I SA/Rz 1185/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-02-24

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, mimo przedstawienia przez podatnika opinii rzeczoznawcy potwierdzającej zadeklarowaną wartość pojazdu?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie wykazały istnienia uzasadnionych podstaw do samodzielnego określenia podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym, gdy zadeklarowana przez podatnika wartość pojazdu, mimo różnicy w stosunku do średniej wartości rynkowej, była poparta opinią rzeczoznawcy, a organy nie wykazały, że stopień uszkodzenia pojazdu nie uzasadniał obniżenia wartości rynkowej.
Stan faktyczny
Skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zadeklarował podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym zgodną z zapłaconą kwotą, uwzględniającą stan techniczny pojazdu. Organy podatkowe zakwestionowały tę wartość, opierając się na opinii biegłego, i określiły wyższe zobowiązanie podatkowe. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie wartości pojazdu i pominięcie dowodów potwierdzających jego stan techniczny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określił, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2015r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki CHRYSLER GRAND VOYAGER 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...], 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego P. W. kwotę 776 (słownie: siedemset siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 1185/14 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania P. W. (dalej: podatnik/skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Chrysler Grand Voyager w kwocie 9.269,00zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 maja 2013r. podatnik złożył w Oddziale Celnym w K. deklarację uproszczoną AKC-U w związku z dokonanym nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki Chrysler Grand Voyager o nr VIN [...], roku produkcji 2010, pojemności silnika 2768 cm3, w której zadeklarował: podstawę opodatkowania w wysokości 28.526,00zł, podatek akcyzowy w wysokości 5.306,00zł. Z dołączonych do deklaracji dokumentów wynikało, że podatnik nabył przedmiotowy samochód w dniu 25 marca 2013r. za kwotę 6.800,00 euro. W dniu 27 maja 2013r. podatnik dokonał przemieszczenia przedmiotowego pojazdu na terytorium kraju. Do deklaracji podatnik załączył wycenę nr [...] z dnia 28 maja 2013r. sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego K. Ż. W wycenie tej rzeczoznawca określił wartość bazową brutto spornego pojazdu w stanie jak przed szkodą na kwotę 94.100,00zł, którą zweryfikował o korektę za wyposażenie dodatkowe (+3.871,00zł), korektę za pierwszą rejestrację (-1.925,00,00zł), korektę za przebieg (+552,00zł) oraz korekty różne (- 59.862,00zł), tj. za naprawę według systemu Audatex – 62,0%, otrzymując wartość rynkową brutto dla przedmiotowego samochodu w wysokości 36.700,00zł w tym VAT (23%) 6.862,60zł. Dokonując weryfikacji złożonej deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego organ podatkowy I instancji stwierdził, że wykazana w niej podstawa opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego spornego pojazdu w wysokości 28.526,00zł znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej takiego samochodu na rynku krajowym. Zdaniem organu I instancji, załączone do deklaracji dokumenty, a w szczególności wycena sporządzona przez rzeczoznawcę, zawierająca zdjęcia przedmiotowego pojazdu, nie wskazują uzasadnionych przyczyn tak niskiej wartości pojazdu. W związku powyższym wezwano podatnika do wskazania przyczyn uzasadniających podanie w złożonej deklaracji podstawy opodatkowania w wysokości znacznie niższej od średniej wartości rynkowej samochodu oraz do przedstawienia dokumentów pozwalających na ustalenie stanu technicznego oraz wartości przedmiotowego pojazdu w dniu wprowadzenia go na teren kraju m.in. faktur, rachunków potwierdzających dokonanie napraw lub zakup części samochodowych. Podatnik wyjaśnił, że podstawa opodatkowania jest zgodna z faktycznie zapłaconą kwotą za przedmiotowy samochód i odzwierciedla jego wartość rynkową przy uwzględnieniu stanu technicznego pojazdu w chwili jego nabycia oraz przywozu do kraju. Wskazał również, że nie posiada faktur lub innych dokumentów potwierdzających koszty naprawy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu. W toku postępowania, organ I instancji powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej z firmy "A" S.A. Oddział R., który w dniu 23 kwietnia 2014r. dokonał wyceny przedmiotowego samochodu. Po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ podatkowy I instancji stwierdził, że wskazana przez stronę w deklaracji uproszczonej AKC-U wysokość podstawy opodatkowania (28.526,00zł) bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej sprowadzonego samochodu w stanie uszkodzonym (49.836,00zł), ustalonej przez organ podatkowy w oparciu o wycenę sporządzoną przez biegłego – rzeczoznawcę samochodowego z dnia 23 kwietnia 2014r., nr [...]. W związku z powyższym, organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...], określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Chrysler Grand Voyager w kwocie 9.269,00zł. Od powyższego rozstrzygnięcia podatnik wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2014r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) – dalej: ustawa o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik obowiązany jest zapłacić za samochód. Jednak w celu ograniczenia częstych przypadków zaniżania wartości nabytych wewnątrzwspólnotowo pojazdów, ustawodawca wprowadził zapis zawarty w art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym, w myśl którego, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nie udzielenia odpowiedzi, nie dokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub nie wskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym). Natomiast stosownie do treści art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym, średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Odnosząc się do przedłożonej przez podatnika wyceny, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nie stanowi ona pełnego, jednoznacznego i przejrzystego dowodu, z uwagi na brak wskazania metody, z jakiej korzystał rzeczoznawca. Organ wyjaśnił, że za jasną, czytelną i pełną można uznać wycenę, w której rzeczoznawca wyjaśnia metodologię jej sporządzenia. Ponadto wycena powinna być sporządzona co najmniej dwoma metodami, przy czym dla celów podatkowych najbardziej przydatna jest wycena sporządzona za pomocą metody stopnia uszkodzenia, niezależna od przyszłych i niepewnych kosztów naprawy. Organ II instancji podkreślił, że wprawdzie w przedłożonej przez stronę wycenie rzeczoznawcy koszt naprawy został oszacowany na 59.862,24zł, co mogłoby uzasadniać zadeklarowaną przez podatnika wartość, jednakże w wycenie tej nie przedstawiono źródła cen wykazanych części znamiennych, co uniemożliwia jej weryfikację. Organ wskazał, że ceny części zamiennych są zróżnicowane - przykładowo w w/w wycenie rzeczoznawcy cenę zakupu reflektora prawego i lewego wskazano w kwocie 2.056,67zł, podczas gdy ceny używanych reflektorów na Allegro zaczynają się od 100,00 zł za sztukę. Z powyższych względów, zdaniem organu II instancji, w/w wycena nie pozwala na ustalenie średniej wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu zgodnie z art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym. Za prawidłowe organ II instancji uznał przyjęcie - w oparciu o wycenę sporządzoną przez powołanego przez organ I instancji biegłego - że wartość rynkowa brutto nieuszkodzonego pojazdu stanowiąca podstawę do wyliczeń wartości uszkodzonego pojazdu wynosi 96.600,00zł, a wartość brutto uszkodzonego pojazdu, przy zastosowaniu metody stopnia uszkodzenia, wynosi 72.700,00zł. Zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji ustalając wartość przedmiotowego pojazdu w stanie uszkodzonym nie uwzględnił współczynnika zbywalności, a następnie wartość pojazdu w stanie uszkodzonym w wysokości 72.700,00zł (brutto) pomniejszył o podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, uzyskując średnią wartością rynkową uszkodzonego pojazdu (netto) w kwocie 49.836,00zł, jednocześnie określając zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 9.269,00zł. Następnie, wysokość zobowiązania pomniejszono o podatek akcyzowy zapłacony przez podatnika i w sposób prawidłowy wyliczono podatek akcyzowy do zapłaty w wysokości 3.963,00zł. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie istniały podstawy do samodzielnego określenia przez organ I instancji podstawy opodatkowania w trybie art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym. Porównanie wskazanej przez podatnika w deklaracji wysokości podstawy opodatkowania w kwocie 28.526,00zł z ustaloną przez organ I instancji średnią wartością rynkową uszkodzonego przedmiotowego pojazdu w kwocie 49.836,00zł, skutkowało uznaniem, że nawet po uwzględnieniu przyczyny wskazanej przez podatnika tj. uszkodzenia pojazdu, zadeklarowana przez niego podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu w stanie uszkodzonym. Zdaniem organu odwoławczego, zasadność podjęcia przez organ podatkowy weryfikacji w zakresie podstawy opodatkowania potwierdza również rozbieżność w zakresie spadku wartości pojazdu w stosunku do pojazdu nieuszkodzonego pomiędzy opinią biegłego oraz przedłożoną przez stronę wyceną rzeczoznawcy. Organ wskazał, że w opinii nr [...] biegły przyjął ostatecznie wartość pojazdu w stanie uszkodzonym w wysokości 61.851,00zł, tj. wartość pojazdu ustaloną metodą zredukowanego kosztu naprawy, gdzie koszty naprawy określono w wysokości 33.041,00 zł, stopień uszkodzenia nadwozia i ramy w wysokości 0,07 oraz ubytek wartości pojazdu po naprawie w kwocie 1.708,00 zł, co wskazuje na obniżenie wartości pojazdu w stosunku do wartości pojazdu nieuszkodzonego o 36%, podczas gdy zgodnie z wyceną rzeczoznawcy nr [...]spadek wartości pojazdu z tytułu uszkodzeń wyniósł 62%. Odnosząc się do zarzutów podatnika organ odwoławczy stwierdził, że wartość przedmiotowego pojazdu ustalona została z uwzględnieniem wszelkich uzasadnionych korekt, które mają wpływ na średnią wartość rynkową, o której mowa w art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym. W ocenie tego organu, organ I instancji nie naruszył zasad postępowania podatkowego, działał w granicach i na podstawie prawa, zebrał materiał dowodowy w stopniu wystarczającym dla potrzeb rozstrzygnięcia, a następnie dokonał oceny tego materiału, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania: a) art.122, art.187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz.749 ze zm.) - dalej: O.p., przez zaniechanie zebrania kompletnego materiału dowodowego, a nadto rozpatrzenie go w sposób niewystarczający, dokonanie jego pobieżnej i dowolnej oceny, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na uznaniu, że wartość nabytego samochodu wynosi 49.836,00zł, gdy właściwie ustalony stan faktyczny wskazuje, że wartość pojazdu wynosi 28.526,00zł, b) art.122 w zw. z art. 191 O.p. przez pominięcie przy ustaleniu wartości pojazdu, czynników, które miały wpływ na jego wartość, c) art. 180, art.181 § 1 w zw. z art. 122, art. 191 O.p. przez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego, w wyniku błędnej i niepełnej analizy wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego K. Ż., z której wynikało, że pojazd posiadał liczne uszkodzenia i braki mające wpływ na jego wartość, d) art. 210 § 4 O.p. przez niedostateczne wskazanie faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których odmówił tego przymiotu innym dowodom, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym określeniu podstawy opodatkowania w wyniku błędnie ustalonej przez organ wartości brutto pojazdu, którego wewnątrzwspólnotowe nabycie podlega opodatkowaniu, b) art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że wartość wskazana przez skarżącego w deklaracji zacznie odbiega od średniej wartości rynkowej oraz że skarżący nie wskazał przyczyny uzasadniającej podanie podstawy opodatkowania właśnie w takiej wysokości. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień i dokumentów przedłożonych przez skarżącego, które potwierdzały, że wartość przedmiotowego pojazdu wykazana w deklaracji została podana zgodnie ze stanem faktycznym i stanowi kwotę zapłaconą za przedmiotowy samochód, uwzględniając jego stan techniczny w chwili nabycia. Zdaniem skarżącego, organy nie dokonały szczegółowej analizy opinii technicznej wykonanej na zlecenie strony przez rzeczoznawcę samochodowego, która potwierdziła deklarowaną przez skarżącego wartość pojazdu. Nie wykazały również, dlaczego przy wyliczeniu wartości brutto pojazdu w stanie uszkodzonym wzięły pod uwagę jedynie czynniki mające wpływ na jego wartość, natomiast inne czynniki pominęły, co doprowadziło do zawyżenia wartości rynkowej brutto uszkodzonego samochodu oraz czy powołany przez organ biegły dokonał oględzin pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest zasadna. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość określenia wysokości podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes-Benz ML 320, a w konsekwencji - wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stosownie do art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za ten samochód w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jedynie w sytuacji, gdy nie można takiej kwoty określić, za podstawę opodatkowania należy przyjąć średnią wartość rynkową samochodu osobowego na rynku krajowym, pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy (art.104 ust. 7 ww. ustawy). Jest to zasada, od której ustawodawca wprowadził w art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym wyjątek, pozwalający na uruchomienie przez organy podatkowe procedury weryfikacji w przypadku, gdy wskazana przez podatnika wysokość podstawy opodatkowania (cena nabycia), bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego. Postępowanie weryfikacyjne w takiej sytuacji ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust 8 ustawy o podatku akcyzowym). Dopiero w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany podstawy opodatkowania lub niewskazania w/w przyczyn, organ podatkowy może samodzielnie określić podstawę opodatkowania. Zatem, aby odstąpić od opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu podatkiem akcyzowym według podstawy opodatkowania wynikającej z umowy tj. kwoty, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić, organy muszą ustalić, że: 1) zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej ceny rynkowej takiego pojazdu na rynku krajowym, 2) dzieje się tak bez uzasadnionej przyczyny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2012r. stwierdził, że na podstawie samej tylko różnicy cen nie można domniemywać, że jest ona nieuzasadniona (sygn. akt I GSK 1197/12, publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013r. (sygn. akt I GSK 1720/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA orzekł, że w przypadku stwierdzenia, że podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej danego samochodu osobowego, organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest do uwzględnienia wszelkich znanych mu okoliczności, które uzasadniają taką dysproporcję pomiędzy podaną przez stronę podstawą opodatkowania konkretnego samochodu osobowego, a średnią ceną podobnych samochodów zarejestrowanych w kraju. W pierwszej kolejności będą to uwarunkowania sprowadzające się do stanu technicznego sprowadzonego samochodu (długoletnia i niewłaściwa eksploatacja, skala i wielkość uszkodzeń), a następnie uwarunkowania zewnętrzne, spowodowane m.in. nadpodażą samochodów używanych na rynku, zdarzeniami losowymi (powodzie, trzęsienia ziemi, inne kataklizmy), względami ekologicznymi (surowsze przepisy, moda na ekologię) czy też finansowymi (podatki, dopłaty, ulgi zachęcające do kupna nowych samochodów). Z powyższych względów NSA uznał, że nie jest uzasadnione automatyczne kwestionowanie ceny nabycia, jeżeli odbiega ona od średniej wartości na rynku krajowym. Ustalenie, że cena deklarowana przez podatnika w nieuzasadniony sposób odbiega od średniej ceny rynkowej stanowi pierwszy etap dokonania szacowania podstawy opodatkowania i uzasadnia przejście do drugiego etapu, polegającego na określeniu tejże podstawy przez organ w oparciu o przepis art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lipca 2013r., sygn. akt I SA/Bk 131/13). W świetle powyższych poglądów, które skład orzekający w pełni podziela, stwierdzić należy, że organ powinien w sposób szczegółowy i bardzo precyzyjny wykazać dlaczego uznaje, że występująca różnica pomiędzy wartością średnią, a deklarowaną w danej sprawie, jest różnicą występującą bez uzasadnionej przyczyny. W niniejszej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że zadeklarowana przez skarżącego podstawa opodatkowania przedmiotowego samochodu w sposób znaczący i nieuzasadniony odbiegała od cen średniorynkowych takich pojazdów, a różnicy tej nie usprawiedliwia dołączona przez skarżącego ekspertyza. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i nie upoważnia organów do określenia podstawy opodatkowania w oparciu o przepis art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym. Z akt sprawy i rozstrzygnięć organów wynika, że dokonały one porównania zadeklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania tj. 28.526,00zł z ustaloną przez organ wartością rynkową przedmiotowego pojazdu – wynikającą z opinii biegłego tj. 49.836,00zł, a nie ze średnią wartością rynkową. W istocie więc organy dokonały oszacowania podstawy opodatkowania jeszcze przed stwierdzeniem, że istnieją ku temu przesłanki. Ponadto zamiast dokonać oceny podanej przez stronę przyczyny rozbieżności, organy poddały weryfikacji opinię rzeczoznawcy, którą przedstawiła strona. Zdaniem Sądu, organ powinien najpierw porównać zadeklarowaną podstawę opodatkowania ze średnią wartością rynkową danego samochodu osobowego w rozumieniu art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym, tj. wartością ustalaną na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, a następnie rozważyć, czy wskazane przez stronę przyczyny uzasadniają przyjęcie zadeklarowanej wartości, czy też nie. Skarżący wskazał, że nabyty pojazd był uszkodzony i organy w zasadzie okoliczności tej nie kwestionowały. Stopień uszkodzenia pojazdu strona udokumentowała opinią rzeczoznawcy (wraz z dokumentacją fotograficzną), która wskazywała m.in., że koszt naprawy pojazdu wynosi 48.668,49zł (netto). Organy okoliczności tej nie zakwestionowały w żaden sposób, w szczególności nie wykazały, że przedmiotowy samochód miał inny stopień uszkodzeń, niż wskazany w wycenie rzeczoznawcy. Organ II instancji stwierdził jedynie, że zakres uszkodzeń pojazdu nie uzasadnia obniżenia wartości rynkowej o 62%. W ocenie Sądu, różnica pomiędzy wysokością kosztów naprawy określoną w opinii biegłego (tj. 40.943,82zł), a wskazaną w przedłożonej przez stronę wycenie rzeczoznawcy (tj. 48.668,49zł), nie jest na tyle istotna, aby uzasadniała takie stanowisko organu, zwłaszcza wobec braku zastrzeżeń co do deklarowanego przez stronę stanu pojazdu. Z powyższych względów Sąd uznał, że organy nie wykazały istnienia podstaw do oszacowania wartości przedmiotowego samochodu, o których mowa w art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym. W tej sytuacji, ocena zasadności metody, za pomocą której określono średnią wartość rynkową przedmiotowego pojazdu, byłaby przedwczesna. Rozpoznając sprawę ponownie, organ dokona ustaleń, czy występują przyczyny uzasadniające istnienie znacznej różnicy pomiędzy zadeklarowaną podstawą opodatkowania, a średnią wartością pojazdu, czy też przyczyn takich brak. Dopiero w tym ostatnim przypadku uzasadnione będzie ustalenie podstawy opodatkowania przez organ na podstawie art. 104 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 776,00zł zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na zasądzoną kwotę składają się uiszczony wpis od skargi w kwocie 159,00zł oraz koszty zastępstwa procesowego: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 600,00zł – na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło