IV SO/Po 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić prawa pomocy K. Z. przed formalnym wniesieniem skargi do sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Pismem z dnia [...] maja 2013r. wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy wnosił odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013r. nr [...] oraz do podania daty i numeru decyzji wydanej przez organ odwoławczy. Powyższego należało wykonać w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem przyjęcia, iż skarżący nie wnosił odwołania od w/w decyzji. W piśmie z dnia [...] maja 2013r. skarżący wyjaśnił, że złożył odwołanie od wskazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy decyzji Prezydenta Miasta [...]. Skarżący podniósł również, iż wnosi o przyznanie adwokata z urzędu na stałe do reprezentowania go przed Sądem. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie wskazuje się, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r., II OZ 295/11 i przytoczone tam orzeczenia oraz literatura). Zdaniem Sądu taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięciem od którego Skarżący zamierzał wnieść skargę jest bowiem decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Powyższa decyzja stanowi rozstrzygnięcie organu I instancji co wyklucza możliwość skutecznego wniesienia skargi od powyższego rozstrzygnięcia. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia bowiem zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi do sądu drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 87 tezy 75 i 76 oraz str. 236 tezy 5 i 6). Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i w piśmie z dnia [...] maja 2013r. nie wynika, aby na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wydana została decyzja przez organ odwoławczy rozpoznająca odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013r. nr [...]. W świetle opisanych okoliczności, przyjąć należy, że w dacie złożenia do Sądu, wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie dopełnił obowiązku wyczerpania drogi administracyjnej co wyklucza możliwość merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnika z urzędu (adwokata/radcę prawnego) ustanawia się bowiem na potrzeby postępowania przed sądem, wobec czego w świetle art. 243 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe korzystanie przez stronę z pomocy prawnej w ten sposób ustanowionej w celu podejmowania przez nią czynności prawnych niezmierzających bezpośrednio do wszczęcia postępowania przez sądem administracyjnym. Ponadto wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sprawy, zatem w każdej sprawie odrębnie powinno być prowadzone postępowanie w tym zakresie. Postępowanie prowadzone z wniosku złożonego w jednej sprawie nie "rozciąga się" swym zakresem na inne sprawy z udziałem tej samej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r. sygn. akt II OZ 382/11 LEX nr 795480). Oznacza to, iż brak jest możliwości ustanowienia pełnomocnika bezterminowo do występowania we wszystkich sprawach prowadzonych również w przyszłości przed sądem administracyjnym z udziałem wnioskodawcy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Na marginesie należy wskazać, iż niniejsze rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ewentualnej skargi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013r. nr [...].