I SA/Rz 1145/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-05
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji organu I instancji, wniesione przez pełnomocnika strony, jest dopuszczalne, jeśli decyzja została wcześniej doręczona samej stronie, a nie tylko pełnomocnikowi?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie stwierdził niedopuszczalność odwołania. Doręczenie decyzji organu I instancji stronie, która ustanowiła pełnomocnika, nie pozbawia jej prawa do wniesienia odwołania w terminie liczonym od daty doręczenia jej samej. Nawet jeśli doręczenie stronie było wadliwe w świetle art. 40 § 2 k.p.a., nie może to działać na jej niekorzyść, a wniesione odwołanie należy uznać za złożone w terminie.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził niedopuszczalność odwołań M.S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dotyczących przyznania płatności rolnych. Organ odwoławczy uznał, że odwołania zostały wniesione przedwcześnie, ponieważ termin do ich złożenia powinien być liczony od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, a nie samej stronie, która również otrzymała decyzję. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów k.p.a., w tym dotyczące prawidłowego doręczenia i oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego oraz zarządził zwrot nadpłaconych wpisów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędzia WSA Piotr Popek /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2019 r. spraw ze skarg M.S. na postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2018 r.: - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienia, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] na rzecz skarżącego M.S. kwotę 1071 (tysiąc siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zarządza zwrot od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego M.S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconych wpisów od skarg.
Postanowieniami z dnia [...] października 2018 r. nr [...],[...],[...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. S. (dalej: Skarżący / Beneficjent / Odwołujący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa :
- nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienia siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, (sygn. akt I SA/Rz 1145/18),
- nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienia siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności (sygn. akt I SA/Rz 1146/18),
- nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 (sygn. akt I SA/Rz 1147/18),
stwierdził niedopuszczalność wniesionych odwołań.
Z uzasadnienia zaskarżonych postanowień oraz z akt spraw wynika, że Beneficjent w dniu [...] maja 2015 r. złożył do Biura Powiatowego ARIMR wnioski: o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej; o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oraz o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Organ I instancji decyzjami opisanymi na wstępie z dnia [...] czerwca 2018 r.:
1. przyznał Beneficjentowi płatności z tytułu:
- jednolitej płatności obszarowej w wysokości 11 968,74 zł wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 891,79 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatności na zazielenienie w wysokości 9 209,50 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 87,17 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatności redystrybucyjnej w wysokości 4 549,90 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 43,07 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego (sygn. akt I SA/Rz 1145/18),
2. przyznał Beneficjentowi płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 4 620,89 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 701,68 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia (sygn. akt I SA/Rz 1146/18),
3. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej do Wariantu 5.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – NATURA 2000 i nałożył sankcję w wysokości 2 685,20 zł (sygn. akt I SA/Rz 1147/18).
Przedmiotowe decyzje zostały doręczone Skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018r. oraz pełnomocnikowi Skarżącego w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) ze skutkiem na dzień [...] lipca 2018 r.
Odwołania od powyższych decyzji złożył pełnomocnik Beneficjenta za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...] lipca 2018 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR opisanymi na wstępie postanowieniami z dnia [...] października 2018 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesionych odwołań.
Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 40 § 2 k.p.a. przyjął, że
w przypadku strony, która ustanowiła pełnomocnika pismo doręcza się pełnomocnikowi. Skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki kierowanej do pełnomocnika Skarżącego została ona pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] czerwca 2018 r. Przesyłka została powtórnie awizowana w dniu [...] lipca 2018 r.,
i następnie w dniu [...] lipca 2018 r. została zwrócona do nadawcy z uwagi na niepodjęcie przedmiotowej przesyłki w terminie. Organ odwoławczy uznał doręczenie za prawidłowe w dniu [...] lipca 2018 r. w myśl art. 44 § 4 k.p.a.
Organ II instancji wyjaśnił, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu [...] lipca 2018 r. co wynika bezpośrednio z art. 57 § 1 k.p.a. w myśl którego, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] lipca 2018, tym samym, w ocenie organu, Beneficjent wniósł odwołanie od decyzji, która nie była wprowadzona do obrotu prawnego.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że Beneficjent może wnieść odwołanie po doręczeniu decyzji pełnomocnikowi, jeżeli takiego w trakcie postępowania ustanowił. Wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Konsekwencją powyższego działania jest brak możliwości merytorycznego rozpatrywania odwołania złożonego w dniu [...] lipca 2018 r. przez pełnomocnika odwołującego się adw. M.N., tj. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia w dacie jego złożenia.
Skargi na postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. wniósł pełnomocnik Skarżącego, zarzucając im:
1. rażące naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego
w przedmiotowej sprawie,
2. rażące naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 k.p.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od przedmiotowych decyzji z dnia [...] czerwca 2018 wobec wniesienia odwołania pełnomocnika skarżącego przed terminem doręczenia mu decyzji, w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja weszła do obrotu prawnego, a to z uwagi na jej skuteczne doręczenie bezpośrednio Skarżącemu i zapoznanie się przez pełnomocnika Skarżącego z treścią decyzji, a w konsekwencji wniesienia odwołania w terminie,
3. rażące naruszenie art. 112 k.p.a. poprzez pominiecie faktu, że jego treść gwarantuje stronie, że nie będzie ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia co do prawa odwołania, jeżeli się do tego pouczenia zastosowania.
Podnosząc powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości oraz zwrot kosztów zastępstwa w tym reprezentacji prawnej liczonych według norm przepisanych.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wniósł o dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:
1. odpisu koperty adresowanej do Skarżącego, w której doręczona została Skarżącemu decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ,
2. statusu przesyłki nr [...] wygenerowanej ze strony https://emonitoring.poczta-polska.pl/
- obydwa na okoliczność nadania listu poleconego przez ARiMR Biuro Powiatowe z dnia [...] czerwca 2018 r., doręczenia przesyłki do Skarżącego oraz doręczenia jej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru,
3. korespondencji mailowej wraz załącznikami pomiędzy Skarżącym a jego pełnomocnikiem z dnia [...] czerwca 2018 r. na okoliczność potwierdzenia odebrania decyzji przez Skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz ich przekazania do zapoznania się przez pełnomocnika Skarżącego i tym samym potwierdzenia iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR weszły do obrotu prawnego.
Pełnomocnik Skarżącego uzasadniał, że doręczona w dniu [...]czerwca 2018 r. decyzja organu I instancji do jego mocodawcy zawierała pouczenie o możliwości jej zaskarżenia w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Po zapoznaniu się z jej treścią, pełnomocnik przystąpił do sporządzenia odwołania, które zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu [...] lipca 2018 r. W jego ocenie poza krytyką pozostaje okoliczność braku dowodu nadania do Skarżącego przesyłki zawierającej decyzje wydane przez organ I instancji. Powyższe braki skutkują uzasadnionymi wątpliwościami co do oceny materiału dowodowego.
Skarżący podniósł, że przywołane przez organ odwoławczy orzeczenia zostały wydane na kanwie zupełnie innych stanów faktycznych. W ocenie Skarżącego należy podzielić pogląd, że doręczenie decyzji stronie, reprezentowanej przez pełnomocnika, winno być, co do zasady, dokonywane w trybie art. 40 § 2 k.p.a. temu pełnomocnikowi. Zdaniem Skarżącego, w myśl art. 110 k.p.a. data doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego jest momentem jej wejścia do porządku prawnego.
W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o ich odrzucenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby uznać, że decyzje wydane przez organ I instancji zostały również doręczone Skarżącemu, to skutki prawne związane z doręczeniem decyzji rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi, a nie stronie, która takiego pełnomocnika ustanowiła.
Na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2019 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 1145/18, I SA/Rz 1146/18 i I SA/Rz 11147/18 i prowadzić je pod sygn. I SA/Rz 1145/18. Sąd dopuścił również dowody w postaci: odpisu koperty adresowanej do Skarżącego z datą stempla pocztowego z dnia [...] czerwca 2018 r., odpisów decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...],[...],[...] wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - skierowanych do Skarżącego M.S., statusu przesyłki nr [...] wygenerowanej ze strony internetowej Poczty Polskiej oraz wiadomości mailowej z dnia [...] czerwca 2018 r. kierowanej do pełnomocnika Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podnieść, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Wniesione skargi zostały rozpoznane przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli w granicach wyżej określonych, Sąd stwierdził, że złożone skargi zasługują na uwzględnienie jako, że skarżone akty zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wymaga zaznaczenia na wstępie dalszych rozważań, że znane jest tut. Sądowi stanowisko sądów administracyjnych wyrażone w zacytowanych przez organ odwoławczy sprawach. Jednak jak słusznie zauważa Skarżący, rozstrzygnięcia te dotyczą odmiennych stanów faktycznych, aniżeli ustalony w poddanych kontroli Sądu.
W ocenie Sądu, błędna jest konkluzja organu odwoławczego, że w ustalonych okolicznościach sprawy, które notabene nie zostały w pełni naświetlone w motywach skarżonych rozstrzygnięć, wniesione przez pełnomocnika Skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji jako przedwczesne są niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a.
Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dnia od daty jej doręczenia. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że odwołanie wniesione po jego upływie jest bezskuteczne. Przepis ten określa także datę początkową, od której ów termin rozpoczyna bieg – jest nią data doręczenia decyzji stronie. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania tego terminu. Regulują ją przepisy art. 42 – 44 k.p.a., przewidujące doręczenie pisma osobiście adresatowi, doręczenie innej osobie w przypadku nieobecności osoby w miejscu doręczenia oraz doręczenie zastępcze.
Nie można jednak skutecznie wywodzić, że przedwczesny, a przez to niedopuszczalny, jest środek zaskarżenia wniesiony przez stronę przed datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi, jeżeli uprzednio decyzja ta doręczona została stronie.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko powoływał się głównie na treść art. 40 § 2 k.p.a. i wypływające z niego konsekwencje. Przepis art. 40 § 1 k.p.a. wskazuje obowiązek doręczania pisma stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z treści art. 40 § 2 k.p.a. wynika natomiast reguła, treścią której jest obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika. Z przepisu tego organ wyprowadza wniosek, że odwołanie można skutecznie wnieść tylko w terminie 14 dni liczonych od dnia doręczenia orzeczenia ustanowionemu w toku postępowania pełnomocnikowi. Wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu tego terminu organ odwoławczy uznał za przedwczesne, w konsekwencji niedopuszczalne i nie wywołujące skutków prawnych.
W ocenie Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie przeoczył okoliczność, że decyzja organu I instancji, pomimo prawidłowego ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania Beneficjenta, czego żadna ze stron nie kwestionowała, została także doręczona samemu Beneficjentowi na jego adres. Z uwagi na pouczenie o możliwości zaskarżenia przedmiotowych decyzji w terminie 14 dni, pełnomocnik Skarżącego na zlecenie swojego mocodawcy przystąpił do sporządzania odwołania.
W ocenie Sądu, analiza przepisu art. 40 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że nie ma prawnego zakazu doręczania pism także stronie, nawet jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika. Fakt reprezentowania strony w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyklucza działania samej strony w postepowaniu, choćby poprzez złożenie środka zaskarżenia. Żaden przepis k.p.a. tego nie zabrania. Ustanowienie pełnomocnika nie pozbawia wszak strony uprawnień procesowych. Więcej, można rzec, że legitymacja do działania pełnomocnika w postępowaniu wywodzi się z praw i obowiązków procesowych strony (mocodawcy), nie wyłączając ich zarazem.
Zauważyć przy tym należy, jak słusznie wskazuje pełnomocnik Skarżącej, że przedmiotowe decyzje organu I instancji zostały doręczone Skarżącemu skutecznie
w dniu [...] czerwca 2018 r. Wadliwa jest argumentacja organu odwoławczego, że termin dla wniesienia odwołania przez samą stronę skarżącą biegnie od daty doręczenia decyzji jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy decyzja została wcześniej doręczona samej stronie skarżącej i ona skorzystała ze swoich praw. Doręczone odpisy decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. nie zawierały informacji, że organ doręcza jej jedynie informacyjnie odpis decyzji, a oryginał przesyła pełnomocnikowi i wyłącznie dla niego biegnie 14-dniowy termin do złożenia odwołania.
Zdaniem Sądu wysoce nielojalne w stosunku do Skarżącego jest takie postępowanie organu, który zataja okoliczność doręczenia odpisu decyzji organu I instancji skarżącemu (brak dowodu doręczenia czy choćby informacji o takiej czynności) i dopiero działanie samego pełnomocnika, który przedstawia wraz ze skargą dowody takiego doręczenia (odpis koperty wraz z pocztowym numerem przesyłki, na którym data nadania przesyłek zawierających decyzje organu I instancji zarówno Skarżącemu jak i jego pełnomocnikowi są jednakowe, nadane w dniu [...] czerwca 2018 r. o godz. [...] w Urzędzie Pocztowym [...]), pozwala na takie ustalenie. Przyjęcie odmiennego stanu rzeczy, jaki zdaje się preferować organ odwoławczy jawiłoby się jako nielogiczne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Dopiero w odpowiedzi na skargę, organ teoretycznie rozważając taką możliwość, wywodzi, że nawet jeżeli takie doręczenie decyzji organu I instancji stronie miało miejsce, czego ostatecznie nie potwierdza, to jego zdaniem miało ono charakter informacyjny, nie spowodowało wejścia tych decyzji do obiegu i pozostawało bez wpływu na bieg terminu do ich zaskarżenia.
Z takim niespójnym, ale i nielogicznym stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Prowadzi ono do naruszenia dyspozycji art. 129 § 1 i 2 k.p.a. Podzielić należy zapatrywanie organu odwoławczego o tyle, że w sytuacji, gdy strona postępowania ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia danej sprawy, organ nie ma obowiązku doręczać stronie bezpośrednio żadnych pism i winny one być kierowane do pełnomocnika. Jednakowoż nie oznacza to, że w przypadku, gdy stronie zostanie doręczone pismo z zawartym pouczeniem o sposobie postepowania, należy uznać je za wadliwe, niezdolne do wywołania jakichkolwiek skutków prawnych, bez względu na okoliczności danej sprawy. Zgodzić się należy w tym miejscu z twierdzeniem skarżącego, że takie błędne doręczenie decyzji nie może rodzić ujemnych dla niej skutków procesowych. W szczególności nie może pozbawiać jej możliwości wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Łodzi z 09 grudnia 2014r., sygn. akt II SA/Łd 399/14) czy to osobiście, czy to przez pełnomocnika.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w poglądzie wyrażonym w wyroku NSA z dnia 1 września 2014r. sygn. akt II OSK 691/15, w którym wskazano, że z treści art. 40 § 2 K.p.a. wynika, że w razie ustanowienia przez stronę postępowania administracyjnego pełnomocnika procesowego, pisma w tym postępowaniu doręcza się temu pełnomocnikowi, a nie stronie postępowania. Przepis ten, jako jeden z przepisów dotyczących doręczeń, ma charakter gwarancyjny. Zapewnia skuteczne doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym w razie ustanowienia przez stronę postępowania pełnomocnika. Z tego powodu, z naruszenia wzmiankowanego przepisu przez organ administracji nie można wyprowadzać negatywnych skutków dla strony postępowania. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że w razie naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. i doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego z pominięciem jej pełnomocnika, odwołanie wniesione przez stronę postępowania w terminie liczonym od doręczenia jej decyzji, jest niedopuszczalne. Strona pozostaje dysponentem środków zaskarżenia, z których może, lecz nie musi korzystać. Jeżeli strona uzna, że - mimo bezpodstawnego działania organu doręczającego pisma (decyzje lub postanowienia) stronie oraz jej pełnomocnikowi wbrew przepisowi art. 40 § 2 k.p.a., - jej uznaniu pozostaje czy skorzysta z pouczenia zawartego w piśmie co do prawa złożenia środka zaskarżenia, a organ nie może prawa tego ignorować, działając w ten sposób na niekorzyść strony i w istocie pozbawiając ją praw gwarantowanych jej procedurą i zasadami konstytucyjnymi
Oczywistym dla Sądu jest, że w razie ustanowienia przez stronę postępowania administracyjnego pełnomocnika, prawnie skuteczne jest jedynie doręczenie pism pełnomocnikowi. Jednakże teza taka miała na celu ochronę strony postępowania przed skutkami naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., polegającego na doręczeniu pisma stronie oraz jej pełnomocnikowi albo tylko stronie postępowania i następnie obliczeniu terminu do wniesienia odwołania lub skargi do sądu administracyjnego od tego wadliwego doręczenia stronie postępowania, zamiast od doręczenia pełnomocnikowi.
W orzecznictwie podkreśla się, że naruszenie przez organ administracji przepisów o doręczeniach nie może działać na niekorzyść strony postępowania, która mimo wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wniosła odwołanie od tej decyzji (zob. wyrok NSA z 8 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 700/08).
W odniesieniu do stanowiska przyjętego w skarżonych decyzjach godzi się zauważyć, że przepisy prawa nie przewidują doręczeń "do wiadomości", czy też doręczeń "równoległych" dla stron i ich pełnomocników. Skoro organ jednak doręcza decyzję zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie z pouczeniem o sposobie i terminie jej zaskarżenia, zaś strona wnosi środek zaskarżenia, błędnym jest twierdzenie, że czyni to przedwcześnie. W takim przypadku przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z chwilą doręczania decyzji stronie osobiście, a jedynie jego upływ wiązać należy z doręczeniem dla pełnomocnika. Przepis art. 112 k.p.a. gwarantuje bowiem stronie, że nie będzie ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, co do prawa odwołania, jeżeli się do tego pouczenia zastosowała.
Reasumując, doręczenie decyzji organu I instancji, z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., a więc także bezpośrednio stronie, nie stoi na przeszkodzie by odwołanie skutecznie mogła wnieść strona (osobiście lub przez pełnomocnika) w terminie liczonym od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia w sprawie, a nie w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji jej pełnomocnikowi. Pełnomocnik wykazał dostatecznie, że uzyskał informację od Skarżącego o doręczeniu jej decyzji, zatem z ostrożności procesowej wniósł odwołanie w terminie liczonym od doręczenia decyzji Skarżącemu, zgodnie z wolą swojego mandanta. W konsekwencji, wbrew stanowisku Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji, odwołania wniesione do organu w dniu [...] lipca 2018 r. uznać należy za wniesione w terminie, a nie przedwcześnie.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy ponownie przeprowadzi postępowanie odwoławcze i uwzględni wskazaną wyżej oceną oraz wytyczne dotyczące dalszego postępowania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a należało uchylić zaskarżone postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. Z uwagi jednak na to, że połączone sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia są tożsame co do okoliczności faktycznych i prawnych podlegających rozważeniu, przez co wymagające mniejszego nakładu pracy, na co wskazują zbieżne co do treści skargi i kontrolowane postanowienia, Sąd postanowił na podstawie art. 206 P.p.s.a. przyznać pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie w wysokości połowy należnej opłaty, tj. po 240 zł zamiast 480 zł, w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na zasądzone koszty złożyły się jeszcze opłata sądowa uiszczona tytułem należnego wpisu od skarg (3 x 100 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonych pełnomocnictw ( 3x17 zł) co razem daje kwotę 1071 zł zasądzoną od organu na rzecz Skarżącego.
Na podstawie zaś art. 225 P.p.s.a. Sąd zwrócił skarżącemu kwotę 300 zł, uiszczoną przez niego tytułem nadpłaconych wpisów od skarg, gdyż ten, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi w tego rodzaju sprawach 100 zł, a Skarżący uiścił z tego tytułu kwoty po 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło