I SA/Rz 130/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-04-14
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Grzegorz Panek, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane łącznie z należnościami podatkowymi, można je umorzyć na podstawie przesłanki niewspółmierności wydatków egzekucyjnych w stosunku do ściągnięcia tylko kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia kosztów egzekucyjnych. Koszty te zostały wyegzekwowane wraz z należnościami podatkowymi, co wyklucza zastosowanie przesłanki niewspółmierności wydatków egzekucyjnych. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, a także nie potwierdzono istnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem. Sytuacja finansowa przedsiębiorstwa wnioskodawcy nie nosiła znamion trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów o pomocy de minimis.Stan faktyczny
A. P. zwrócił się o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.279,69 zł, wskazując na pomyłkę przy składaniu wniosku o rozłożenie kosztów na raty. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przepisach o pomocy de minimis. Skarżący podniósł w skardze, że ściągnięcie zaległości zachwiało jego płynnością finansową i zaciągnięte pożyczki świadczą o trudnej sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie WSA Grzegorz Panek (spr.) WSA Kazimierz Włoch Protokolant st. sekr. sąd.Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego - oddala skargę -
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia A. P. kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.279,69 zł., w ramach pomocy de minimis
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. określanej dalej także jako - u.o.p.e.a.)
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 26 stycznia 2009 r. sprecyzowanym na żądanie organu, A. P., działając przez pełnomocnika, zwrócił się do organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 4.367,90 zł w ramach pomocy de minimis, wskazując iż do zajęcia rachunku bankowego doszło na skutek skierowania wniosku o rozłożenie kosztów na raty do niewłaściwego organu. Wobec zaistniałej pomyłki A. P. uiścił dobrowolnie kwotę 76.998,49 zł, na którą składały się zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne w wysokości 4.367,90 zł. We wniosku o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego wskazał, że koszty egzekucyjne nie wynikły z powodu uchylania się przez niego od wykonania decyzji, w związku z czym organ powinien je umorzyć ze względu na ważny interes podatnika jak i interes publiczny - art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższy wniosek był przedmiotem kilkukrotnego rozpoznawania na skutek kolejnych uchybień organu I instancji wytykanych przez organ odwoławczy. Ostatecznie postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...], działając w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w części dotyczącej kwoty 1.673,57 zł jako bezprzedmiotowe, co związane było z weryfikacją wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 r. Przedmiotem dalszego postępowania w sprawie o udzielenie preferencji w ramach pomocy de minimis stały się koszty egzekucyjne w pozostałej wysokości 2.279,69 zł.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił ich umorzenia a Dyrektor Izby Skarbowej wspomnianym na wstępie postanowieniem utrzymał to postanowienie w mocy.
Rozstrzygnięcie zostało poprzedzone analizą przesłanek, o których mowa w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak i przesłanek dotyczących udzielania ulg w ramach pomocy de minimis, które z kolei zostały określone między innymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379).
Przechodząc kolejno do poszczególnych przesłanek, organy obu instancji zgodnie wskazały, że kryterium nieściągalności dochodzonego obowiązku od zobowiązanego (art. 64e § 2 pkt 1 zd. pierwsze u.o.p.e.a.), nie zostało spełnione. Koszty egzekucyjne zostały pobrane w trakcie egzekucji administracyjnej, co przeczy występowaniu przesłanki nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku.
W cenie organu nie została spełniona również przesłanka, o której mowa w art. 64e § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. przesłanka niewspółmierności poniesionych wydatków egzekucyjnych w stosunku do ściągnięcia tylko kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne zostały w całości wyegzekwowane łącznie z należnościami podatkowymi, co nie spowodowało powstania niewspółmiernych do wysokości kosztów egzekucyjnych wydatków egzekucyjnych.
Wnioskodawca nie wykazał także, iż nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.
Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009, złożonego w dniu 28 kwietnia 2010 r. wynikało, że A. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. osiągnął dochód w wysokości 344.105,73 zł (po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne).
Kapitał własny przedsiębiorstwa, według oświadczenia z dnia 7 czerwca 2010 r. wynosił 740.096,69 zł.
Organy ustaliły, że w jego skład wchodziły zaś: nieruchomości gruntowe i lokalowe, położone w T., na których prowadzona jest stacja paliw oraz w D. Ponadto A. P. wraz z żoną jest właścicielem działki nr 2104/3, położonej w miejscowości T., gmina S., o powierzchni 0.085 ha, stanowiącej majątek Firmy Handlowo - Usługowej "A" A. P., a także dziewięciu działek, położonych w D. o łącznej powierzchni około 0,77 ha. W skład majątku przedsiębiorstwa wchodzą nadto lokale użytkowe: budynek socjalny w T. o pow. 100 m kw. oraz budynki bazy transportowej, położonej w D. (stacja paliw, budynek biurowy, magazyn, budynek warsztatu), o łącznej powierzchni 1.200 m kw oraz 2 ciągniki siodłowe MAN r. prod. 1999 oraz 2004, 2 naczepy r. prod. 1997 oraz 1998, jak również samochód Ford Transit r. prod. 2000. Z akt sprawy wynika, że w maju 2010 r. przedsiębiorstwo zatrudniało 11 osób zwiększając zatrudnienie z lat ubiegłych.
Na podstawie powyższych ustaleń organ wywiódł, że Firma Handlowo - Usługowa "A" A. P. znajduje się w dobrej kondycji finansowej i jest solidnym kontrahentem.
Sytuacja finansowa wnioskodawcy została także oceniona jako dobra.
Z ustaleń organów wynikało, że źródłem dochodu A. P. jest prowadzona działalność gospodarcza. Wskazany powyżej dochód osiągnięty w 2009 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pozwalał na dysponowanie miesięcznie kwotą średnio ok. 28.000 zł.
Wnioskodawca jest żonaty, posiada na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Wydatki na utrzymanie dzieci sięgają wysokości 1.000 - 2.000 zł miesięcznie.
Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Organ ustalił również, że żona zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę oraz prowadzi własną działalność gospodarczą. Wnioskodawca zamieszkuje w domu stanowiącym własność jego rodziców. Matka jest emerytką, ojciec przebywa na rencie. Dom jest murowany, 6-pokojowy, umeblowanie pochodzi z lat 90. ubiegłego wieku. Wraz z żoną jest współwłaścicielem działek nr 2203, nr 2199, nr 2202 położonych w Ł., o łącznej powierzchni 0,679 ha (działka nr 2203 o wartości ok. 5.000,00 zł) oraz samochodu osobowego marki [...]. prod. 2002 o wartości ok. 25.000,00 zł, wystawionego na sprzedaż.
Z pism Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 22 czerwca 2010 r. wynika, że zarówno A. P., jak również jego żona nie korzystali ze świadczeń pomocy społecznej w latach 2007-2010.
Ponoszone przez wnioskodawcę wydatki to, według ustaleń organu:
- wyżywienie - 500 zł miesięcznie;
- odzież - 500 zł miesięcznie;
- eksploatacja samochodu - 200 zł miesięcznie;
- opłaty za telefon i sprzęt RTV-100 zł miesięcznie;
- koszty leczenia - 41,66 zł miesięcznie. Zadeklarowane wydatki wynoszą łącznie 3.341,66 zł.
Uwzględniając należności podatkowe, składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz wydatki, organ ustalił, że do dyspozycji wnioskodawcy pozostawała kwota 19.800 zł., która pozwalała na jednorazową zapłatę kosztów egzekucyjnych w wysokości 2.279,69 zł bez uszczerbku dla jego sytuacji finansowej.
Przeszkodą do wydania tej treści orzeczenia nie był, zdaniem organów ważny interes publiczny. O ile organ egzekucyjny przyznał, że ochrona miejsc pracy, na którą powoływał się wnioskodawca może być postrzegana w kategorii ważnego interesu publicznego, to jednak w niniejszej sprawie nie została ona zagrożona. Powyższy wniosek organ wywiódł z analizy zatrudnienia w przedsiębiorstwie prowadzonym przez wnioskodawcę. Według tej analizy stan zatrudnienia w 2007 r. był stały i wynosił 7 osób, w 2008 r. wykazywał tendencję malejącą (początkowo zatrudniano 7 osób, końcem roku 6 osób), zaś w 2009 r. wynosił 5 osób. Początkiem 2010 r. zatrudniano już 6 osób, zaś w maju 2010 r. liczba zatrudnionych wyniosła 11 osób. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że twierdzenia wnioskodawcy o konieczności redukcji zatrudnienia wskutek zapłaty kosztów egzekucyjnych nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i nie przesądzają o występowaniu przesłanki ważnego interesu publicznego w przedmiotowej sprawie.
W dalszej kolejności organ egzekucyjny poddał analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w zakresie zgodności z uregulowaniami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.).
Organ ustalił, że nie zachodzą okoliczności, które na mocy uregulowań art. 1 pkt 1 lit a - g rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis wykluczałyby możliwość przyznania preferencji w ramach pomocy de minimis, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności.
Jednak ustalona przez organy sytuacja ekonomiczna zobowiązanego nie dawała podstaw do przyznania powyższej pomocy.
Po pierwsze, jak wskazał organ, nie nosiła znamion trudnej sytuacji ekonomicznej, o jakiej mowa w przepisie art. 1 ust. 1 lit. h Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, który otrzymał nową normatywną treść.
Według nowego brzmienia tego przepisu w trudnej sytuacji ekonomicznej znajduje się podmiot prowadzący "przedsiębiorstwo zagrożone" w rozumieniu pkt 9-11 "Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw" (Dz. Urz. UE. C 244 z 1 października 2004 r. ze zm.).
Przedsiębiorstwo uznaje się za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko - lub średnioterminowej (pkt 9). Jednocześnie przedsiębiorstwo może nadal zostać uznane za zagrożone, jeżeli występują m.in. rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto (pkt 11).
Tymczasem przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, że A. P. nie odnotowuje rosnących strat, obroty z prowadzonej działalności gospodarczej nie maleją a zapasy oraz niewykorzystany potencjał do świadczenia usług nie ulegają zwiększeniu. Prowadzone przedsiębiorstwo nie posiada nadwyżek produkcji, ale też nie zmniejsza się (ewentualnie przyjmuje wartość 0) wartość jego aktywów netto.
Zestawienie uzyskanych z działalności gospodarczej dochodów w poszczególnych latach podatkowych z dnia 21 czerwca 2010 r. przedstawiało się następująco:
2005 r.- 214.464, 78 zł,
2006 r.- 127.516, 21 zł,
2007 r. - 93.664,47 zł,
2008 r. - 149.486,34 zł,
2009 r. - 350.889,69 zł (po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społeczne -344.105,73 zł)
Na podstawie graficznego i tabelarycznego zestawienia wartości sprzedaży, sporządzonego w dniu 22 lipca 2010 r., w oparciu o dane z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT - 7 w okresach rozliczeniowych od stycznia 2008 r. do maja 2010 r. organ I instancji dokonał analizy osiąganych obrotów w poszczególnych miesiącach.
Uzyskane obroty wykazują zdaniem organu tendencję zwyżkową; w związku z czym nie występuje zjawisko malejących obrotów.
Również analiza stanu zadłużenia przedsiębiorstwa wynikająca z informacji przedłożonych przez wnioskodawcę prowadzi do uznania, że zadłużenie badanego przedsiębiorstwa nie stanowi symptomu pogorszenia się aktualnej kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Jak ustaliły organy wysokość zadłużenia od kilku lat jest ustabilizowana i wynika z udostępnienia przez kontrahentów oraz Bank Spółdzielczy w Ł. zróżnicowanego portfela instrumentów kredytowych (pożyczki, kredyty kupieckie zabezpieczone przewłaszczeniem na zabezpieczenie, poręczenia, odnawialna linia kredytowa). W ocenie organów nie determinuje to pogarszania się sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, lecz świadczy o zaufaniu do niego a także rentowności przedsiębiorstwa.
Dalej jak ustaliły organy, na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 7 czerwca 2010 r., wnioskodawca posiada 300.000,00 zł kredytu bankowego odnawialnego w Banku Spółdzielczym w Ł., zabezpieczonego zastawem w postaci ciągnika siodłowego MAN nr rej.[...]. Aktualne zadłużenie przedsiębiorcy z tego tytułu w dniu 7 czerwca .2010 r. wynosiło 229.685,91 zł., 250.000,00 zł limitu kupieckiego na zakup paliwa w firmie "B" Sp. z o.o. w W., zabezpieczonego wekslem oraz 150.000,00 zł limitu kupieckiego w "C" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zabezpieczony wekslem), dysponuje limitem na zakup paliwa w wysokości 50.000,00 zł z odroczonym terminem płatności w F.H.U. "D" A. P., zobowiązania w formie pożyczek od osób fizycznych, na łączną kwotę 415.000,00 zł, które dotychczas nie zostały spłacone. W kwocie tej mieści się zadłużenie względem rodziców i teściów w łącznej kwocie 200.000,00 zł (pożyczka otrzymana w 2002 r.).
Na podstawie powyższych ustaleń organ wskazał, że podlegające analizie kryteria nie przyjmują wartości świadczących o złej kondycji finansowej analizowanego przedsiębiorstwa i nie przesądzają że Firma Handlowo - Usługowa "A" A. P. jest przedsiębiorstwem zagrożonym, co zresztą potwierdził wnioskodawca, który w formularzu z dnia 28 września 2010 r. wskazał, że pomimo wskazanych przez siebie okoliczności przemawiających za przyjęciem jego trudnej sytuacji majątkowej, jest on w stanie odzyskać płynność finansową. Przeczą temu również prowadzone przez A. P. inwestycje.
Dokonując analizy kolejnej przesłanki przyznania wnioskowanej pomocy, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organ ustalił że w okresie trzech ostatnich lat budżetowych wnioskodawca uzyskał pomoc de minimis w łącznej kwocie 39.302,44 EUR. a więc nie przekroczy obowiązującego limitu 200.000,00 EUR w ciągu ostatnich trzech lat budżetowych (art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.) zatem pomoc ewentualnie udzielona nie naruszyłaby pod tym względem warunków rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.
W skardze na powyższe postanowienie A. P. domagał się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej jak i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powołał się na ważny interes podatnika. Wskazał, że ściągnięcie zaległości w podatku dochodowym zachwiało w sposób znaczny płynność finansową podatnika, o czym świadczy chociażby decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2009 r., którą organ ten umorzył ratę podatku w kwocie 2441,00 zł. Ponadto nie bez wpływu na złą sytuację finansową podatnika pozostaje fakt zaciągniętych pożyczek. W dalszej części uzasadnienia podjęto próbę podważenia postanowienia, poprzez wykazanie po stronie podatnika woli zapłaty egzekwowanego zobowiązania i próby jego wykonania poprzez skierowanie wniosku o rozłożenie zobowiązania na raty do niewłaściwego organu powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 817/07.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- określanej dalej jako p.p.s.a.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.)
Kontrola ta doznaje jeszcze większych ograniczeń w stosunku do rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, jakimi są między innymi postanowienia w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Kontrola sądowa takich rozstrzygnięć zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie takiego rozstrzygnięcia, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami a ponadto czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności (istniejące w czasie prowadzenia postępowania) mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. W związku z powyższym odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1811/96. LexPolonica nr 339804 ).
Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie znalazł przyczyn z powodu których zaskarżone rozstrzygnięcia należałoby usunąć z obrotu prawnego.
Przesłanki umożliwiające umorzenie kosztów egzekucyjnych zostały wymienione w art. 64e § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z wyżej powołanym przepisem koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
- stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
- za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,
- ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Organy egzekucyjne obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
W ramach przeprowadzonego postępowania organy dokonały bardzo wnikliwej oceny sytuacji skarżącego, odnosząc ją do przesłanek wskazanych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie w rozporządzeniu z dnia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. UE L 379).
Ocena ta słusznie doprowadziła organy do wniosku, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania ulgi. Ocenę tą Sąd w pełni aprobuje. Wynika ona bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który organ poddał wyczerpującej analizie, a ta znalazła wyraz w treści uzasadnienia. Wyciągnięte przez organ wnioski należy uznać za logiczne oraz zgodne z zasadami wiedzy
i doświadczenia życiowego.
Przechodząc do analizy poszczególnych przesłanek będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, iż w sprawie nie występowała nieściągalność dochodzonego obowiązku podatkowego oraz przesłanka określona w przepisie art. 64e § 2 pkt 3 u.o.p.e.a.
Trzeba podkreślić, iż dochodzony obowiązek zostały wyegzekwowany podczas egzekucji administracyjnej, nie można zatem uznać, iż zachodzi jego nieściągalność uzasadniająca umorzenie kosztów egzekucyjnych. Ponadto wraz z należnościami podatkowymi zostały wyegzekwowane koszty egzekucyjne, co oznacza, iż nie spowodowało to powstania niewspółmiernych do wysokości kosztów egzekucyjnych wydatków egzekucyjnych. Jak zasadnie wskazał organ II instancji, przesłanka określona w przepisie art. 64e § 2 pkt 3 u.o.p.e.a. sprowadza się do tego, iż bezcelowym jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdy koszt egzekucji jest niewspółmiernie wysoki w stosunku do dochodzonej należności.
Zatem w istocie organom egzekucyjnym pozostała ocena istnienia pozostałych przesłanek umorzeniowych, tj. stwierdzenia czy zobowiązany wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej oraz czy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny.
Również w tym zakresie dokonane ustalenia uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie. Ustaleniom organu towarzyszył wysoki stopień staranności, który pozwolił na szczegółowe ustalenie rzeczywistej sytuacji skarżącego przy uwzględnieniu jego stopnia zadłużenia i porównanie jej z istniejącym w sprawie obciążeniem, od którego próbował się uwolnić. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że sytuacja finansowa wnioskodawcy pozwala mu na jednorazowe uiszczenie ustalonych kosztów bez uszczerbku utrzymania dla niego czy jego rodziny.
Wydane rozstrzygnięcie nie sprzeciwia się również ochronie interesu publicznego. Należy tutaj podkreślić, iż nie można utożsamiać interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia kosztów. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej sam fakt, że zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą i że zatrudnia pracowników, nie wyczerpuje jeszcze przesłanki ważnego interesu publicznego. Nie potwierdziły się bowiem powoływane przez niego okoliczności o zmniejszonej liczbie zatrudnienia na skutek uiszczenia kosztów egzekucyjnych.
Podobnie jak ocena przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, również ocena przesłanek wymienionych w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, regulującym tę formę pomocy nie budzi zastrzeżeń Sądu. O ile bowiem dotychczasowa pomoc, z której korzystał wnioskodawca nie przekroczyła ustalonego limitu, a prowadzona przez niego działalność nie została wyłączona z uzyskania takiej pomocy o tyle pozostałe przesłanki nie mogły zostać uznane za spełnione. Prowadzone przez A. P. przedsiębiorstwa nie wyczerpywały wymienionej w tym rozporządzeniu definicji przedsiębiorstwa zagrożonego. Sprzeciwiały się temu zarówno ustalona przez organy wysokość dochodów, majątek wchodzący w skład tego przedsiębiorstwa, podejmowane inwestycje.
Tych ustaleń nie mogła podważyć również podnoszona przez skarżącego okoliczność zaciągniętych pożyczek, które jak słusznie zauważyły organy świadczyły o posiadanej przez niego zdolności kredytowej i gwarancji spłaty zadłużenia a nie, jak próbował tego dowieść skarżący, o jego trudnej sytuacji finansowej.
Również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na który powołuje się skarżący, nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydania rozstrzygnięcia treści przez niego pożądanej. Rozważania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, obszernie cytowane w uzasadnieniu skargi, odnoszą się bowiem do kwestii uchylania się dłużnika od wykonania egzekwowanego obowiązku. Rozważania te w szczególności dotyczą oceny sytuacji dłużnika w kontekście złożenia przez niego wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na przedstawione i omówione powyżej przesłanki umożliwiające umorzenie kosztów egzekucyjnych, powyższe kwestie nie mają znaczenia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarówno postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odpowiadają prawu. Organy obu instancji nie przekroczyły granic swobodnego uznania, ich rozstrzygnięć nie sposób uznać za dowolne, znajdują oparcie tak w zebranym materiale dowodowym jak i wyciągniętych na ich podstawie wniosków.
Mając powyższe na uwadze Sad orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło