I SA/Rz 1099/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2014 r., nr (...), w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, w osobie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami, małoletnią córką oraz babką. Skarżąca jest osobą zamężną, jednakże zgodnie ze złożonym oświadczeniem jej małżonek prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, poza tym, co podkreśliła, zawarła z nim umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Jeżeli chodzi o wysokość uzyskiwanych dochodów to skarżąca podała, że utrzymuje się z pracy zarobkowej, a jej wynagrodzenie z tego tytułu wynosi 2 600 zł miesięcznie brutto. Matka skarżącej pobiera rentę w wysokości 800 zł miesięcznie, a jej babka emeryturę rolnicza, w kwocie 1 100 zł miesięcznie brutto. Deklarując zgromadzony przez wszystkie wspólnie gospodarujące osoby majątek skarżąca podała, że obejmuje on: dom, stanowiący własność jej rodziców, o pow. 80 m2, nieruchomości rolne o areale 15,68 ha, zabudowania gospodarcze, a także zasoby pieniężne w wysokości 200 zł. Przedkładając listę ponoszonych wydatków skarżąca wskazała następujące pozycje: prąd – 266,64 zł, gaz – 38 zł, leki - 200 zł, woda i kanalizacja -160,16 zł, wywóz śmieci – 120 zł, składki KRUS – 888 zł, ubezpieczenia majątkowej- 296 zł, podatek rolny – 744 zł rodzice i 714 zł skarżąca. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca podkreśliła, że pozostając ze swoim mężem w rozdzielności majątkowej, samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, opiekuje się przy tym też chorymi rodzicami. Zaznaczyła również, że samotnie wychowuje dziecko, poza tym aktualnie jest w ósmym miesiącu ciąży. W związku z zaistniałymi wątpliwościami Sąd, zarządzeniem z dnia 14 maja 2015 r., wezwał skarżącą do przedłożenia wyciągu z rachunków bankowych, a także złożenia wyjaśnień, odnośnie sytuacji majątkowej jej męża i wskazania sposobu realizacji przez niego obowiązku alimentacyjnego. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca wyjaśniła, że mąż utrzymuje się z prowadzonego przez siebie gospodarstwa, nie podając jednak żadnych informacji co do wielkości ani profilu tego gospodarstwa czy też przybliżonych dochodów. Odnośnie łożenia przez niego na utrzymanie rodziny w oświadczeniu stwierdzono, że realizuje on obowiązek alimentacyjny łożąc na utrzymanie dziecka w tym samym zakresie co ona, poza tym sprawuje też faktyczną pieczę nad dzieckiem. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na obu kontach skarżącej odnotowano znaczne obroty, chodzi tu zwłaszcza o uznania na kwoty: 30 000 zł, w dniu 17 kwietnia 2015 r, i 16 507,49 zł w dniu 23 kwietnia br. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosił 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie przytoczonego wyżej przepisu wskazuje w sposób jednoznaczny na to, że instytucja prawa pomocy, stanowiąca wyjątek od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199), zarezerwowana jest wyłącznie dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których strona nimi obciążona żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść tychże kosztów. Ponadto, w przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przyznanie tego prawa uzależnione jest od stwierdzenia, że wnioskodawca nie jest w stanie choćby w najmniejszym stopniu partycypować w tychże kosztach. W tym miejscu zwrócić też należy uwagę na to, że obowiązek wykazania spełnienia przesłanek uprawniających do przyznania ulgi w postaci prawa pomocy obciąża wnioskodawcę, który winien tego dokonać tego przez złożenie pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia. Skarżąca w niniejszej sprawie, przedstawiając swoją sytuację majątkową stwierdziła, że nie pozostaje ze swoim małżonkiem we wspólnym gospodarstwie domowym, w związku z czym pominęła okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodów. Podkreśliła również, że samotnie wychowuje dziecko, co miało potwierdzać jej trudne położenie. Następnie jednak, składając dodatkowe oświadczenie podała, że mąż łoży na utrzymanie dziecka, realizuje przy tym również swoje obowiązki wychowawcze. Tak więc jej oświadczenia w tym zakresie pozostają w sprzeczności, rzutując na ich wiarygodność oraz rodząc wątpliwości w tym zakresie. Skarżąca przedstawiając swoją sytuację majątkową, pomimo wezwania, uchyliła się od przedstawienia sytuacji majątkowej męża, tymczasem, jak sama stwierdziła, wspólnie z nich wychowuje dziecko, mąż przyczynia się do zaspokajania potrzeb materialnych rodziny, prowadzi sprawy skarżącej, w związku z czym uzasadnione jest przypuszczenie, że skarżąca pozostaje z nim w bliskich i poprawnych relacjach, co oznacza istnienie pomiędzy nimi wspólnoty interesów. Z tego więc względu pominięcie wykazania jego dochodów i stanu majątkowego nie znajduje uzasadnienia, gdyż jest konieczne do dokonania prawidłowej analizy sytuacji majątkowej skarżącej, a zwłaszcza jej możliwości płatniczych. W tym miejscu podkreślić też należy, że obowiązek wzajemnego wspierania się małżonków, niezależnie od przyjętego modelu ustroju majątkowego, wynika wyraźnie z przepisów prawa (art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz. U. z 2012 r., poz. 788, ze zm.), co potwierdza konieczność uzyskania wskazanych wyżej informacji. Sama rozdzielność majątkowa ma, co do zasady, skutek wyłącznie w relacjach z osobami trzecimi. Tak więc skarżąca uchylając się od przedstawienia wskazanych informacji, sama pozbawiła się możliwości wykazania spełnienia przez siebie przesłanek prawa pomocy. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić również należy, że nawet na podstawie informacji przedstawionych we wniosku, przy założeniu ich kompletności i zupełności, brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym. Wynika to zaś przede wszystkim z tego, że dysponuje majątkiem ona przedstawiającym określoną wartość ekonomiczną (nieruchomości), stałym źródłem dochodów, a deklarowane przez nią wydatki na utrzymanie domu nie obciążają wyłącznie jej finansów. W domu tym bowiem zamieszkuje razem z rodzicami oraz babką, które to osoby dysponują własnymi dochodami, mając możliwość partycypowania w tych kosztach, Odnotować również należy, że skarżąca, zgodnie z wyciągami bankowymi, uzyskała w okresie ostatnich kilku miesięcy znaczne wpływy, rzędu kilkunastu i kilkudziesięciu tysięcy złotych, co świadczy o tym, że jej twierdzenie o niemożności pokrycia kosztów postepowania w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi wynosił 200 zł, są gołosłowne oraz pozbawione uzasadnionych podstaw. W tej sytuacji nie sposób jest stwierdzić, że skarżąca spełnia przesłanki uzyskania wsparcia ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie tych kosztów na podatników. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też Sąd, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.