I SA/Rz 1022/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, który w istocie stanowi prośbę o rekompensatę poniesionych strat inwestycyjnych, może skutkować wszczęciem postępowania w sprawie wydania takiej interpretacji?
Ratio decidendi
Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie może być wszczęty, jeśli jego przedmiotem nie jest wykładnia przepisów prawa podatkowego, lecz żądanie uzyskania rekompensaty z tytułu poniesionych strat inwestycyjnych. Organ podatkowy w postępowaniu interpretacyjnym nie jest uprawniony do przyznawania podatnikom jakichkolwiek rekompensat ani do ustalania i weryfikowania stanu faktycznego w sposób wykraczający poza ramy interpretacji przepisów prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pytając o możliwość uzyskania od Skarbu Państwa zwrotu 19% od kwoty utraconej na inwestycji w fundusze inwestycyjne, analogicznie do podatku Belki. Organ podatkowy wezwał do uzupełnienia wniosku, wskazując na brak jasności co do przepisów, których interpretacji oczekuje skarżący. Po kolejnych wyjaśnieniach, organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy żądania rekompensaty, a nie wykładni przepisów prawa podatkowego. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2015r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej [...], działając w imieniu Ministra Finansów, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku z powodu nieosiągnięcia zysku na inwestycji dokonanej w fundusze inwestycyjne. Jak wynika z akt sprawy, R. R. w dniu 26 marca 2015r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej [...] wniosek wydanie interpretacji indywidualnej, w którym wskazał, że w latach 2006-2007 ulokował ponad 462,5 tyś. zł w Funduszu A.. Ostatecznie w grudniu 2014 i styczniu 2015r. wycofał środki uzyskując 266.100zł. Mając na względzie zapewnienia i prognozy przedstawiane ze strony Banku odnośnie zyskowności podjętej inwestycji Wnioskodawca uznał, że przyjmując tylko 3% wzrost powierzonych środków powinien był uzyskać z inwestycji 573.500zł. Zatem w jego przypadku strata wyniosła 307.000zł. Mając na względzie powyższe Wnioskodawca zadał następujące pytanie: "Czy ze straconych ponad 307 tyś zł mam szanse jakiegoś odzysku – rekompensaty?" Wnioskodawca argumentował, że przy naliczaniu wzrostu wartości od lokat bankowych potrącany jest tzw. podatek Belki w wysokości 19%. Wnioskodawca stwierdził, że w przypadku ogromnych strat powinien był otrzymać minimum 19% zwrotu od Skarbu Państwa w odniesieniu do poniesionej straty. Ponadto, wykonując roczne rozliczenie podatku w Urzędzie Skarbowym powinien mieć możliwość zmniejszenia dochodu o kwotę wysokości strat pobranych przez Bank. W reakcji na powyższe organ podatkowy wystosował wezwanie do Podatnika, w którym wskazał, że z wniosku nie wynika, interpretacji jakich przepisów oczekuje Wnioskodawca i w jakim zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej naprowadził, że jeżeli Wnioskodawca oczekuje wydania interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii możliwości pomniejszenia w zeznaniu rocznym dochodu o wysokość straty poniesionej w związku z inwestycją w fundusze inwestycyjne, to wniosek należy uzupełnić o wyjaśnienie następujących kwestii: - co oznacza stwierdzenie, że "dałem się sprowokować na ulokowanie w latach 2006-2007 kwoty ponad 464,5 tyś zł na cztery rodzaje Funduszu A.?", - czy oznacza to, że w ww. latach Wnioskodawca dokonał zakupu za kwotę 464.500zł jednostek uczestnictwa czterech funduszy inwestycyjnych A. za pośrednictwem Banku B., czy też dokonał innej czynności, a jeśli tak to jakiej, - co oznacza stwierdzenie, że "w grudniu 2014r. i styczniu 2015r. zlikwidowałem fundusze wybierając zaledwie 266.100zł" - czy oznacza to, że zostały wtedy odkupione jednostki uczestnictwa, nabyte przez Wnioskodawcę w latach 2006-2007, z którego to tytułu Bank wypłacił na rzecz Strony łączną kwotę 266.100 zł, czy też miała miejsce inna czynność, a jeśli tak to jaka, - kiedy Bank wypłacił na rzecz Wnioskodawcy kwotę 266.100 zł z tytułu odkupienia (bądź innej czynności) jednostek uczestnictwa A., - od jakich dochodów i w jakim zeznaniu Wnioskodawca chce odliczyć poniesione straty? W odpowiedzi na powyższe Wnioskodawca w piśmie z dnia 14 maja 2015r. przedstawił wniosek o udzielenie minimalnej rekompensaty w postaci otrzymania od Skarbu Państwa zwrotu 19% od kwoty utraconej – 307.400zł, tj. zwrotu 58.406zł. Wnioskodawca stwierdził, że rekompensata powinna nastąpić poprzez zwrot potrąconych podatków na lata 2013 (15.514zł) i 2014 (14.903zł). Po zwrocie ww. kwot pozostawałyby jeszcze do odzyskania w kolejnych latach rozliczeniowych kwota 27.989zł. Wnioskodawca wyraził opinię, że zasada naliczania podatku Belki powinna obowiązywać również w przypadku strat powstałych przy udziale nadzoru Państwa. Wnioskodawca ponownie wyjaśnił, że w latach 2006-2007 dokonał zakupu wspólnie z małżonką jednostek uczestnictwa za kwotę 462.500zł w czterech funduszach inwestycyjnych za pośrednictwem Banku. W grudniu 2014r. i w styczniu 2015r. jednostki uczestnictwa zostały odkupione, z tytułu których 11 grudnia 2014r. Bank wypłacił kwotę 243.096,81 zł natomiast 15 stycznia 2015r. – 23.013,57zł. Organ podatkowy po analizie formalnoprawnej wniosku stwierdził, że stanowi on prośbę o zwrot podatku z powodu utraty środków pieniężnych na skutek inwestowania w fundusze inwestycyjne. Takiego żądania w toku postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej organ nie mógł spełnić. Mając na względzie powyższe, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie. Na ww. postanowienie wniesiono zażalenie, w uzasadnieniu którego Strona wskazała, że podtrzymuje w całości wielkość i uzasadnienie swoich zminimalizowanych roszczeń finansowych oraz że wnosi tylko o przyznanie zwrotu 19% od wielkości straty a nie od całej utraconej kwoty. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] września 2015r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z treści przepisów znajdujących się w rozdziale 1a Działu II ustawy Ordynacja podatkowa wyraźnie wynika, że nie ma możliwości wydania interpretacji indywidualnej, gdy przedmiotem żądania nie jest wykładnia przepisów prawa podatkowego, lecz - tak jak w niniejszej sprawie - chęć uzyskania zwrotu przynajmniej części środków pieniężnych zainwestowanych w fundusze inwestycyjne, według zaproponowanego przez Stronę sposobu obliczenia wysokości zwrotu. Minister Finansów wyjaśnił, że w postępowaniu interpretacyjnym organ podatkowy udziela pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanych przez stronę. W ramach interpretacji organ podatkowy ma dokonać również oceny stanowiska wnioskodawcy na podstawie przytoczonych przepisów prawa. Nie jest natomiast rolą organu wydającego interpretacje indywidualne przyznawanie podatnikom jakichkolwiek rekompensat z tytułu strat, jakie ponieśli na skutek błędnych decyzji inwestycyjnych. R. R. zaskarżył powyższe postanowienie. W skardze wyjaśnił, że jego wniosek dotyczył częściowej rekompensaty za stratę poniesioną w kwocie 307.400zł tytułem nabycia w latach 2006-2007 jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych w Banku B. na kwotę 462.500zł. Zgodnie z reklamą Skarżący miał uzyskać wzrost wartości zakupionych udziałów, od którego zostałaby potrącona kwota w wysokości 19% na rzecz Skarbu Państwa. Przedmiotem jego żądania jest zwrot od Skarbu Państwa kwoty liczonej przez analogię od strat, odpowiadającej wartości 58.406zł (307.400 x 19%). W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Złożony przez Skarżącego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie kwalifikował się do wszczęcia postępowania, które mogłoby zostać zakończone wydaniem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zawarte we wniosku twierdzenia, jak również informacje udzielone przez Skarżącego w reakcji na wystosowane do niego wezwanie, nie dostarczyły organowi podatkowi wymaganych elementów, które wskazywałyby na zaistnienie sprawy, w stosunku do której mogłaby zostać wydana interpretacja indywidualna. Wymagania, dotyczące wniosku, który może skutecznie spowodować wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie wydania interpretacji podatkowej zostały zawarte w art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej O.p. W § 1 tego przepisu wskazano, że Dyrektor Biura Krajowej Informacji Podatkowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy najistotniejszy jest natomiast art. 14b § 3 O.p. zgodnie z którym, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na podstawie art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.). Powyższe przepisy oznaczają, że przedmiotem interpretacji podatkowej mogą być jedynie konkretne przepisy prawa podatkowego. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia, po pierwsze, w sposób wyczerpujący stanu faktycznego będącego przedmiotem wniosku a następnie oceny prawnej opisanego zdarzenia. Zatem to Wnioskodawca powinien wskazać, jakie przepisy prawa podatkowego powinny znaleźć zastosowanie w rozważanej sprawie i jaka jest ich prawidłowa interpretacja na tle przestawionego stanu faktycznego. Dopiero tak zaprezentowane stanowisko może stać się przedmiotem oceny organu podatkowego, który w razie uznania, że jest ono nieprawidłowe, jest obowiązany przedstawić prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. W niniejszej sprawie zarówno treść pierwotnego wniosku, jak i dalsze wyjaśnienia Skarżącego nie dały organowi podstaw do wydania indywidualnej interpretacji podatkowej. Skarżący nie wskazał, jakie przepisy prawa podatkowego miałyby być przedmiotem wnioskowanej interpretacji a w konsekwencji nie przedstawił oceny prawnej, jaką należałoby przyjąć w zarysowanym stanie faktycznym. Należy zaś podkreślić, że przedmiotem interpretacji mogą być tylko takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy. Z art. 14b § 1 i art. 14c § 1 O.p. wynika, że to przepis prawa a nie stan faktyczny może być przedmiotem interpretacji, gdyż w ramach postępowania prowadzonego w sprawie wydania interpretacji podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i weryfikowania stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę (tak wyrok NSA z 05.05.2015r., II FSK 918/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Opisany przez Skarżącego stan faktyczny nie dostarczył organowi podatkowemu informacji, które pozwoliłyby Ministrowi Finansów na powiązanie opisanego zdarzenia z normą prawną, która mogłaby stanowić podstawę do wywodzonych przez Skarżącego wniosków. Skarżący został zaś prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków złożonego wniosku, do czego obligowały Ministra Finansów przepisy art. 14h w zw. z art. .169 § 1 O.p. Z przedstawionych przez Skarżącego pism wynika, że w istocie przedmiotem jego żądania nie było uzyskanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, które mogłyby być zastosowane w jego sprawie, lecz uzyskanie rekompensaty w wysokości 19% od kwoty, którą utracił z powodu nietrafionej inwestycji na zasadzie analogii do zasad, na jakich następuje pobranie tzw. podatku Belki. Tego rodzaju żądanie nie może zostać skutecznie skierowane do Ministra Finansów – jako organu właściwego w sprawach o wydanie interpretacji podatkowych. Interpretacja indywidualna jest aktem, w którym organ dokonuje oceny sytuacji Podatnika odnośnie możliwości zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego w jego sprawie. Akt ten ma dostarczyć podatnikowi informacji co do prawidłowości wykładni norm prawa podatkowego, które decydują o skali ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Minister Finansów nie jest natomiast organem, który może wydawać rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania, jakie przedstawił Skarżącego. Złożony przez niego wniosek wykraczał poza zakres właściwości rzeczowej Ministra Finansów w zakresie wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zatem mając na względzie, że sposób przedstawienia sytuacji faktycznej przez Skarżącego uniemożliwiał dokonanie jej odpowiedniej kwalifikacji prawno podatkowej oraz, że brak ten nie został usunięty w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p., w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego ww. wniosku na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło