I SA/Rz 1044/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-11
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE (we Francji) stanowią papiery wartościowe w rozumieniu polskiej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji czy przychód z ich umorzenia podlega opodatkowaniu według zasad dotyczących zbycia papierów wartościowych (art. 30b updof)?Ratio decidendi
Jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE nie są papierami wartościowymi w rozumieniu polskiej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ponieważ nie spełniają definicji zbywalności wymaganej przez prawo unijne (swobodny obrót bez ograniczeń na rynku regulowanym). W związku z tym przychód z ich umorzenia stanowi przychód z praw majątkowych, opodatkowany według zasad ogólnych (skala podatkowa), a spółka nie jest płatnikiem podatku.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację podatkową dotyczącą skutków umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE w ramach programu akcji pracowniczych. Spółka uważała, że przychód z umorzenia jednostek powinien być traktowany jako przychód z kapitałów pieniężnych (art. 30b updof), a ona sama nie powinna być płatnikiem podatku. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że jednostki FCPE nie są papierami wartościowymi w polskim rozumieniu, a przychód z ich umorzenia stanowi przychód z praw majątkowych (art. 18 updof). Spółka wniosła skargę do WSA w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. w S. M. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - oddala skargę -
Sygn. I SA/Rz 1044/12
UZASAD N S EN I E
Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. "A" Sp. z o.o. z siedziba w S.M. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych między innymi w zakresie skutków podatkowych umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu za wynagrodzeniem oraz związanych z tym obowiązków płatnika.
Będąca wnioskodawcą "A" Sp. z o.o. jest częścią grupy kapitałowej S., na której czele stoi spółka kapitałowa z siedzibą we Francji - S. S.A. (dalej "Akcjonariusz"). Spółka planuje uczestniczyć w nowym programie akcji pracowniczych - L 2012. Program jest edycją międzynarodowego akcjonariatu pracowniczego z efektem dźwigni finansowej, umożliwiający nabycie akcji S. na preferowanych warunkach. W ramach tej operacji, subskrypcją może być objętych 800 000 akcji S., których przydział odbędzie się w maju 2012 r. Program będzie polegał na możliwości zakupu przez wszystkich pracowników spółki oraz grupy S. jednostek w funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (Fonds commun de placement dentreprise, dalej "fundusz FCPE"), instytucji powszechnie stosowanej we Francji do realizacji programów akcjonariatu pracowniczego. Międzynarodowy plan oszczędnościowy grupy (PEGI - Plan d'Epargne Groupe International) jest narzędziem grupy S. umożliwiającym wdrożenie edycji programu akcjonariatu pracowniczego obejmującego akcje zarezerwowane dla pracowników grupy w obszarze międzynarodowym. W PEGI, oszczędności pracowników lokowane są w pracowniczym funduszu inwestycyjnym (FCPE) zwanym "S.J.", którego wszystkie środki inwestowane są w akcje S. w ramach projektu L. 2012, akcje S. przechowywane są w specjalnym subfunduszu "S.J.L." funduszu FCPE. W zamian za inwestycję, pracownik otrzyma jednostki uczestnictwa tego subfunduszu. Prawo udziału w programie będą mieli wszyscy pracownicy, którzy w dniu subskrypcji, będą mieć ważną umowę o pracę i pracować w grupie S. od co najmniej trzech miesięcy.
Całkowita roczna inwestycja w ramach PEGI w 2012 r. nie może przekraczać 25% całkowitego wynagrodzenia brutto w 2012 r. Limit ten obejmuje:
1. wkład osobisty;
2. całkowitą kwotę wkładu bankowego (czyli 9-ciokrotność wkładu osobistego);
3. wszystkie pozostałe przelewy do PEGI w 2012r.
Wkład osobisty pracownika będzie uzupełniony wkładem bankowym, aby w sumie zainwestować kwotę równą dziesięciokrotności wkładu pracownika. Zakupione akcje będą więc sfinansowane:
1. w 10% z wkładu osobistego pracownika,
2. w 90% z wkładu bankowego.
Wkład bankowy jest przydzielany automatycznie przez bank wybrany przez grupę S.. Każdemu subskrybentowi zostanie otworzone imienne pracownicze konto oszczędnościowe w N.I., który obsługuje PEGI. Po przydziale akcji, zostanie sporządzony i wysłany wyciąg z pracowniczego konta oszczędnościowego, zawierający liczbę jednostek w subfunduszu "S.I.L. ". Akcje nabyte z wkładu bankowego nie należą do pracownika w całości po zakończeniu operacji. Pracownik natomiast otrzyma część potencjalnego zysku z tych akcji. W ten sposób, po zakończeniu operacji pracownik grupy S. otrzyma wkład własny powiększony o ewentualny zysk z wszystkich akcji zakupionych z wykorzystaniem wkładu osobistego i dodatku bankowego.
Nabycie jednostek funduszu FCPE przez pracownika będzie następowało według następującego schematu:
* pracownik wpłaci środki finansowe przeznaczone na zakup akcji Akcjonariusza do funduszu FCPE. Środki finansowe będą pochodzić z nieoprocentowanej pożyczki udzielonej pracownikowi przez pracodawcę,
* wkład pracownika będzie uzupełniony wkładem bankowym,
* fundusz FCPE dokona zapisu na nowoemitowane akcje Akcjonariusza oraz obejmie te akcje w zamian za gotówkę zgromadzoną od pracowników spółek zależnych Akcjonariusza (w tym pracowników Spółki) oraz uzupełniający wkład bankowy,
* fundusz FCPE wyemituje jednostki, które zostaną objęte przez uczestników programu (w tym pracowników Spółki w części odpowiadającej liczbie akcji objętych przez fundusz FCPE w zamian za środki tych pracowników).
Zainwestowane środki będą zablokowane przez 5 lat z wyjątkiem przypadku przedterminowego odblokowania, do których należą:
- zawarcie małżeństwa,
* narodziny lub adopcja trzeciego (lub kolejnego) dziecka,
* rozwód lub separacja, jeżeli zachowana jest opieka nad przynajmniej jednym dzieckiem,
* przeznaczenie oszczędności na nabycie lub rozbudowę podstawowego domu (mieszkania),
* rozwiązanie umowy o pracę,
* niepełnosprawność pracownika lub jego/jej małżonki(a) lub dzieci,
* zgon pracownika lub jego/jej małżonki(a).
Fundusz FCPE nie ma osobowości prawnej i akcje posiadane przez fundusz FCPE stanowią wspólną własność pracowników spółek grupy Akcjonariusza -pracownicy posiadający jednostki funduszu FCPE posiadają określony łączny udział we własności wszystkich akcji przechowywanych w funduszu FCPE. Fundusz FCPE nie jest funduszem w rozumieniu Dyrektywy 2009/65/EC z 13 lipca 2009r., ani funduszem zagranicznym w rozumieniu polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z prawem Francji, uczestnicy Programu posiadający jednostki funduszu FCPE są współwłaścicielami akcji Akcjonariusza. Fundusz FCPE nie jest - z formalnego punktu widzenia - stroną jakichkolwiek czynności prawnych. Stroną wszelkich umów zawieranych przez fundusz FCPE są pracownicy spółek grupy Akcjonariusza posiadający jednostki funduszu FCPE.
Jednostki w funduszu FCPE mogą być umarzane za wynagrodzeniem, ale dopiero po upływie 5 lat od dnia ich nabycia, z wyjątkiem ściśle określonych sytuacji takich jak np. rozwód, narodziny trzeciego dziecka i inne.
Fundusze typu FCPE należą do grupy funduszy nazywanych FCP. Jednostki uczestnictwa funduszy FCP są tradycyjnie uważane za papiery wartościowe, co również wynika z art. 212L francuskiego Kodeksu Skarbowego. Według francuskiego prawa, instrumenty finansowe (Instruments financiers) dzielą się na tytuły finansowe oraz kontrakty finansowe. Pojęcie tytułów finansowych jest porównywalne do pojęcia papierów wartościowych. Tytuły finansowe można podzielić na "valeurs mobilieres" (zbywalne papiery wartościowe), które są emitowane przez spółki oraz pozostałe tytuły finansowe, które mogą być emitowane przez fundusze - do tej ostatniej kategorii należą m.in. jednostki funduszu FCPE.
Zgodnie z prawem Francji dochód z umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE jest zwolniony z podatku na podstawie zwolnienia przewidzianego dla pracowniczych planów oszczędnościowych. Gdyby jednak nie było tego zwolnienia, dochód z umorzenia jednostek w FCPE byłby opodatkowany na identycznych zasadach co dochód ze sprzedaży, np. akcji notowanych na giełdzie.
Zbywalność jednostek FCPE jest niemożliwa na rynku regulowanym i w praktyce są umarzane przez fundusz FCPE. W okresie trwania programu Akcjonariusz może wypłacać dywidendy. Po zakończeniu operacji pracownik grupy S. otrzyma wkład własny powiększony o ewentualny zysk z wszystkich akcji zakupionych z wykorzystaniem wkładu osobistego i dodatku bankowego.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Spółka zadała następujące pytanie:
Czy przychód z tytułu umorzenia (wykupu) jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE będzie stanowił przychód z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7) opodatkowany według zasad zawartych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a Spółka nie będzie obowiązana w tym zakresie jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2). Spółka powołała się na definicję przychodów określona w art. 11 ust. 1 , a także na definicję źródeł przychodów zawartą w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podniosła, że Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje również szereg innych źródeł przychodów, np.: przychody z kapitałów pieniężnych (art. 17 ww. ustawy), przychody z działalności gospodarczej (art. 14 powyższej ustawy), czy przychody z innych źródeł (art. 20 wskazanej ustawy). Wskazała, że zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zakład pracy ma, jako płatnik, obowiązek obliczenia i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody, między innymi ze stosunku pracy. Zdaniem Spółki kwoty, które pracownicy Spółki będą uzyskiwali w związku ze zbyciem jednostek uczestnictwa na rzecz funduszu należy zakwalifikować jako przychody (dochody) z tytułu zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fundusz FCPE nie ma (zgodnie z prawem francuskim) osobowości prawnej, a akcje posiadane przez fundusz FCPE nie są własnością tego funduszu, lecz stanowią wspólną własność pracowników spółek grupy Akcjonariusza. Oznacza to, że umorzenie jednostek funduszu FCPE -skutkujące uzyskaniem przez pracownika Spółki wynagrodzenia w formie pieniężnej - powoduje zbycie akcji Akcjonariusza posiadanych przez pracownika Spółki (których pracownik Spółki jest współwłaścicielem) za pośrednictwem funduszu FCPE. Spółka powołała się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 455/11. Spółka podniosła też, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie polsko - francuska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Prawo francuskie zrównuje dochód uzyskany z umorzenia (odkupienia) jednostek uczestnictwa w FCPE z wpływami z tytułu sprzedaży papierów wartościowych (akcji). W związku z tym należy dokonać kwalifikacji dochodu na gruncie Konwencji. Art. 13 Konwencji reguluje zasady opodatkowania zysków ze sprzedaży majątku (przeniesienia własności majątku). Stosownie do art. 13 ust. 1 Konwencji, zyski pochodzące ze sprzedaży majątku nieruchomego określonego w artykule 6 ustęp 2 albo ze sprzedaży udziałów lub podobnych praw w spółce, której aktywa składają się głównie z majątku nieruchomego, podlegają opodatkowaniu w tym Umawiającym się Państwie, w którym majątek ten jest położony. Zyski ze sprzedaży ruchomego majątku stanowiącego majątek zakładu, który posiada przedsiębiorstwo jednego z Umawiających się Państw w drugim Umawiającym się Państwie, albo podstawowych ruchomości stałego urządzenia, które osoba trudniąca się wykonywaniem wolnego zawodu zamieszkała w jednym Umawiającym się Państwie posiada w drugim Umawiającym się Państwie łącznie z zyskami, które zostaną uzyskane przy sprzedaży takiego zakładu (odrębnie albo razem z całym przedsiębiorstwem) lub takiego stałego urządzenia, podlegają opodatkowaniu w tym drugim Państwie. Jednakże zyski ze sprzedaży ruchomego majątku wymienionego w artykule 22 ustęp 3 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ten majątek ruchomy według wspomnianego artykułu może być opodatkowany (art. 13 ust. 2 Konwencji).
Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 3 Konwencji, zyski ze sprzedaży majątku nie wymienionego w ustępach 1 lub 2 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym sprzedający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Punkt 5 uwag ogólnych do art. 13 Modelowej Konwencji OECD stanowi, iż artykuł ten nie zawiera dokładnej definicji określenia zysków majątkowych. Wyrazy "przeniesienie własności majątku = sprzedaż majątku" są użyte w celu objęcia nimi szczególnie zysków z majątku pochodzących ze sprzedaży, zamiany, a również z częściowej sprzedaży, wywłaszczenia, przekazania spółce w zamian za akcje, sprzedaży praw, darowizny, a nawet pośmiertnego przekazania majątku (str. 201 Komentarza do Modelowej Konwencji OECD). Z treści art. 13 Konwencji wynika, że dotyczy on sytuacji, w której muszą być spełnione dwa warunki, jednocześnie musi nastąpić przeniesienie własności majątku i osoba dokonująca przeniesienia składników majątkowych musi osiągnąć w związku z tym zysk. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż dochód uzyskany przez podatnika ma być osiągnięty przez niego w związku z przeniesieniem własności składników majątkowych na inne osoby, a nie z tytułu przysługujących mu praw w spółce. Tymczasem dochód uzyskany w związku z odkupieniem (sprzedażą) jednostek uczestnictwa wynika właśnie ze swoistej czynności prawa spółek, a nie z zawarcia umowy, której efektem będzie odpłatne przeniesienie prawa własności.
W takim przypadku nie będą spełnione kryteria przewidziane w art. 13 Konwencji, by dochód uzyskany przez podatnika podlegał opodatkowaniu na zasadach w nim określonych. W konsekwencji powyższego, dochód osiągnięty w wyniku odkupienia (sprzedaży) jednostek uczestnictwa spółki nie byłby objęty postanowieniami któregokolwiek z artykułów Konwencji regulujących jasno określone kategorie dochodów.
Zatem, do tak uzyskanego dochodu znalazłyby zastosowanie postanowienia art. 21 ust. 1 Konwencji, zgodnie z którym części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania w jednym z Umawiających się Państw (Polsce), bez względu na to skąd pochodzą a o których nie było mowy w poprzednich artykułach niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie (Polsce).
W interpretacji z dnia 19 lipca 2012r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
Organ powołał się na treść art. 9 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podniósł, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 tej ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uznaje się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:
a) odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
b) realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
W zakresie określenia pojęcia papierów wartościowych art. 5a pkt. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odsyła do art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. O Obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. Nr 183 poz. 1538). Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi papierami wartościowymi są:
a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego;
b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a), lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).
Jak z powyższego wynika, w definicji papierów wartościowych nie zostały wymienione jednostki uczestnictwa w funduszu.
Wobec powyższych regulacji pojęcie papierów wartościowych należy rozpatrywać
wyłącznie według polskich regulacji prawnych a nie francuskich, w szczególności
według treści art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Z powyższej definicji przede wszystkim wynika, że papiery wartościowe stanowią
prawa majątkowe, których podstawowym przymiotem jest ich zbywalność.
Wobec faktu, iż powołana powyżej ustawa o obrocie instrumentami finansowymi nie definiuje pojęcia "zbywalności" konieczne jest wskazanie innych przepisów powszechnie obowiązujących określających znaczenie wyrażenia "zbywalne".
Na potrzeby postanowień art. 40 ust. 1 dyrektywy 2004/39/WE Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (który stanowi, że Państwa Członkowskie wymagają, aby rynek regulowany wprowadził jasne i przejrzyste reguły dotyczące dopuszczenia instrumentów finansowych do obrotu. Reguły te zapewniają, że obrót wszelkimi instrumentami finansowymi dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym można prowadzić w sposób uczciwy, należyty i skuteczny, a w przypadku zbywalnych papierów wartościowych - że można je swobodnie zbywać) zmieniającej dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającą dyrektywę Rady 93/22/EWG (dyrektywa MiFID), obszerną definicję zbywalnych papierów wartościowych zawarto w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1287/2006 z dnia 10 sierpnia 2006r. wprowadzającym środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamenty Europejskiego i Rady w odniesieniu do zobowiązań przedsiębiorstw inwestycyjnych w zakresie prowadzenia rejestrów, sprawozdań z transakcji, przejrzystości rynkowej, dopuszczenia instrumentów finansowych do obrotu oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy. Zgodnie z postanowieniami art. 35 ust. 1 tegoż rozporządzenia "Zbywalne papiery wartościowe uznaje się za swobodnie zbywalne dla celów art. 40 ust. 1 dyrektywy 2004/39/WE, jeśli dwie strony transakcji mogą nimi obracać, a następnie przenosić bez żadnych ograniczeń, oraz jeśli wszystkie papiery wartościowe w obrębie danej kategorii są zamienne".
Jednostki Funduszu niewątpliwie inkorporują prawa majątkowe oraz są emitowane na podstawie przepisów prawa krajowego, nie posiadają jednak cech zbywalności.
Zbywalność oznacza, że dany papier wartościowy może być przedmiotem nie tylko umorzenia na rzecz jednostki, która go wyemitowała, ale może być przedmiotem skutecznego obrotu na rzecz innych podmiotów. Z powyższego wynika, że zbywalność przedmiotowych jednostek jest ograniczona, tzn. jednostki te nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, a w rezultacie mogą być jedynie przedmiotem umorzenia na rzecz Funduszu. Oznacza to, że nie są zbywalnymi papierami wartościowymi w świetle treści art. 3 pkt. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wobec czego nie stanowią papierów wartościowych, o których mowa w ustawie podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu według zasad określonych w art. 30b tej ustawy.
Organ nie zmienił swojego stanowiska również po wezwaniu go do usunięcia naruszenia prawa.
Tym samym należy uznać, iż przychody z umorzenia tych jednostek stanowią przychody z tytułu praw majątkowych. Można zgodzić się bowiem z wnioskodawcą, że przedmiotowe jednostki są prawami majątkowymi inkorporującymi prawa do akcji.
Zgodnie z art. 18 ww. ustawy za przychody z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
Użycie w tym przepisie określenia "w szczególności" oznacza, że przepis zawiera jedynie przykładowe wyliczenie praw majątkowych, a jego dyspozycją są objęte przychody również z praw majątkowych nie wymienionych w nim wprost. Dochody z tytułu praw majątkowych, w tym z ich zbycia podlegają łącznie z pozostałymi dochodami i opodatkowaniu według skali podatkowej.
Z uwagi na fakt, iż wynagrodzenie z tytułu umorzenia jednostek w funduszu wypłaca fundusz, wnioskodawca nie będzie pełnił obowiązków płatnika. Należy bowiem stwierdzić, iż warunkiem istnienia po stronie pracodawcy obowiązków płatnika dla określonego podmiotu jest fakt dokonywania świadczeń na rzecz osób będących pracownikami tego pracodawcy.
Ponieważ wynagrodzenie wypłacane jest przez francuski Fundusz, do opodatkowania zastosowanie znajdą postanowienia art. 21 ust 1 umowy podpisanej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1977r. Nr 1, poz. 5).
Wyrok WSA we Wrocławiu na który powołała się Spółka nie jest wiążący, a w dodatku dotyczy innego stanu faktycznego.
Na powyższą interpretację Spółka wniosła do Sądu skargę domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
a) prawa materialnego w postaci: art. 10 ust. 1 pkt 7, oraz art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 18, art. 30b, art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi poprzez błędną wykładnię i zastosowanie,
b) prawa procesowego w postaci art. 14c § 1 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez ich niezastosowanie, oraz art. 14a § 1, art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, przez odmowę zastosowania orzecznictwa Sądów.
W uzasadnieniu podniesiono, iż kwoty które pracownicy Spółki uzyskiwali w związku ze zbyciem - umorzeniem jednostek uczestnictwa na rzecz funduszu należy zakwalifikować, jako przychody (dochody) z tytułu zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, oraz art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednostki uczestnictwa funduszy FCP są tradycyjnie uważane za papiery wartościowe. Jednostki uczestnictwa mają charakter zbywalny, która to zbywalność jest ograniczona w czasie. Jednostki te są papierami wartościowymi, niewątpliwie inkorporują prawa majątkowe, są emitowane na podstawie właściwych przepisów prawa francuskiego, mogą być przedmiotem umorzenia na rzecz jednostki, która go wyemitowała, czyli mogą być przedmiotem obrotu.
Skarżąca powołała się na określone indywidualne interpretacje prawa podatkowego oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2011r. sygn. akt I SA/Wr 455/11. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następujące.
Istotą sprawy w niniejszej sprawie jest problem uznania, czy jednostki uczestnictwa FCPE są papierami wartościowymi w rozumieniu art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 361 ze zm. -zwana dalej u.p.d.o.f.) w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi papierami wartościowymi są:
a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego;
b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a), lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).
W definicji papierów wartościowych zawartej w art. 3 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nie zostały wprost wymienione jednostki uczestnictwa w funduszu.
Rozpoznając sprawę należało rozważyć czy przedmiotowe jednostki uczestnictwa są innymi zbywalnymi papierami wartościowymi. Istotne są w tym wypadku regulacje prawa polskiego, a nie francuskiego. Należało rozważyć jak należy rozumieć pojęcie zbywalności ponieważ przepisy krajowe nie reguluje tego pojęcia, organ słusznie odwołał się w tym względzie do przepisów unijnych. Na podstawie postanowień art. 40 ust. 1 Dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (który stanowi, że Państwa Członkowskie wymagają aby rynek regulowany wprowadził jasne i przejrzyste reguły dotyczące dopuszczenia instrumentów finansowych do obrotu. Reguły te zapewniają, że obrót wszelkimi instrumentami finansowymi dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym można prowadzić w sposób uczciwy, należyty i skuteczny, a w przypadku zbywalnych papierów wartościowych - że można je swobodnie zbywać) zmieniającej Dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i Dyrektywę 2000/22/EWG Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającą Dyrektywę Rady 93/22/EWG.
Obszerną definicję zbywalnych papierów wartościowych zawarto w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1287/2006 z dnia 10 sierpnia 2006r. wprowadzającym środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zobowiązań przedsiębiorstw inwestycyjnych w zakresie prowadzenia rejestrów, sprawozdań z transakcji, przejrzystości rynkowej, dopuszczenia instrumentów finansowych do obrotu oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy. Zgodnie z postanowieniem art. 35 ust. 1 tegoż rozporządzenia: zbywalne papiery wartościowe uznaje się za swobodnie zbywalne dla celów art. 40 ust. 1 Dyrektywy 2004/39/WE, jeśli dwie strony mogą nimi obracać, a następnie przenosić bez żadnych ograniczeń, oraz jeśli wszystkie papiery wartościowe w obrębie danej kategorii są zamienne.
Tymczasem z wniosku wynika, iż zbywalność jednostek jest ograniczona i nie chodzi o czasowe ograniczenie, ale o fakt, że nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, a tylko mogą być przedmiotem umorzenia na rzecz funduszu.
Reasumując przedmiotowe jednostki nie są zbywalnymi papierami wartościowymi w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o instrumentach finansowych jak i przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie podlegają opodatkowaniu według zasady określonej w art. 30b u.p.d.o.f.
Należy je uznać za przychód z praw majątkowych zgodnie z art. 18 u.p.d.o.f., według którego za przychód z praw majątkowych - w szczególności przychód z praw autorskich, praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
Natomiast indywidualne interpretacje prawa podatkowego na które powołuje się Skarżąca nie są wiążące.
Sąd nie podzielił stanowiska zawartego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 455/11, ponieważ nie odniesiono się w nim do zaprezentowanego przez Organ prawa unijnego.
Z uwagi na powyższe rozważania skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło