I SA/Rz 1143/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-01-31
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok, uwzględniając podatek rolny, leśny i od nieruchomości, w sytuacji gdy skarżąca kwestionuje sposób opodatkowania części nieruchomości i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących charakteru użytkowania działek i budowli, a także nie dokonały precyzyjnych pomiarów i kwalifikacji budowli pod kątem ich związku z działalnością gospodarczą w roku podatkowym 2016. Ustalenia opierały się na nieaktualnych oględzinach i niepełnych dowodach.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. Spór dotyczył podatku od nieruchomości, w szczególności sposobu opodatkowania budynków i budowli na działkach, na których prowadzona miała być działalność gospodarcza. Skarżąca podnosiła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie dzierżawi nieruchomości, oraz że budynek mieszkalny powinien korzystać ze zwolnienia podatkowego. Organy podatkowe ustaliły podatek od całej wartości budowli i części działek, opierając się na kontrolach i oględzinach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek (spr.) WSA Grzegorz Panek Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej T.S. kwotę 4 482 (cztery tysiące czterysta osiemdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi T. S. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącej oraz Z. S. (dalej: uczestnik) łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., w kwocie 28 815 zł.
Skarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy.
Organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalił w/w łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. w wysokości 28 815 zł, obejmując nim podatek rolny w wysokości 3 736 zł, podatek leśny w kwocie 643 zł i podatek od nieruchomości w wysokości 24 426 zł. Powołał się na ustalenia poczynione w trakcie przeprowadzonej u skarżącej kontroli, zgodnie z którymi, na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie S., usytuowany jest budynek mieszkalny oraz budynek gastronomiczny, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Łączna powierzchnia tego ostatniego budynku wynosi [...] m2. Działalność gospodarcza prowadzona jest ponadto na części działki nr [...], a powierzchnia tej części wynosi [...] m2.
Skarżąca w trakcie kontroli oświadczyła, że nie prowadzi ewidencji środków trwałych, a wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w jej przypadku wynosi 363 400 zł. Organ podatkowy uznał to oświadczenie za wiarygodne i odstąpił od ustalania wartości budowli we własnym zakresie.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w 2015 r. ustalono, że na działce ewidencyjnej nr [...], obręb S., będącej własnością skarżącej, na powierzchni [...]2 m prowadzona jest działalność gospodarcza.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na błędy w ustaleniach faktycznych i wyliczenie podatku bez uwzględnienia ustawowych zwolnień. Między innymi podniosła nieuwzględnienie przez organ zwolnienia dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] , utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] kwietnia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę od tej decyzji, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 809/16, uchylił skarżona decyzję z uwagi na niezapewnienie uczestnikowi prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, opisana na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podkreślił, że na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzonych w sprawie oględzin stwierdzono, że skarżąca i uczestnik są właścicielami m.in. budynku mieszkalnego o pow. [...] m2, budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego powierzchnia wynosi [...] m2, budowli o wartości 363 400 zł oraz gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. Między innymi od tych wielkości wyliczono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, która wyniosła 24 436 zł.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, że skarżąca i uczestnik nie prowadzą działalności gospodarczej, ale jedynie wydzierżawiają nieruchomości bądź ich części na ten cel, organ odwoławczy podkreślił, że nie ma to znaczenia dla wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, gdyż podatnikiem tego podatku jest właściciel nieruchomości.
Skargę na tę decyzję wniosła skarżąca, domagając się jej uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
a) art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.,dalej: O.p.) poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów przytoczonych na ich poparcie,
b) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez przyjęcie za udowodnione, iż na działce nr [...] w S. prowadzona jest działalność gospodarcza,
c) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom,
d) art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości poprzez nieuwzględnienie zwolnienia w podatku od nieruchomości części budynku mieszkalnego, o pow. użytkowej do 350 m2 włącznie,
e) art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716; zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez wyliczenie podatku od całej wartości budowli, znajdującej się na nieruchomości rolnika, podczas gdy jedynie część budowli wykorzystuje się na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej,
f) błędy w ustaleniach faktycznych, poprzez ustalenie, że skarżąca i uczestnik prowadzą działalność gospodarczą na części działki nr [...], podczas gdy na przedmiotowej działce uczestnik prowadzi działalność rolniczą.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca i uczestnik – współwłaściciele działki nr [...] i nr [...], nie są przedsiębiorcami i prowadzą jedynie działalność rolniczą. Na wskazanych działkach znajduje się budynek, o pow. 1285,24 m2, w którym dzierżawiący go podmiot prowadzi działalność gospodarczą, a także budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje uczestnik. Jego powierzchnia wynosi 430 m2. Zdaniem skarżącej, budynek mieszkalny, o którym wyżej mowa, winien być zwolniony z podatku od nieruchomości, do pow. 350 m2, zgodnie z art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości.
Jeżeli chodzi o wartość budowli, która stanowiła jeden z elementów podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie, to skarżąca podkreśliła, że organy podatkowe przyjęły w tym zakresie całkowitą wartość budowli – 363 400 zł, nie uwzględniając tego, że całość budowli nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
W skardze zaznaczono, że zarówno skarżąca, jak i uczestnik nie są przedsiębiorcami, ale rolnikami, o czym świadczy chociażby pobieranie dopłat do produkcji rolnej na działce nr [...]. Skarżąca zaprzeczyła także, że na działce nr [...] prowadzona jest działalność gospodarcza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 363/17 oddalił skargę.
Sąd instancji rozpoznając sprawę merytorycznie po raz pierwszy stwierdził, że zarzuty Skarżącej nie znajdują uzasadnionych podstaw. Jego zdaniem organy podatkowe, stosując się do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629, ze zm., dalej: p.g.k), oparły się prawidłowo na danych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, co do powierzchni poszczególnych działek oraz posadowionych na jednej z nich budynków, uzupełnionych o fakty ustalone w trakcie kontroli podatkowej, a dotyczące przeznaczenia poszczególnych gruntów i budowli oraz sposobu ich wykorzystywania w 2016 r.
Podkreślił Sąd, że w przypadku działki nr [...] nie budzi wątpliwości ani powierzchnia działki, ani też powierzchnia użytkowa posadowionych na niej budynków, podobnie jak przeznaczenie tych budynków, zwłaszcza, że skarżąca przyznała, iż budynek gastronomiczny jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą przez podmiot dzierżawiący nieruchomość.
Jak zaznaczył Sąd, odmienna sytuacja występuje w przypadku działki nr [...], w przypadku której Skarżąca zaprzeczyła, że na jej części jest prowadzona działalność gospodarcza. W tym jednak wypadku, jak zauważył, podstawą ustaleń organu były spostrzeżenia poczynione w trakcie oględzin, w trakcie których stwierdzono, że na działce [...] zlokalizowana jest wiata, w której składowane jest drewno, a ponadto, już poza wiatą, żwir i piasek. Rolniczo wykorzystywana jest więc jedynie jej część. W świetle tych okoliczności, zdaniem Sadu, wykorzystywanie części działki na potrzeby związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może budzić wątpliwości, zwłaszcza że jak podkreślił, skarżąca nie przedstawiła żadnych innych argumentów za innym stanem faktycznym. Jako takie nie mogą zaś zostać uznane gołosłowne stwierdzenia, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, jak również fakt pobierania dopłat do produkcji rolnej do zupełnie innej działki ( nr [...] – której rolny charakter wynika z ewidencji gruntów i jako taki został przyjęty przez rozstrzygające sprawę organy). Wskazał też ten Sąd, że zasadność stanowiska organów potwierdza fakt, że na sąsiedniej działce prowadzona jest działalność gospodarcza przez spółkę – "A" sp. z o.o., powiązaną ze skarżącą i uczestnikiem, którzy są jej udziałowcami. Spółka ta faktycznie wykorzystuje zaś należące do nich nieruchomości, w tym także część działki nr [...], co jest wystarczające do przyjęcia, że nieruchomości te są związane z działalnością gospodarczą.
Odnośnie przyjętej za podstawę opodatkowania wartości budowli, wskazał zaś Sad, że organ bazował na oświadczeniu Skarżącej, którego wiarygodność nie budziła wątpliwości i w związku z tym została przyjęta, jako podstawa opodatkowania. Skarżąca podniosła wprawdzie, że nie całe budowle były wykorzystywany na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż pewna ich cześć (nie określono jaka) miała być związana z budynkiem mieszkalnym i służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. W tym jednak zakresie ograniczyła się jedynie do niczym niepopartych stwierdzeń, co sprawia, że jej argumentacja jest gołosłowna i jako taka niemożliwa do weryfikacji. Z tego więc względu, zdaniem Sadu, brak jest podstaw do czynienia na podstawie tych twierdzeń skarżącej ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza, że mieszkalnego przeznaczenia budowli nie potwierdzają jakiekolwiek przeprowadzone w sprawie dowody. Podkreślił, że trudno byłoby też wyobrazić sobie w jaki sposób budowla (magazyn zbożowy), miałaby służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, gdyż ze swej istoty nie służy one tego rodzaju celom.
Dla Sądu rozpoznającego sprawę merytorycznie po raz pierwszy, nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organy art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości, albowiem zwolnienie o charakterze przedmiotowym, wynikające ze wskazanego wyżej przepisu aktu prawa miejscowego, nie stanowi swoistego rodzaju "kwoty/powierzchni wolnej od opodatkowania", odnoszącej się do każdego budynku mieszkalnego, ale oznacza jedynie wyłączenie z opodatkowania budynków lub ich części, o pow. do 350 m2 włącznie, jako całości. Tylko bowiem do wprowadzenia tego rodzaju zwolnienia upoważnia radę gminy zawarta w art. 7 ust. 3 u.p.o.l. delegacja ustawowa. Odnośnie omawianej kwestii zwolnienia przedmiotowego Sąd dodał, że istotnie sformułowanie "zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich części" może sugerować, jeżeli by tylko ograniczyć się do wykładni gramatycznej przepisu uchwały, że może tu chodzić o każdą część jakiegokolwiek budynku, której powierzchnia nie przekracza tej wskazanej w uchwale. Jednakże wyjaśnił, że posłużenie się w art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości zwrotem "części budynku" jest konsekwencją tego, że na gruncie regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przedmiotem opodatkowania może być jedynie fragment budynku w znaczeniu fizycznym. Przez pojęcie części budynku, na gruncie tej ustawy, należy bowiem rozumieć nie tylko lokal wyodrębniony prawnie, poprzez ustanowienie odrębnego prawa własności lokali bądź to mieszkalnego czy użytkowego, ale jakąkolwiek wyodrębnioną konstrukcyjnie część budynku, co do której jest możliwe takie określenie jej granic, że może być ona przedmiotem stosunku zobowiązaniowego jaki stanowi, np. najem. Stąd więc taki zapis znalazł się w uchwale, co jednak, wbrew sugestiom skarżącej, nie uprawnia do przyjęcia, że zawsze zwolnieniu podlega ta fizyczna część każdego budynku, która ogranicza się do pow. 350 m2.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) przejawiające się w tym, iż Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję SKO, która została wydana z naruszeniem art. 122 O.p. w zw. z art. 187 O.p., bowiem WSA nie przypisał organom podatkowym niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego, w konsekwencji czego poczynił te same błędne założenia w sprawie i przyjął, iż na działce nr [...] skarżąca prowadzi działalność gospodarczą,
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego;
2. prawa materialnego, tj.:
- art. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z podatku od nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez Sąd I instancji, iż organ prawidłowo zastosował powyższą regulację i nie uwzględnił zwolnienia z podatku od nieruchomości budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] o pow. użytkowej do 350 m2 włącznie;
- art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 u.p.o.l., przez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek dowolnego przyjęcia, że należy wyliczyć podatek od całej wartości budowli znajdujących się na działce nr [...], podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jedynie część powierzchni działki [...] wykorzystywana jest na potrzeby działalności gospodarczej przez osoby trzecie i dlatego też podatek od budowli winien zostać obliczony stosunkowo do powierzchni, która jest wykorzystywana na działalność gospodarczą.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 58/18 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie w całości i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd II instancji za chybiony uznał zarzut naruszenia przepisu art. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z podatku od nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię, bowiem, w jego ocenie, właściwą wykładnię tego przepisu przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Powtórzył, za Sądem I instancji, że zwolnienie o charakterze przedmiotowym, wynikające ze wskazanego wyżej przepisu aktu prawa miejscowego, oparte o upoważnienie ustawowe z art. 7 ust. 3 u.p.o.l., nie stanowi swoistego rodzaju "kwoty (powierzchni) wolnej od opodatkowania", odnoszącej się do każdego budynku mieszkalnego. Oznacza zwolnienie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków lub ich części, o pow. do 350 m2 włącznie, jako całości. Taka interpretacja, wynika wprost z literalnego brzmienia zwrotu "zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni do 350 m2."
Za zasadny natomiast uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem nieprawidłowo dokonał kontroli legalności działania organów administracji publicznej i utrzymał w mocy decyzję SKO, która została wydana z naruszeniem art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. Zdaniem NSA słusznie wykazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka, że okoliczność, iż na działce nr [...] Skarżącej znajduje się wiata, pod którą składowane jest drewno, a poza nią znajduje się piasek i żwir, nie oznacza jeszcze, że prowadzona jest tam działalność gospodarcza. Podkreślił, że WSA oparł swoje rozważania na podstawie protokołu oględzin przeprowadzonych w 2015 r., w sytuacji gdy rozpatrywana sprawa dotyczy roku 2016, a organy podatkowe nawet nie dokonały pomiaru powierzchni opisywanej działki, na której miałaby być prowadzona działalność gospodarcza.
Za trafny uznał także NSA zarzut naruszenia przez Sad I instancji przepisu art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 u.p.o.l. Jego zdaniem wyjaśnienia wymaga okoliczność, jak należy wyliczyć podatek od wartości budowli (magazyn zbożowy), tzn. od całości, czy od części, znajdującego się obiektu na działce nr [...]. Jest to o tyle istotne, z uwagi na to, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jedynie część powierzchni działki [...] wykorzystywana jest na potrzeby działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ta swoboda Sądu ograniczona jest w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dalsze wywody poprzedzić wypada uwagą, że rozpoznając sprawę po uchyleniu wydanego w sprawie uprzednio rozstrzygnięcia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania – sąd I instancji na podstawie art. 190 p.p.s.a. związany jest dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu NSA wiążą w sprawie nie tylko sąd I instancji, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.
W świetle powyższego Sąd jest związany dokonaną przez Sąd II instancji wykładnią przepisu art. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z podatku od nieruchomości. NSA zaaprobował bowiem stanowisko WSA poprzednio rozpoznającego sprawę, zgodnie z którym wynikające z owego aktu prawnego zwolnienie o charakterze przedmiotowym, oparte o upoważnienie ustawowe z art. 7 ust. 3 u.p.o.l., nie stanowi swoistego rodzaju "kwoty (powierzchni) wolnej od opodatkowania", odnoszącej się do każdego budynku mieszkalnego. Oznacza bowiem zwolnienie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków lub ich części, o pow. do 350 m2 włącznie, jako całości. Innymi słowy, zwolnieniu w tym akcie przewidzianym, podlega albo budynek albo część budynku, jako odrębne przedmioty opodatkowania, o określonych właściwościach, w tym wypadku o powierzchni użytkowej nie przenoszącej 350 m2. Tym samym jako chybiony ocenić należy zarzut skargi podważający prawidłowość przedstawionej wyżej interpretacji.
W ocenie Sądu zapadły w niniejszej sprawie wyrok NSA przesądza też, że organy w niniejszej sprawie dopuściły się istotnego naruszenia przepisów art. 122 o.p. w zw. z art. 187 o.p. co miało się przełożyć na błędne ustalenia faktyczne w konsekwencji dowolną ocenę dowodów, co explicite wynika z motywów wyroku NSA.
Sporny w niniejszej sprawie pozostaje sposób opodatkowania działek ew. nr [...] i nr [...] oraz budowli znajdujących się na działce ew. nr [...],
W przypadku działki ew. nr [...] organy ustaliły, że na tej działce oprócz domu mieszkalnego i budynku użytkowego gastronomicznego, znajdują się budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o niekwestionowanej wartości podanej przez skarżącą, wynoszącej 363 400 zł. Jednakowoż organy w niniejszej sprawie za kontrolowany rok nie ustaliły precyzyjnie jakie konkretnie budowle znajdowały się wówczas na przedmiotowej działce, a przecież ustalenia odnoście cech i właściwości pozwolą dopiero jednoznacznie ustalić czy są one i w jakiej części związane z prowadzoną na tej działce działalnością gospodarczą przez inny podmiot. Organy całkowicie zaniechały przeprowadzenia kwalifikacji tych budowli pod tym katem, a przecież niewykluczone jest, wobec niespornego wykorzystywania działki tak dla realizacji potrzeb mieszkaniowych, a więc niegospodarczych, osobistych celów uczestnika jak i dla potrzeb działalności gastronomicznej, że część budowli (niektóre z nich) może służyć tylko jednej z tych sfer aktywności albo obu tym sferom jednocześnie. Bez dokonania jednoznacznych ustaleń w powyższym zakresie wnioski organu co do sposobu i zakresu opodatkowania wskazanej działki i zlokalizowanych na niej budowli uznać należy za arbitralne i dowolne.
Powyższe zastrzeżenia w dużej mierze odnieść należy do ustaleń w zakresie działki ew. nr [...]. Wystarczy tylko nadmienić, że - jak wskazał NSA - przyznając rację w tej mierze stronie skarżącej, okoliczność, iż na działce tej znajduje się wiata, pod którą składowane jest drewno, a poza nią znajduje się piasek i żwir, nie oznacza jeszcze, że prowadzona jest tam działalność gospodarcza, a jeżeli tak to jaka. Dodatkowo zauważyć należy, że organ podatkowy ustalenie, że na w/w działce prowadzona jest działalność gospodarcza oparł na wynikach oględzin z 2015 r., podczas, gdy niniejsze postępowanie dotyczy opodatkowania za 2016 r. co również zakwestionował NSA w wyroku z dnia 31 lipca 2018 r.. Ten Sąd zwrócił także uwagę, że organ podatkowy nie dokonał nawet obmiaru tej części działki ew. nr [...], która miałaby być zajęta pod działalność gospodarczą i jaką.
W końcu nie wyjaśniły organy w sposób przekonywujący charakteru użytkowania działki ew. nr [...]. Organy przyjęły bowiem, że na działce tej prowadzona jest działalność gospodarcza, podczas gdy z twierdzeń skarżącej popartej ujęciem w/w działki w materiale graficznym przedłożonym w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności (działka rolna AL./AL1) wynika, że jest na niej prowadzona przez uczestnika działalność rolnicza. Trudno poza tym uznać za miarodajne ustalenie organu podatkowego o prowadzeniu działalności gospodarczej na części w/w działki jedynie w oparciu o wyniki oględzin przeprowadzonych w 2013 r.. W motywach zapadłych rozstrzygnięć próżno szukać motywów uznania, że działka ta była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej w 2016 r., jaka to była działalność i na jakiej części tej działki była prowadzona.
Z tych też przyczyn, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Z art. 135 p.p.s.a. wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stwierdzając zatem, że w sprawie zachodzi konieczność dokonywania ustaleń faktycznych w znacznej części, uchylając zaskarżoną decyzję Sąd uchylił także poprzedzającą ja decyzję organu I instancji.
Rzeczą organu podatkowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie poczynienie ustaleń faktycznych determinujących sposób i zakres opodatkowania wskazanych w powyżej nieruchomości i budowli.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone od organu koszty złożyły się: opłata sądowa uiszczona tytułem wpisu od skargi w kwocie 865 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 3 600 zł na podstawie § 2 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło