I SA/Rz 1232/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-04-22

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, nawet jeśli doszedł do wniosku, że poprzednia ocena okoliczności była błędna, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych nie może uchylać skutków prawnomocności wydanego wcześniej postanowienia oddalającego wniosek.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i brak majątku. Wniosek został rozpoznany przez referendarza sądowego, który odmówił przyznania prawa pomocy. Spółka nie wniosła sprzeciwu, co spowodowało uprawomocnienie się postanowienia. Następnie spółka złożyła kolejny wniosek o zmianę tego postanowienia, podając te same dane dotyczące swojej sytuacji materialnej i majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2015 r. o sygnaturze: I SA/Rz 1232/14, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka jawna w M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r., - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2015 r. o sygnaturze: I SA/Rz 1232/14, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2015 r. "A" spółka jawna (dalej: spółka ) zwróciła się z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na brak przychodów i dochodów za 2014 r. Zgodnie z oświadczeniem złożonym na formularzu PPPr przychód za 2014 r. wyniósł 1390,33 zł, a ostateczny wynik finansowy spółki zamknął się stratą w wysokości 93.7422,85 zł. Według oświadczenia spółka nie posiada majątku, natomiast jak podała "rozpoczęta budowa będąca na ewidencji środków trwałych zajęta jest przez komorników". Z wniosku wynika, że wartość środków trwałych spółki wynosi 47.699,40 zł, a także to, że spółka nie posiada rachunku bankowego. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2015 r. o sygnaturze: I SA/Rz 1232/14, którym odmówiono przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Od przedmiotowego postanowienia spółka nie wniosła sprzeciwu, zatem stało się one rozstrzygnięciem prawomocnym. Obecnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy w tej sprawie, który należy potraktować jako wniosek o zmianę ww. prawomocnego postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Dane i informacje w nim zawarte są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne. Jedyna różnica polega na różnych datach ich sporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:. Dla porządku na wstępie należy powtórzyć, że sprawa z wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2015 r. (sygn. I SA/Rz 1232/14). Spółce odmówiono przyznania prawa pomocy i postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ rozstrzygnięcia tego spółka nie zakwestionowała. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne, a to zgodnie z art. 165 P.p.s.a. Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w: T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). Zatem w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem strony w tej samej sprawie sąd nie zajmuje się ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, już przecież powoływanych. W takiej sytuacji zadaniem rozpoznającego sądu wniosek jest porównanie obu wniosków i ocena, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego (por.: postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. I GZ 220/07, publ. w bazie CBOSA), co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie spółka nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niej sposób i tym samym uzasadniałyby rozważenie zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. W rozpoznawanym obecnie wniosku spółka podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Sąd przychyla się do stanowiska, że ponowne złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych, (...) nie może uchylać skutków prawomocności wydanego wcześniej postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, str. 715). Odnośnie stwierdzenia zawartego w piśmie z dnia 26 marca 2015 r., że spółka nie otrzymała postanowienia w zakresie wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa prawo pomocy, jak również informacji z poczty (awizowania) o próbie doręczenia korespondencji, dlatego ponawia wniosek, to powoływane okoliczności nie zezwalają na przyjęcie, że obecny wniosek należy rozpoznawać samodzielnie, w oderwaniu od faktu istnienia prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Postanowienie do zostało doręczone, o czym nadmieniono powyżej, w trybie art. 73 P.p.s.a. Powyższy sposób doręczenia opiera się na domniemaniu, że adresat miał możliwość zapoznania się z treścią przesyłki, a za datę doręczenia złożonego pisma należy przyjąć datę, w której upłynął termin odbioru, jeżeli przed jego upływem adresat nie zgłosił się po odbiór. Reasumując, spółka nie podniosła żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia referendarza sądowego. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu, nie może uwzględnić wniosku spółki. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło