I SA/Rz 1160/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 rok oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] października 2018r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. L. (podatnik/skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości za 2018 r.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Wójt Gminy T. ustalił podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. w wysokości 389 zł, na który składa się podatek rolny w kwocie 343 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 46 zł. Dane do podstawy opodatkowania zostały przyjęte przez organ podatkowy zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, przy jednoczesnym zastosowaniu stawek określonych w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. W odwołaniu od w/w decyzji podatnik wniósł o przywrócenie danych dotyczących powierzchni jego gospodarstwa rolnego według decyzji Wójta Gmina [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r., które w jego ocenie są zgodne z decyzją Starosty J. z dnia [...] grudnia 2000 r. i takie dane zostały przekazane do Wydziału Ksiąg Wieczystych SR w J. Skarżący wyraził swój sprzeciw w odniesieniu do dokonanych zmian w ewidencji gruntów wprowadzonych na wniosek Urzędu Gminy w T. Wyjaśnił, że zmiany te dotyczą dwóch działek leżących przy drodze nr [...], gdzie odjęto pow. [...] ha oraz zmieniono strukturę "grunty rolne zabudowane – łąki i pastwiska" klasy IV – [...] ha, które wcześniej było oznaczona jako B/PsIV – [...] ha. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji. Powołując się na treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm., dalej: u.p.r.) w powiązaniu z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. organ odwoławczy stwierdził, że klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków, określająca rodzaj użytku gruntowego, przesądza, jakim podatkiem dany grunt jest opodatkowany. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm., dalej p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń i nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonano prawidłowego opodatkowania nieruchomości stanowiących własność Skarżącego. Wskazał, że przy ustaleniu należnego podatku organ uwzględnił dane co do powierzchni i klasyfikacji gruntów wynikające z ewidencji gruntów, czego potwierdzeniem jest zalegające w aktach sprawy zawiadomienie Starostwa Powiatowego w J. z dnia [...] marca 2018 r. o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych od dnia [...] kwietnia 2017 r.. Z dokumentu tego wynika, że Skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. SKO wyjaśniło dalej, że z kolei podatek od nieruchomości został naliczony od powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych w oparciu o złożony przez Skarżącego wykaz nieruchomości w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 1993 r., z którego wynika, że posiada on budynek mieszkalny o pow. [...] m2. W świetle powyższego w ocenie organu odwoławczego ustalone w zaskarżonej decyzji Skarżącemu łączne zobowiązanie podatkowe na 2018 rok w kwocie 389 zł zostało naliczone prawidłowo. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organy odwoławczego oraz o ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego na podstawie ewidencji gruntów, która obowiązuje od 2000 r. Skarżący dokonał opisu naniesionych w ewidencji gruntów zmian dotyczących nieruchomości stanowiących jego własność. Wskazał, że nie wyrażał zgody na dokonanie zmian w ewidencji gruntów, które zainicjonowane zostały pracami geodezyjnymi z marca 2017 r. Na podstawie tych prac zmniejszono powierzchnię jego nieruchomości z [...] ha na [...] ha. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd, co do zasady, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez Skarżącego podstawą prawną, rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a). Dokonując kontroli sądowej z perspektywy tak zakreślonych granic kontroli stwierdzić przychodzi, że skarga jest niezasadna. Wbrew stanowisku Skarżącego, dokonując ustaleń w przedmiotowej sprawie odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na aktualnych danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 p.g.k., słusznie przywoływanym przez organy, podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym również w postępowaniu podatkowym. Dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to de facto zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Powyższe stanowisko jest zgodne z dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, z dnia 11 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 2632/10, z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11, czy z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17). Dopóki zatem dane z ewidencji gruntów i budynków nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. Podkreśla się jednolicie w orzecznictwie, że to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach p.g.k. ani wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r. (Dz.U. z 2016r., poz. 1034 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji). W myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Wbrew stanowisku Skarżącego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym takie podejście jest powszechne i tylko na zasadzie wyjątku za dopuszczalne uznaje się czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy, co do statusu gruntu lub obiektu, ale jedynie wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych, lub w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wyroki NSA z dnia 26 września 2014r. sygn. akt II FSK 3099/12 i z dnia 13 stycznia 2015r. sygn. akt II FSK 3108/12). Z taką sytuacją w niniejszej sprawie jednak nie mamy do czynienia. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium w niniejszej sprawie, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące, a ich podważenie bądź zmiana mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. Mają też rację organy kiedy wskazują, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. (np. wyroki, z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01). Potwierdzeniem afirmowanego w tej sprawie przez Sąd poglądu jest wzgląd na spójność systemu opodatkowania powierzchni gruntów tak w u.p.o.l., jak i w pozostałych ustawach dotyczących opodatkowania nieruchomości, tj. użytków rolnych i lasów. Zgodnie bowiem z art. 1 u.p.r. – opodatkowaniu nim podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Regulacja ta obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Z kolei obowiązujący od tej samej daty art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 465 ze zm. - dalej: u.p.l.) stanowi, że lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Natomiast wprowadzony od 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. również wprost odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków. W orzecznictwie zauważa się, że tym samym również na gruncie ustaw podatkowych ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania. W świetle powyższych wywodów nie mogą odnieść skutku podnoszone przez Skarżącego zarzuty, że zmiana powierzchni należących do niego nieruchomości obyła się bez jego zgody, bo nawet jeśli by tak było, to organ podatkowy nie może samowolnie dokonywać zmian w ewidencji czy pomijać dane dotyczące klasyfikacji gruntów. Organ podatkowy nie jest w związku z tym ani uprawniony, ani tym bardziej zobowiązany do utrzymywania ewidencji gruntów w stanie aktualności. Organ podatkowy nie może również ustalać wymiar zobowiązania podatkowego w oparciu o archiwalne dane z ewidencji gruntów, na które powołuje się Skarżący. Jak podkreślono wyżej, a co wynika z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji, datą zmiany treści tej ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19). Zdaniem Sądu prawidłowe jest wiec stanowisko organów podatkowych, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zakwestionowania danych ewidencyjnych wykazanych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków. Z zalegającego w aktach administracyjnych zawiadomienia o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. dokonano zmian w ewidencji gruntów polegające na zmianie powierzchni nieruchomości stanowiących własność Skarżącego z [...] ha do [...] ha. Organy podatkowe słusznie zatem uznały dane wynikające z ewidencji gruntów za przesądzające do określenia przedmiotu opodatkowania Skoro zaś przy wydawaniu skarżonej decyzji organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, nie było podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji. Z przedstawionych względów, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.