I SA/Rz 1014/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata TP o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi WD i ED na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.]września 2014 r. nr [.] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na 2014 r. - p o s t a n a w i a - przyznać adwokatowi TP od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 73,80 zł (słownie: siedemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt groszy) zawierającą podatek od towarów i usług w kwocie 13,80 zł (słownie: trzynaście złotych i siedemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka w [.] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu w dniu 23 grudnia 2014 r. wyznaczyła adwokata TP. Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę i orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu. Od wyroku tego pełnomocnik skarżących wywiódł w dniu 24 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały opłacone w całości ani części. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. II FSK 1694/15 Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. W piśmie z dnia 15 sierpnia 2017 r. (nadanego 18 września 2017 r.) adwokat TP ponowił wniosek o przyznane mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu, ponieważ nie zostały one pokryte w całości ani w części. Rozpoznając powyższy wniosek należy zauważyć, że postępowanie sądowe w pierwszej instancji zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r., co ma wpływ na przebieg postępowania wpadkowego, stosownie do art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 658). W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej: "Ppsa") w zw. z art. 2 i art. 1 pkt 70 powołanej noweli, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 250 § 1 Ppsa, wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów. W myśl § 2 tego artykułu, w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć to wynagrodzenie W toku postępowania sądowego regulacje wykonawcze dotyczące opłat ulegały zmianom. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), które w § 21 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Natomiast w dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie, wydane na podstawie delegacji z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), które w § 22 stanowiło, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Akt ten zastąpiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), które w § 22 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W rozpoznawanej sprawie postępowanie pierwszej instancji zakończyło się wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., a skargę kasacyjną wywiedziono w kwietniu 2015 r. Postępowanie drugoinstancyjne wszczęte zostało zatem przed dniem 1 stycznia 2016 r. Należne adwokatowi wynagrodzenie ustalić więc należało w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. W myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, wynagrodzenie nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynagrodzenie wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (tj. 240 zł), nie mniej niż 120 zł. Wynagrodzenie to należy powiększyć na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka w dniu orzekania - zgodnie z art. 41 i art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221), wynosi 23 %. Pełnomocnik podjął w sprawie czynności procesowe, sporządził skargę kasacyjną. Analiza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje jednak, że pomimo jej rozpoznania została oceniona krytycznie z powodu niespełnienia wymagań konstrukcyjnych określonych w Ppsa m.in. z tego powodu, że zarzucono organom podatkowym naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, których w sprawie nie stosowały, jako postępowanie podatkowe prowadzone było w trybie Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a jej obligatoryjnym elementem jest m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest takie zredagowanie środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem uzupełniać czy korygować zarzutów kasacyjnych, samodzielnie ustalać podstaw, kierunków i zakresu zaskarżenia. Mając na względzie tę okoliczność udzielonej skarżącym pomocy prawnej z urzędu nie można w pełni ocenić jako wykonanej z dołożeniem należytej staranności. Czynności tej nie poświęcono odpowiedniego nakładu pracy. To zaś stwarza podstawę faktyczną do przyznania adwokatowi wynagrodzenia w obniżonej wysokości, przy zastosowaniu art. 250 § 2 Ppsa. W ocenie referendarza za sporządzoną skargę kasacyjną, wobec negatywnej jej oceny i stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego o ewentualnym wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu, wynagrodzenie to nie powinno wynieść więcej, niż połowę kwoty obliczonej na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., tj. 60 zł, którą należało powiększyć o wartość podatku od towarów i usług w stawce 23 %, co łącznie daje 73,80 zł, o czym orzekłem na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 Ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.