IV SO/Po 10/06

PostanowienieWSA w Poznaniu2006-11-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 ust. 1 lit. a PPSA, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej są zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, którego jedynym dochodem jest zasiłek stały, uniemożliwia mu pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz o przyznanie prawa pomocy. Skarga nie zawierała oznaczenia organu, a wniosek o prawo pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. Skarżący złożył uzupełniony wniosek o prawo pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2006r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński AT A. G. wniósł skargę na decyzję Nr [...] z dnia [...]. Wraz z powyższą skargą A. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tejże skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. A. G. składając powyższą skargę nie określił jednak organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy. Skarżący nie dochował również warunku formalnego wynikającego z art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Sąd pismem z dnia [...] października 2006r. (odebranym w dniu [...] października 2006r. k. 12 akt) pod rygorem odrzucenia, wezwał Skarżącego do oznaczenia organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy. Sąd pismem z dnia [...] października 2006r. (odebranym w dniu [...] listopada 2006r. – k. 10 akt), przesłał także urzędowy formularz i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wezwał do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe wezwania Skarżący, po otrzymaniu w dniu [...] listopada 2006r. (k. 11 akt) dodatkowych wyjaśnień, na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego. Wnioskodawca przedstawiając swą sytuację materialną wskazał, że posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 oraz garażu o pow. [...] m2 a jego jedyny dochód stanowi przyznany przez MOPR zasiłek stały w kwocie [...] zł. Z załączonego zaświadczenia MOPR wynika, że A. G. korzysta z pomocy tego ośrodka przyznawanej w formie zasiłków stałych i celowych. W okresie od [...] kwietnia 2006r. do [...] września 2006r. A. G. pobrał zasiłek stały w łącznej kwocie [...] zł. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ppsa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek celowy, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając informacje przedłożone przez Wnioskodawcę stwierdzić należy, że może on zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się Skarżący a w szczególności fakt, iż jedyny jego stały dochód stanowią środki z pomocy społecznej w kwocie [...] zł., uniemożliwia mu bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński AT

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło