IV SAB/Po 86/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-06-30

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeśli wydał decyzję po upływie pierwotnego terminu, ale w ramach przedłużonego terminu i czy sąd może badać zasadność przedłużenia terminu w ramach skargi na bezczynność?
Ratio decidendi
Wojewoda nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wydał decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w terminie przedłużonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Skuteczne przedłużenie terminu załatwienia sprawy i wydanie decyzji w tym przedłużonym terminie wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Sąd, rozpatrując skargę na bezczynność, bada jedynie skuteczność przedłużenia terminu, a nie jego zasadność, która podlega ocenie w ramach skargi na przewlekłość postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zarzucając niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda wezwał do uzupełnienia braków formalnych, a następnie zawiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do określonej daty, wskazując przyczyny zwłoki. Skarżący wniósł ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność. Wojewoda wydał decyzję uwzględniającą wniosek przed upływem przedłużonego terminu. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania do wydania decyzji, przyznania sumy pieniężnej lub grzywny oraz zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. U. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oddala skargę w całości. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. obywatel [...], D. U. (zwany też dalej "Cudzoziemcem" lub "Skarżącym") wniósł skargę na bezczynność Wojewody (zwanego też dalej "Wojewodą" lub "Organem") w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zarzuciwszy naruszenie art. 8 § 1, art. 12, art. 35 § 1 i 3 k.p.a. przez niezałatwienie tej sprawy i niewydanie decyzji ani w terminie przewidzianym w ww. przepisach ani do dnia złożenia skargi, Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie, 2) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, 3) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, 4) ewentualnie – w przypadku uznania przez Sąd, że żądanie z pkt 3 byłoby niecelowe lub niezasadne nawet w części – wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł, 5) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego, 6) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w postaci: pisma Organu z [...] grudnia 2020 r. zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku; pisma Organu z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie oraz wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy na [...] września 2021 r.; potwierdzenia nadania przesyłki poleconej potwierdzającego złożenie w dniu [...] lutego 2021 r. ponaglenia; pisma Organu z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie przekazania ponaglenia do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że [...] listopada 2020 r. [data nadania przesyłki – uw. Sądu; k. 1 akt adm.] złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wraz z załącznikami. W dniu [...] grudnia 2020 r. Organ wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie odcisków palców w siedzibie Urzędu oraz załączenie do wniosku 4 fotografii. Braki zostały uzupełnione przez Skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. W zawiadomieniu z tego samego dnia Organ określił termin podjęcia decyzji – do [...] września 2021 r., co w ocenie Skarżącego rażąco przekracza termin niezbędny do załatwienia sprawy wskazany w obowiązujących przepisach prawa: art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Organu, a [...] marca 2021 r. doręczono mu pismo Organu w przedmiocie przekazania ponaglenia, w którym wskazano jako powody niezałatwienia sprawy w terminie: stały przyrost liczby wniosków w sprawach cudzoziemców, niewystarczające zasoby kadrowe, dużą liczbę wniosków, które wpłynęły w terminach wcześniejszych. Skarżący zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi ponaglenie nie zostało rozpatrzone, nie zostało również wydane rozstrzygnięcie w sprawie i, według wiedzy Skarżącego, Organ nie podjął żadnych merytorycznych kroków w celu jej załatwienia. W ocenie Skarżącego sprawa nie ma skomplikowanego charakteru i nie występują w niej okoliczności uzasadniające tak długie rozpatrywanie, zaś wskazane przez Organ powody przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku nie mogą być usprawiedliwieniem dla wyznaczenia tak długiego terminu rozpatrzenia sprawy i nie mają znaczenia dla oceny zasadności skargi. Końcowo, uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej na swoją rzecz, Skarżący wskazał jako tego powody: brak możliwości powrotu do RP w przypadku odwiedzin bliskich w [...] czy na [...] bez ważnej karty pobytu (wydawanej na podstawie udzielonego zezwolenia na pobyt); brak możliwości zakupu towarów na raty; brak możliwości odbywania podróży służbowych za granicę (tymczasem kancelaria adwokacka, w której Skarżący pracuje, obsługuje w większości klientów z zagranicy, co wymaga czasami podróżowania po terytorium UE, poza granicę RP); brak możliwości założenia jednoosobowej działalności gospodarczej bez posiadanego zezwolenia na pobyt; inne negatywne przeżycia wynikające ze stanu niepewności wobec przyszłości Skarżącego i jego rodziny w Polsce (gdzie już od 5 lat przebywa). Skarżący zaznaczył, że podnoszone przez Organ okoliczności mające usprawiedliwiać bezczynność są powoływane przezeń od ponad 5 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania Organu. Zatem, w ocenie Skarżącego, istnieje uzasadniona obawa, że bez sankcji Organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, potwierdzając zasadniczo sekwencję zdarzeń przedstawioną przez Skarżącego, a dodatkowo wskazując, że 30 grudnia 2020 r. Organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto pismem z [...] kwietnia 2021 r. (tj. po wniesieniu skargi) Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku, w ciągu 30 dni, o informacje miesięczne dla osoby ubezpieczonej od [...] do [...] i od [...] oraz zeznania [...] za lata 2017–2020 wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym. Skarżący uzupełnił braki w dniu [...] kwietnia 2021 r. Odnosząc się do zarzutów skargi, Wojewoda zaznaczył, że ustawa o cudzoziemcach (dalej w skrócie "u.c.") przewiduje odmienne terminy na załatwienie sprawy niż wskazane w skardze. Zasadniczo bowiem postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Skarżący został poinformowany o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie i o wyznaczeniu nowego terminu do rozpatrzenia sprawy przed upływem 3 miesięcy od złożenia wniosku. Zdaniem Organu nie doszło zatem do bezczynności. Skarżący był dwukrotnie informowany o brakach w dostarczonej dokumentacji – pismami z [...] grudnia 2020 r. i [...] kwietnia 2021 r. Wyznaczony termin do załatwienia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu, lecz jest skutkiem ogromnej liczby wniosków składanych w urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. W ocenie Organu problemy kadrowe Urzędu Wojewódzkiego oraz liczba wniosków cudzoziemców są okolicznościami mającymi decydujący wpływ na czas postępowań i realne terminy załatwienia spraw. Następnie Organ na wybranych przykładach z orzecznictwa sądowego przedstawił sposób rozumienia pojęcia bezczynności "z rażącym naruszeniem prawa", i podkreślił, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. W zakresie wniosku Skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej, Organ zaznaczył, że zasądzenie sumy pieniężnej jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu i winno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasadom efektywnego i terminowego działania organu w załatwianiu sprawy. Zarazem Wojewoda podkreślił, że Skarżący, z mocy art. 15zd ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), przebywa obecnie w Polsce na podstawie przedłużonego z mocy prawa zezwolenia na pobyt czasowy, udzielonego przez Wojewodę decyzją z [...] lutego 2018 r. Gdyby nie wskazane rozwiązania specjalne, ważność zezwolenia upływałaby [...] lutego 2021 r. Tym samym żądanie Skarżącego jest nieuzasadnione. Nie ma również podstaw do zasądzenia grzywny. Końcowo Organ zaznaczył, że podejmuje starania w celu usprawnienia prowadzonych postępowań, jednakże w samym roku 2020 liczba wniosków wzrosła o 40%. Przy piśmie z [...] czerwca 2021 r. Wojewoda przesłał kopię decyzji z [...] maja 2021 r. podjętej w przedmiotowej sprawie Skarżącego, uwzględniającej jego wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji publicznej w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. – co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd – zgodnie z art. 151 p.p.s.a. – oddala skargę, odpowiednio, w całości albo w części. W świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. szczególnym formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym ponaglenie, dla swej skuteczności, musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość. W niniejszej sprawie uprzednie wniesienie ponaglenia przez Skarżącego jest bezsporne (k. 73 akt adm.). Okoliczność zaś, że do dnia wniesienia skargi ponaglenie to nie zostało rozpatrzone przez organ wyższego stopnia, nie stanowi przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi i nie uzasadnia jej odrzucenia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że z jej tytułu ("Skarga na bezczynność organu"), treści zarzutów i wniosków oraz uzasadnienia jednoznacznie wynika, że autor skargi (będący, notabene, aplikantem adwokackim; k. 15 akt adm.) wyraźnie uczynił jej przedmiotem tylko jedną z normatywnych postaci opieszałości organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy, a mianowicie bezczynność organu (a już nie przewlekłość postępowania). W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do zarzucanej Wojewodzie bezczynności, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu rodzajów skarg przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a., tj. skargi na bezczynność organu oraz skargi na przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania. W tym kontekście Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od [...] kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735; w skrócie "k.p.a.") lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15 sierpnia 2015 r. – także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzucanej Wojewodzie bezczynności, należy wskazać, że jest zasadą – wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. – że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Ta ogólna formuła została po części powtórzona, a po części uszczegółowiona w art. 35 i nast. k.p.a. Oto bowiem w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy "bez zbędnej zwłoki", z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – "niezwłocznie" powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Wbrew zarzutom skargi, w kontrolowanej sprawie nie znajdował zastosowania cytowany przepis art. 35 § 3 k.p.a., normujący "ogólne" terminy załatwienia sprawy administracyjnej, gdyż w odniesieniu do spraw w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, ustawodawca przewidział szczególne terminy ich załatwienia – co uszło uwagi Skarżącego. W świetle art. 210 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, z późn. zm.; w skrócie "u.c.") takie postępowanie powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze – w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że do takiego postępowania mają jednak nadal zastosowanie pozostałe przepisy k.p.a. regulujące działanie organu administracji w toku postępowania, w tym art. 35 § 5 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. (por. wyrok WSA z 29.01.2021 r., I SAB/Wr 559/20, CBOSA). W kontrolowanej sprawie wniosek Skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – datowany na dzień [...] listopada 2020 r. (k. 8 akt adm.), nadany w placówce pocztowej [...] listopada 2020 r. (k. 1 akt adm.), wpłynął do siedziby Organu [...] listopada 2020 r. (k. 16 akt adm.). I od tego ostatniego dnia należało liczyć ustawowy, trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy (zob. art. 61 § 3 k.p.a.). Pismem z [...] grudnia 2020 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co uczynił [...] grudnia 2020 r. Pismem z tego dnia ([...] grudnia 2020 r.; k. 66 akt adm.) Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o przedłużeniu terminu jej załatwienia do [...] września 2021 r., ze wskazaniem tego powodów (konieczność zgromadzenia materiału dowodowego i duża liczba prowadzonych postępowań). W dniu [...] lutego 2021 r. Skarżący wniósł ponaglenie (k. 72-73 akt adm.), a pismem z [...] kwietnia 2021 r. – skargę na bezczynność organu. Wojewoda dnia [...] maja 2021 r. – a więc przed upływem przedłużonego terminu załatwienia sprawy (przypadającego na [...] września 2021 r.) – wydał decyzję o udzieleniu Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (znak: [...]). Mając na uwadze powyższe, Sądu uznał, że Wojewoda nie dopuścił się zarzucanej mu w skardze bezczynności. Załatwił bowiem sprawę wszczętą wnioskiem Skarżącego z [...] listopada 2020 r. z zachowaniem terminu przedłużonego w trybie art. 36 § 1 k.p.a. A – jak trafnie stwierdzono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Rz 99/19 (CBOSA) – zachowanie przez organ ustawowych wymogów w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uchyla zarzut bezczynności z powodu przekroczenia terminu podstawowego wynikającego z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Zasadność wyznaczania lub długość terminów dodatkowych, o których mowa w art. 36 k.p.a., mogą być natomiast kwestionowane najpierw przez wniesienie ponaglenia, a następnie w drodze skargi na przewlekłość postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a.). Dopiero jeśli właściwy organ przekroczy termin podstawowy załatwienia sprawy (określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych) lub termin dodatkowy (wyznaczony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), wtedy dochodzi do powstania stanu bezczynności, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. To stanowisko pozostaje spójne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1500/19 (CBOSA), w myśl którego przy ocenie czy doszło do bezczynności organu, czyli do załatwienia sprawy po upływie terminu do jej załatwienia, sąd narusza prawo, jeżeli pomija okoliczność dokonania przez organ przedłużenia terminu i poinformowania o tym strony. Jest to okoliczność mogąca mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej bezczynności. "Gdyby bowiem okazało się, że doszło do skutecznego przedłużenia przez organ terminu załatwienia sprawy i zachowania przez organ tego przedłużonego terminu, należałoby uznać, że nie doszło do bezczynności". Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie. W niej bowiem Organ skutecznie przedłużył termin załatwienia sprawy (do [...] września 2020 r.) i z zachowaniem tego terminu wydał decyzję kończącą postępowanie (w dniu [...] maja 2021 r.). A ponieważ Skarżący wniósł tylko skargę na bezczynność Organu, to Sąd rozpatrując ją, był władny zbadać wyłącznie skuteczność dokonanego przedłużenia terminu, a już nie jego zasadność. Ta ostatnia kwestia podlega bowiem badaniu jedynie w ramach skargi na przewlekłość postępowania, z którą Skarżący (będący, powtórzmy, aplikantem adwokackim) w tej sprawie nie wystąpił. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło