I SA/Rz 1012/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-09-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. i jakie przepisy należy stosować do ustalenia wysokości tego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Wysokość wynagrodzenia ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek adwokata TP o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia rat podatku rolnego. Postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się wyrokiem WSA z dnia 3 marca 2015 r., od którego wniesiono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i zaskarżoną decyzję. Adwokat TP ponownie złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi TP od Skarbu Państwa kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata TP o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi WD i ED na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] sierpnia 2014 r. nr [.] w przedmiocie odmowy umorzenia III i IV raty podatku rolnego za 2012 r. - p o s t a n a w i a - przyznać adwokatowi TP od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) zawierającą podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka w [.] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu w dniu 22 grudnia 2014 r. wyznaczyła adwokata TP.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę i orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.
Od wyroku tego pełnomocnik skarżących wywiódł w dniu 22 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały opłacone w całości ani części. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżoną decyzję.
W piśmie z dnia 15 września 2017 r. adwokat TP ponowił wniosek o przyznane mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu, ponieważ nie zostały one pokryte w całości ani w części.
Rozpoznając powyższy wniosek należy zauważyć, że postępowanie sądowe w pierwszej instancji zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r., co ma wpływ na przebieg postępowania wpadkowego, stosownie do art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 658). W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej: "Ppsa") w zw. z art. 2 i art. 1 pkt 70 powołanej noweli, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 250 § 1 Ppsa, wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów.
W toku postępowania sądowego regulacje wykonawcze dotyczące opłat ulegały zmianom. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), które w § 21 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Natomiast w dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie, wydane na podstawie delegacji z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), które w § 22 stanowiło, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Akt ten zastąpiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), które w § 22 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie pierwszej instancji zakończyło się wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., a skargę kasacyjną wywiedziono w kwietniu 2015 r. Postępowanie drugoinstancyjne wszczęte zostało zatem przed dniem 1 stycznia 2016 r. Należne adwokatowi wynagrodzenie ustalić więc należało w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.
W myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, wynagrodzenie nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynagrodzenie wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (tj. 240 zł), nie mniej niż 120 zł. Wynagrodzenie za postępowanie kasacyjne wynosi więc 120 zł, powiększone na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka - zgodnie z art. 41 i art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221), wynosi 23 %, co łącznie stanowi wartość 147,60 zł. Pełnomocnik podjął w sprawie czynności procesowe, sporządził rozpoznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną. Udzielił więc skarżącym pomocy prawnej. Wobec tego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 i art. 250 § 1 Ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., przyznałem należne mu wynagrodzenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło