IV SAB/Po 9/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-02-19

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli odpowiedział na wszystkie pytania wnioskodawcy, w tym na te, które nie stanowiły informacji publicznej lub nie mieściły się w jego kompetencjach?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania wnioskodawcy, nawet jeśli część z nich nie stanowiła informacji publicznej lub nie mieściła się w jego kompetencjach. W takich przypadkach organ powinien poinformować wnioskodawcę o braku posiadania informacji lub o braku jej statusu jako informacji publicznej. Samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie stanowi podstawy do uznania bezczynności organu.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych związanych ze szczepieniami ochronnymi, danych o NOPach oraz organizacji pracy organu. Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, informując jednocześnie, że na niektóre pytania nie posiada danych lub że nie mieszczą się one w jego kompetencjach. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nieudostępnienie informacji publicznej w sposób pełny i wystarczający. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. P. i A. P. na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. Wnioskiem z dnia 10 maja 2024 r., który wpłynął do organu w dniu 13 maja 2024 r., S. P. i A. P. zwrócili się do Inspektora Sanitarnego o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci zdrowych oraz z przeciwwskazaniami do szczepień? 2. Ile wszczętych na wniosek tut. organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych? 3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego? 4. Skąd tutejszy organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku? 5. Ile upomnień tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych? 6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych? 7. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, ze wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym. 8. Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków. 9. Czy tutejszy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzja o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? 10. Jakie okoliczności wpływają na decyzje tut. organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? 11. Ile osób pracuje w komórce tut organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania? 12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. Organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika? 13. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć? 14. Czy tutejszy organ pełni kontrole nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów? 15. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów? 16. Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej? 17. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat? 18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument? 19. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki? 20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny? Pismem z dnia 17 maja 2025 r. PPIS w sposób następujący odpowiedział na powyższy wniosek: Ad. 1 Inspektor Sanitarny w ciągu ostatnich 5 lat wystosował do Wojewody W.147 wniosków o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W poszczególnych latach kształtowało się to następująco: 2019 r. -10 2020 r. – 0 2021 r. – 5 2022 r. – 36 2023 r. – 86 2024 r. – 20 Nie wystosowano wniosków w przypadku dzieci, u których lekarz stwierdził przeciwwskazania do szczepień. Ad. 2 Inspektor Sanitarny wszczął 147 postępowań egzekucyjnych. Obecnie toczy się 59 postępowań egzekucyjnych. Postępowanie może zawiesić lub umorzyć Wojewoda W.. Pełne dane dotyczące postępowań zawieszonych lub umorzonych posiada Urząd Wojewódzki. Ad. 3 Inspektor Sanitarny nie posiada takich danych. Postępowania egzekucyjne prowadzi Wojewoda W. i dysponuje powyższymi danymi. Ad 4. Informacje o osobach uchylających się od szczepień przekazywane są od lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej z Punktów Szczepień oraz z Oddziałów Neonatologicznych szpitali. Lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną ma obowiązek przekazać Inspektorowi Sanitarnemu, właściwemu dla miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, imienny wykaz osób małoletnich objętych Programem Szczepień Ochronnych i osób sprawujących prawną pieczę nad taką osobą małoletnią. Ad. 5. Inspektor Sanitarny przesłał do rodziców 180 upomnień, w tym 2 dla każdej rodziny (osobno dla matki dziecka i osobno dla ojca dziecka). Ad. 6. Inspektor Sanitarny wystosował 90 upomnień do rodzin, 26 z nich rozpoczęło szczepienia zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Ad. 7 Inspektor Sanitarny w przypadku postępowania administracyjnego każdorazowo kontaktuje się z punktem szczepień w placówce POZ z pytaniem o stan zaszczepienia dziecka i ewentualne odroczenie od szczepień. Rodzice są zobowiązani w takim przypadku do przedstawienia odroczenia od szczepień lekarzowi POZ, który odnotuje ten fakt w dokumentacji medycznej. Ponadto rodzice są zobowiązani przedstawić niezwłocznie powyższą informacje Inspektor Sanitarny. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez Wojewodę W.. Ad. 8 Inspektor Sanitarny wystosował do organu egzekucyjnego 5 wniosków o umorzenie lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych. W czterech przypadkach rozpoczęto szczepienie, w jednym przypadku szczepienie zostało odroczone. Ad. 9. Inspektor Sanitarny opiera się na analizie otrzymanej dokumentacji medycznej oraz opinii lekarskiej. Lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia i dokonywane jest bezpośrednio po stawieniu się osoby zobowiązanej, po czym w przypadku braku przeciwwskazań podawana jest szczepionka .W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Opinia lekarza specjalisty stanowi podstawę do odroczenia od szczepień przez lekarzy POZ. Ad. 10. Inspektor Sanitarny wszczyna postępowanie administracyjne w związku z zawiadomieniem otrzymanym od lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej lub lekarza z Oddziału Neonatologicznego ze szpitala. Ad. 11. W Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Sekcji Epidemiologii pracuje 5 osób. Obowiązek edukacji w zakresie profilaktyki chorób zakaźnych wieku dziecięcego i realizacji szczepień zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych spoczywa na lekarzach i pielęgniarkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej. W ramach edukacji zdrowotnej lekarz i pielęgniarka są zobowiązani do udzielenia rodzicom informacji na temat szczepień obowiązkowych i zalecanych. Ad. 12. Pracownicy Sekcji Epidemiologii wszystkie sprawy dotyczące odmów szczepień konsultują z radcą prawnym zatrudnionym w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w L.. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Wojewodę W.. Ad. 13. Za kwalifikacje dziecka do szczepień ochronnych odpowiada lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej sprawujący opiekę nad dzieckiem. Wykonanie obowiązkowego szczepienia jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godziny przed szczepieniem. Badanie kwalifikacyjne pozostaje udokumentowane w "Historii Zdrowia i Choroby pacjenta". Ponadto w gestii Inspektora Sanitarnego nie należy ocena pracy lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Ad. 14. Inspektor Sanitarny prowadzi jedynie rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych, nie prowadzi kontroli nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP. Niepożądane odczyny poszczepienne w ramach obowiązkowego systemu i zgłaszania NOP są zgłaszane przez lekarzy za pośrednictwem elektronicznego Systemu Ewidencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej (SEPIS) do Inspekcji Sanitarnej, skąd trafiają do Zakładu Epidemiologii Państwowego Zakładu Higieny w W., gdzie podlegają weryfikacji i analizie przez ekspertów. Ad. 15. PPIS nie sprawuje kontroli nad pracą lekarza. Lekarz ma obowiązek zgłoszenia każdego rozpoznanego przez siebie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Zasady zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteria ich rozpoznawania są regulowane prawnie. Ad. 16. Uchybienia przepisów prawa dotyczące działalności lekarzy rozpatruje Izba Lekarska. Ad. 17. Odpowiedź jak w punkcie 16 Ad. 18. Informacja o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym lekarz POZ zostaje zawarta na druku: "Zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym" (załącznik do rozporządzenia ministra Zdrowia z dnia 27 września z 2023r). Rodzic może wnioskować o kopie w/w dokumentu do placówki POZ. Ad. 19. W rejestrze stacji w ciągu ostatnich 5 lat figuruje 40 niepożądanych odczynów poszczepiennych, w tym 39 o łagodnym przebiegu i 1 poważny. Niepożądane odczyny poszczepienne występowały po szczepionkach: • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] • [...] Ad. 20. Pracownik Inspekcji Sanitarnej nie ma kompetencji w zakresie kwalifikacji NOP-u. Lekarz ma obowiązek zgłoszenia każdego rozpoznanego przez siebie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Zasady zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteria ich rozpoznawania są regulowane prawnie. Pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. S. P. i A. P. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej przez Inspektora Sanitarnego w związku z ich pismem z dnia 10 maja 2024 r. Inspektorowi Sanitarnemu zarzucili naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o: 1. zobowiązanie Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących z dnia 10 maja 2024 r. i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 17 maja 2024 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Dalej wskazano, że do dnia dzisiejszego Skarżącym nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w pismach z dnia 17 maja 2024 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi są zdaniem Skarżących niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. Zdaniem Skarżących udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 P.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Końcowo Skarżący wskazali, że organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Przytoczył udzieloną Skarżącym odpowiedź i wskazał, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej organ jest zobowiązany do udzielenia informacji, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu, która stanowi informację publiczną i której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań. Tym samym na zasadach określonych w przepisach ustawy, wspomnianej wyżej, nie można domagać się wytworzenia informacji, której organ nie posiada bądź udostępnienia informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej lub powinna zostać udostępniona w innym trybie. Sądy administracyjne powołane są bowiem do kontroli zgodności z prawem działań czy bezczynności w zakresie dostępu do informacji publicznej, lecz tyko wówczas, gdy rzeczywiście poddana ich kognicji kwestia do tej materii należy. Jeśli wnioskodawca żąda udzielenia informacji, której organ nie posiada oraz które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. W sytuacji natomiast, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji, do udostępnienia nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej, kognicja sądów administracyjnych nie jest dopuszczalna. W przypadku niniejszej sprawy nie budzi zdaniem organu wątpliwości, że w sytuacji gdy organowi nie można postawić zarzutu bezczynności - bo udzielona przez niego, w formie czynności materialno - technicznej odpowiedź nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi do sądu administracyjnego - skarga jest niedopuszczalna. Organ wskazał, że w sytuacji, gdyby tutejszy Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia Skargi, to niewątpliwie przedstawione wyżej argumenty przemawiają za oddaleniem Skargi, jako bezzasadnej. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że sądy administracyjne nie rozszerzają prawa do informacji ponad to, co ustawodawca zagwarantował uprawnionym w Konstytucji i ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skoro informacje żądane przez Skarżącą nie mogły, ze wskazanych wyżej przyczyn, zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej Skarga powinna zostać odrzucona, ewentualnie oddalona z powodu braku uzasadnionych podstaw. Niezależnie od wskazanych wcześniej argumentów organ wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie na brak stanu bezczynności wynikający z odpowiedzi na wniosek Skarżących. Skarżący we wniosku żądali w istocie udzielenia informacji, które nie są w posiadaniu organu oraz informacji, które nie są informacjami publicznymi. W tej sytuacji na organie ciążył jedynie obowiązek poinformowania Skarżących, że organ nie posiada takich informacji a także, że niektóre z nich nie są informacjami publicznymi. Powyższy obowiązek został przez organ zrealizowany poprzez wystosowanie odpowiedzi na wniosek Skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie udostępnienia skarżącym informacji – mających, ich zdaniem, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 10 maja 2024 r. Wobec tego należy wyjść od stwierdzenia, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie "bezczynności" – w odróżnieniu od drugiego z wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. przejawów opieszałości organu administracji, w postaci "przewlekłego prowadzenia postępowania" – ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, albo innego aktu, względnie niepodjęcia czynności. Chodzi w tym przypadku o niedochowanie terminu określonego na podstawie art. 35 K.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 K.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się, więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do art. 37 § 1 K.p.a. z dniem 01 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Dochowanie, zatem przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udzielenie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane informacje stanowią informację publiczną oraz czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania Organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, ze zm., dalej "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądana informacja stanowi informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagali się w swoim wniosku z 10 maja 2024 r. udzielenia informacji w zakresie szczegółowo przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia obejmującym 20 pytań. Wniosek wpłynął do organu w dniu 13 maja 2024 r. (k. 62 akt adm.). Organ w ustawowym terminie 14 dni, tj. 17 maja 2024 r. udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku (k. 70 i nast. akt adm.). W ocenie Sądu, mając na względzie wcześniejsze uwagi, organ prawidłowo i w możliwie pełny sposób oraz w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązku udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane pytania od 1 do 20, odnosząc się merytorycznie do wszystkich zadanych przez skarżących pytań. Udzielił możliwie wyczerpujących wyjaśnień i nie pozostawił żadnego z pytań bez odpowiedzi. Nawet, jeżeli któreś z pytań nie dotyczyło informacji publicznej, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do udostępnienia takich informacji, to udzielił wnioskodawcom wyczerpującej odpowiedzi zgodnie z posiadanym stanem wiedzy i w zakresie dysponowania taką informacją. W pierwszej kolejności Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23, CBOSA). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. Poza tym, Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, w myśl którego organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25 lutego 2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA). Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, w świetle którego informacje będące przedmiotem pytań oznaczonych w niniejszej sprawie numerami 12, 13, 18 i 20 nie stanowią informacji publicznej. Pytania dotyczące konsultacji pracowników organu z prawnikiem, liczby takich konsultacji oraz ich przyczyn odnoszą się do wewnętrznego procesu gromadzenia informacji czy materiałów, które mogą być użyte w procesie decyzyjnym (w tym wypadku: dotyczącym zainicjowania postępowania egzekucyjnego). Konsultacje, opinie i ekspertyzy mające jedynie charakter poznawczy nie odnoszą się wprost do przyszłych działań i zamierzeń podmiotu zobowiązanego, mają jedynie poszerzyć zakres wiedzy i informacji posiadanych przez ten podmiot. Dlatego poddanie tego procesu ścisłej kontroli społecznej byłoby niecelowe i utrudniłoby wewnętrzny proces kształtowania się stanowisk organu co do sposobu załatwienia sprawy (zob. wyrok WSA z 14 sierpnia 2024 r., II SAB/Po 78/24, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że informacje publiczne odnoszą się do sfery faktów i stanów istniejących, co do zasady, w chwili udzielenia informacji publicznej. Nie można zatem domagać się w trybie dostępu do informacji publicznej udzielenia informacji stanowiących w istocie porady prawne, jakie kroki winni podjąć skarżący, czy opinie na dany temat, i to dotyczące ewentualnych zdarzeń przyszłych (zob. szerzej wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2024 r., III SAB/Gd 237/23, CBOSA). W odniesieniu do pozostałych pytań nr 1 do 11, 19 - organ nie kwestionował, iż dotyczą one informacji publicznej gdyż dotyczą rejestrów i ewidencji przypadków prowadzonych w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w L., a więc odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu oraz są wytworzone lub posiadane przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. PPIS udzielił odpowiedzi na podstawie danych gromadzonych w rejestrach informując o ilości wystosowanych wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszenia do szczepień ochronnych, informacji o braku realizacji szczepień obowiązkowych, upomnień, wniosków o umorzenie i zawieszenie postępowań egzekucyjnych, osób pracujących w komórce zajmującej się szczepieniami ochronnymi, rejestru i ilości niepożądanych odczynów poszczepiennych. Odnośnie pytania nr 15, 16, 17 i 20 organ zaznaczył, że przedmiotowa odpowiedź nie leży w kompetencji PPIS ponieważ nie sprawuje kontroli nad pracą lekarzy, uchybienia w zakresie prawa dotyczące lekarzy rozpatruje Izba Lekarska i PPIS w swojej działalności nie ma kompetencji w zakresie kwalifikowania i zmiany kwalifikacji niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). W tym miejscu Sąd wskazuje, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost bowiem wynika, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., SAB/Ke 42/08; dostępne w CBOSA). Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej. Ponadto, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec wnioskodawców oczekiwań wykazania interesu faktycznego, czy prawnego w uzyskaniu informacji. Co więcej, jako zgodne z prawem Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23, CBOSA). Prawidłowe są wyjaśnienia organu, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej. Przypomnieć zatem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17, Baza NSA). Skarga natomiast nie zawiera indywidualnych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszali organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzucili niewystarczające, niepełne i niejasne udzielenie odpowiedzi. Przy czym, z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej i którą posiada. Ponadto poinformował skarżących o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub, że sprawami takimi się nie zajmuje, czy że zagadnienia o które pytają wnioskodawcy nie należą do jego kompetencji, zatem informacji publicznej w taki zakresie nie może udzielić. Ponadto poinformował skarżących w kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie w jakim organ dysponuje daną informacją. W skardze natomiast skarżący wyrazili ogólnikowe niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu. Skoro zatem PPIS w L. udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę odpowiedź organu jest wystarczająca i odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ precyzyjnie, rzeczowo i w ramach posiadanych informacji odniósł się do każdego z 20 pytań. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy skarga przedstawiona Sądowi w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, skoro organ nie dopuścił się bezczynności, to brak było podstaw do orzekania o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie (art. 149 §1a P.p.s.a.). Skutkiem powyższego brak także było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak tego domagali się skarżący (art. 149 §2 P.p.s.a.). Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku. Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło