 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przysługuje status wierzyciela, który jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jako organu powołanego do czuwania nad wykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym i skierowania tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, którym w niniejszej sprawie jest wojewoda na podstawie art. 20 § 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Reasumując organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazał, że wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych wymaga na podstawie obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na pytania 9, 11,12,14,15,16 i 17 PPIS nie zakwalifikował żądanych informacji jako informacji publicznej i wskazał, że nie dają się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ma to tyle istotne znaczenie że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. Podkreślenia wymaga fakt, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej) a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami. W związku z odpowiedziami PIS na powyższe wnioski, w dniu 7 marca 2025 r. D. P. i M. C., a także oddzielnie sama D. P., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu trzy jednobrzmiące skargi na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej przez Inspektor Sanitarny w związku z ich wnioskami z dnia 27 stycznia 2025 r. Poszczególnym skargom nadano sygnatury akt IV SAB/Po 84/25 dla sprawy [...], sygnaturę akt IV SAB/Po 85/25 dla sprawy [...] oraz sygnaturę IV SAB/Po 86/25 dla sprawy [...] Inspektor Sanitarny skarżący zarzucili naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o: 1. zobowiązanie Inspektor Sanitarny do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących z dnia 10 maja 2024 r. i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skarg Skarżący wskazali, że pismem z dnia 7 lutego 2025 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Dalej wskazano, że do dnia dzisiejszego Skarżącym nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w pismach z dnia 7 lutego 2025 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi są zdaniem Skarżących niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. Zdaniem Skarżących o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 par. 1 i 2 p.p.s.a.). Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Ostatecznie Skarżący wskazali, że organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na powyższe skargi Inspektor Sanitarny wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończy go wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu. Mając na uwadze, że rozpatrzenie wniosku Skarżących, nastąpiło w 14-dniowym terminie, określonym w art. 13 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej organ nie dopuścił się bezczynności. Należy zauważyć zdaniem organu, że zgodnie z orzecznictwem sądowo administracyjnym organ pozostaje bezczynności, jeżeli w ogóle nie udzielił informacji w zakresie żądanym przez stronę. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznych w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji publicznej przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej. W sytuacji udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, zaś obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną lecz organ odmawia jej udostępnienia. W świetle powyższego zarzuty bezczynności organu w niniejszej sprawie należy uznać za bezzasadne. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. WSA w Poznaniu na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy o sygnaturach IV SAB/Po 84/25, SAB/Po 85/25 i IV SAB/Po 86/25 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygnaturą IV SAB/Po 84/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargi okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargi wniesione w niniejszej sprawie za dopuszczalne. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skarg w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że ich przedmiotem uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia skarżącym informacji – mających, ich zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wnioskach z 27 stycznia 2025 r. Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się, więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 K.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Dochowanie, zatem przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, ze zm., dalej "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagali się w swoich wnioskach z 27 stycznia 2025 r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 17 pytań. Wnioski wpłynęły do organu w dniu 27 stycznia 2025 r. Organ w ustawowym terminie 14 dni, tj. dnia 07 lutego 2025 r. udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wnioskach. W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 17, odnosząc się merytorycznie do wszystkich zadanych przez skarżących pytań. Udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi. Nawet, jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to udzielił wnioskodawcom odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, w świetle którego informacje będące przedmiotem pytań oznaczonych w niniejszej sprawie numerami 9, 11, 12, 14, 15, 16 i 17 nie stanowią informacji publicznej. Natomiast odpowiedzi na pytania o nr 1, 2, 3, 4, 8, 10 wskazywały, że organ nie wytwarza bądź nie dysponuje informacjami tego typu. W odpowiedzi na pytanie nr 13 organ wskazał na treść przepisów prawa i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. W pierwszej kolejności Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. Poza tym, Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25 lutego 2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA). Wskazać trzeba także, że informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność bądź celowość regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (tak: wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA). W odniesieniu do pozostałych pytań nr 5, 6, 7 - organ nie kwestionował, iż dotyczą one informacji publicznej gdyż dotyczą rejestrów i ewidencji przypadków prowadzonych w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...], a więc odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu oraz są wytworzone lub posiadane przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. PPIS udzielił odpowiedzi na podstawie danych gromadzonych w rejestrach informując o grzywnach, zgonach po podaniu preparatów szczepionkowych, ilości niepożądanych odczynów poszczepiennych. W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; dostępne w CBOSA). Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosków dotyczy informacji przetworzonej. Ponadto, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wnioskach skarżących, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec wnioskodawców oczekiwań wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji. Co więcej, jako zgodne z prawem Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23, CBOSA). Wystarczające jest poinformowanie o takiej kwalifikacji pytania zawartego we wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Prawidłowe są wyjaśnienia organu, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej. Przypomnieć zatem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17, Baza NSA). Skarga natomiast nie zawiera indywidualnych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszali organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzucili niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie odpowiedzi. Przy czym, z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował skarżących o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub, że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia o które pytają wnioskodawcy nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w taki zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżących w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie w jakim organ dysponuje daną informacją. W skardze natomiast skarżący wyrazili ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu. Skoro zatem PPIS w [...] udzielił w terminie odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę odpowiedź organu jest wystarczająca i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ precyzyjnie, rzeczowo i w ramach posiadanych informacji odniósł się do każdego z 17 pytań. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy skarga przedstawiona Sądowi w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagali się skarżący (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargi oddalił w całości, jak orzekł w wyroku. Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.