IV SAB/Po 93/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Związku Międzygminnego A na bezczynność Związku Międzygminnego B w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Związku Międzygminnego B na rzecz skarżącego Związku Międzygminnego A kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Związek Międzygminny [...] w C. (zwany dalej jako również "zM S. ") złożył skargę na bezczynność Związku Międzygminnego " [...]" (zwanego dalej jako "ZM G. ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. ZM S. wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji objętej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. w zakresie: 1) szacunkowej ceny bez podatku od towarów i usług (cena netto) odbioru 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych dla poszczególnych sektorów ze wskazaniem wyliczenia tej ceny, 2) szacunkowej ceny bez podatku od towarów i usług (cena netto) odbioru 1 Mg odpadów komunalnych zbieranych selektywnie dla poszczególnych sektorów ze wskazaniem sposobu wyliczenia tej ceny, 3) zapotrzebowania na usługę odbioru odpadów komunalnych w Mg na jeden (1) rok dla poszczególnych sektorów ze wskazaniem sposobu wyliczenia tego zapotrzebowania, 4) zapotrzebowania na usługę odbioru odpadów komunalnych zbieranych selektywnie w Mg na jeden (1) rok dla poszczególnych sektorów ze wskazaniem sposobu wyliczenia tego zapotrzebowania, 5) składników opisu przedmiotu zamówienia w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) na usługę odbioru zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów komunalnych zbieranych selektywnie, 6) kryteriów oceny ofert w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia ( SIWZ) na usługę odbioru zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów komunalnych zbieranych selektywnie, 7) warunków umowy na usługę odbioru zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów komunalnych zbieranych selektywnie, w szczególności obowiązki Zamawiającego oraz obowiązki Wykonawcy z tytułu realizowania wyżej wymienionej usługi. ZM S. wniósł ponadto o stwierdzenie, że bezczynność ZM G. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w kwocie [...]zł, stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu oraz kosztów przesłania skargi na bezczynność. W uzasadnieniu ZM S. wyjaśnił, że dniu [...] kwietnia 2016 r. zwrócił się do ZM G. o udostępnienie informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żadnej informacji w formie czynności materialno – technicznej, ani nie wydał decyzji odmownej, dlatego też w ocenie ZM S. należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę ZM G. wniósł o umorzenie postępowania w związku z uwzględnieniem skargi. Wyjaśnił, że uwzględniając skargę udzielił Skarżącemu żądanych wnioskiem informacji z wyłączeniem punktów 5, 6 oraz 7, ponieważ informacje te zostały przez ZM G. udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. W ocenie ZM G. nie zachodzą podstawy do uznania, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie ZM G. nie udzielając w terminie informacji publicznej jak i nie zawiadamiając ZM S. o sposobie załatwienia sprawy dopuścił się bezczynności, jednakże nie ma podstaw do uznania, iż bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa powinno być należycie udowodnione. ZM S. w żaden sposób nie wykazał przyczyn, w związku z którymi pozostawanie w bezczynności przez ZM G. można uznać za dokonane z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest bezczynność ZM G. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Przed wyjaśnieniem motywów rozstrzygnięcia wyjaśnienia wymaga, że w przypadku skarg na bezczynność sąd nie weryfikuje dlaczego organ administracji – pomimo obowiązku – nie podjął działania w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Nie ma też znaczenia to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia oraz w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt IV SAB/Po 134/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm. zwanej dalej jako "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych dopuszczalność skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest warunkowana poprzedzeniem jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.) (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Przechodząc natomiast do omówienia merytorycznych motywów podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje, że ZM G. jest podmiotem obowiązanym do udostepnienia informacji publicznej. Wynika to z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jeśli natomiast chodzi o zakres pojęcia informacji publicznej, to wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez informacje publiczną należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, przy czym katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że przedmiot wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przyznał do ZM G. w odpowiedzi na skargę. Ponadto żądana informacja została udostępniona ZM S. już po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Przy czym jak prawidłowo zauważył ZM G. udostępnieniu na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. podlegały tylko te informacje, które nie zostały wcześniej udostępnione w biuletynie informacji publicznej. Wynika, to z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczność udostępnienia żądanej informacji już po wniesieniu skargi do sądu nie powodowało jednak bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 ust. 1a p.s.a.) Tym samym z uwagi na udostępnienie żądanej informacji po wniesieniu przez ZM S. skargi na bezczynność do Sądu bezprzedmiotowym stało się orzekanie w zakresie zobowiązania ZM G. do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności i w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Niemniej jednak niezbędnym było stwierdzenie, czy organ pozostawał w bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Termin w jakim informacja publiczna powinna zostać udostępniona na żądanie uprawnionego podmiotu określa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, które jednak nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Bez wątpienia udostępnienie żądanej w niniejszej sprawie informacji nie nastąpiło we wskazanym powyżej terminie, bowiem odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. ZM G. udzielił dopiero pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Niewątpliwie więc organ nie udostępnił informacji w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. To w konsekwencji prowadziło do uznania, że ZM G. pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku ZM S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei oceniając charakter stwierdzonej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. uznać należało, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wpływ na taką ocenę charakteru stwierdzonej bezczynności w głównej mierze miało udostępnienie żądanej informacji niezwłocznie po wpłynięciu skargi na bezczynność. Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1 wyroku), na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 wyroku), a na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu (100 zł). Sąd nie mógł uwzględnić wniosku ZM S. o zwrot kosztów postępowania w kwocie odpowiadającej równowartości opłaty za przesłanie korespondencji zawierającą niniejszą skargę, bowiem zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Katalog niezbędnych kosztów postępowania ma charakter zamknięty i w związku z tym nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym koszty przesłania skargi.