I SA/Rz 1092/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędziowie S. WSA Tomasz Smoleń S. WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Rzeszowie delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie – Piotra Popka w sprawie ze skargi P. J., K. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2010 i 2011 postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. Pismem z dnia 2 marca 2016 r. skarżący K. J. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego delegowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotra Popka od udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi P.J., K. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 i 2011 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w/w sędzia orzekał już w innych jego sprawach niekorzystnie i skarżący jest do niego uprzedzony. Przede wszystkim podkreślił, że sędzia SO Piotr Popek brał udział w wydaniu wyroku skazującego skarżącego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wyrok którym orzeczono tę karę został następnie zmieniony, a skarżący uniewinniony. Zdaniem skarżącego, o braku bezstronności sędziego świadczy także jego zachowanie podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 1214/15 w trakcie której wygłaszał komentarze bagatelizujące i lekceważące podnoszone przez skarżącego problemy związane z meritum sprawy. Sędzia będąc w tej sprawie sprawozdawcą wykazał brak bezstronności i obiektywizmu ponieważ uznał za słuszne stanowisko w sprawie prezentowanie przesz Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Należy przede wszystkim zaznaczyć, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli, a ponadto muszą wyróżniać się odpowiednimi cechami osobowymi. W celu pełnej realizacji tej zasady prawo przewiduje szereg gwarancji. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, mająca zastosowanie w przypadku gdy uregulowane w ustawie okoliczności lub uzasadniona wątpliwość strony stwarzają podstawy do przyjęcia, że mógłby on nie orzekać w danej sprawie sposób bezstronny. Chodzi przy tym o wątpliwości uzasadnione, występujące w stosunku do obiektywnych okoliczności występujących faktycznie, nie zaś będących wynikiem subiektywnego przekonania składającego wniosek o wyłączenie sędziego lub występujących potencjalnie. Należałoby zatem wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego. Konieczne jest przy tym wskazanie poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Nie jest również uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04) celem wyłączenia sędziego jest wyeliminowanie "wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy", nie chodzi przy tym o wątpliwości istniejące subiektywnie, gdyż prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r., I OZ 420/12). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm. określanej dalej jako - p.p.s.a.) ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08). W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09). Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że stosownym oświadczeniem z 7 marca 2016 r. sędzia Sądu Okręgowego delegowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Popek oświadczył, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, o których mowa w art. 19 powołanej ustawy, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Odnośnie orzekania w innej sprawie, w której skarżący był oskarżonym wskazał, że orzekając jeszcze w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie wydał w stosunku do K. J. wyrok skazujący w sprawie o sygn. akt [...], która w żadnym razie nie pozostaje w związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Wyrok ten jednak, wbrew twierdzeniu skarżącego nie został uchylony, lecz przeciwnie, co do zasady (skazania i wymiaru kary) utrzymany został w mocy przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, a zmodyfikowano jedynie wysokość kosztów przypadających na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Jeżeli chodzi o rozpoznawanie sprawy na rozprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 11 lutego 2016 r., z jego udziałem, wskazał, że Sąd wydał w tej sprawie wyrok oddalający skargę P. J. w imieniu którego K. J. występował jako pełnomocnik. Podnoszone przez wnioskodawcę uwagi co do tej sprawy, w tym co do jego osoby jako sędziego sprawozdawcy, w gruncie rzeczy stanowią polemikę z rozstrzygnięciem Sądu. Trudno zatem się do nich odnieść, tym bardziej że do wskazanego wyroku sporządzone zostało pisemne uzasadnienie i stanowisko Sądu skarżący kwestionować w drodze środka zaskarżenia. Prawdziwość powyższego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Odnosząc się do okoliczności wskazanych we wniosku trzeba podkreślić, że fakt, że strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpoznającego jej sprawę, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl). Przyczyny wyłączenia muszą mieć - o czym była już wyżej mowa - charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie zaś taka sytuacja nie wystąpiła. Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje więc na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2011 r., I OZ 1067/11). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego pomimo złożenia tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały jego wiarygodność. Skarżący takich okoliczności nie wskazał. Jego żądanie jest zatem bezpodstawne. W świetle powyższych okoliczności wniosek należało uznać za niezasadny i pozbawiony podstaw, w związku z czym na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.