I SA/Rz 140/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości i odsetek w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. - postanawia – przyznać prawo pomocy i zwolnić skarżącego od opłat sądowych całości. J.T. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. W dołączonym formularzu PPF również jako zakres wniosku wskazał częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jako uzasadnienie podał, że pobierana emerytura w kwocie 2893,69 zł (brutto) jest jedynym źródłem dochodów jego rodziny, tj. jego i żony, która wymaga specjalistycznego leczenia. Skarżący wyszczególnił, że utrzymanie zajmowanego lokalu mieszkalnego pochłania 355 zł miesięcznie, ok. 90 zł to koszty energii elektrycznej. Duży wydatek w budżecie skarżącego stanowią koszty związane z chorobą żony -1300 zł, dochodzą do tego koszty dojazdów na leczenie – ok. 130 zł. Skarżący oświadczył nie posiada żadnego majątku. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych wyjaśnił, że dodatkowo zarobkuje uzyskując wynagrodzenie w kwocie 1230 zł brutto, przedłożył zażądane w wezwaniu wyciągi z rachunku bankowego, równocześnie oświadczając, że jest to jego jedyny rachunek bankowy oraz formularz PIT -11 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r., a także zeznanie podatkowe PIT-37 za 2009 r. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie wzięto pod ocenę nie tylko sam wniosek, ale także akta administracyjne, które - z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległego zryczałtowanego podatku dochodowego i odsetek – obrazują szczegółowo sytuację życiową i majątkową skarżącego. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skrócie zwanej P.p.s.a. - wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od opłat sądowych – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bez wątpienia, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący oprócz świadczenia emerytalnego pobieranego w kwocie wyższej niż przeciętne (2383,26 zł netto), dodatkowo zarobkuje. Według przedłożonej informacji PIT-11 uzyskał w 2009 r. z tego tytułu dochód w kwocie 12.812,25 zł. Rozpoznając sprawę należało wziąć jednak pod uwagę, że żona skarżącego jest osobą, która nie ma własnych dochodów, nie nabyła uprawnień do zabezpieczenia społecznego (nie pracowała zawodowo) i co ma zasadnicze znaczenie w sprawie - z uwagi na chorobę onkologiczną - jest osobą wymagającą stałych, wyższych niż przeciętne kosztów utrzymania, na które składają się dodatkowo koszty leków, specjalistycznych konsultacji lekarskich i codziennej diety. Również sytuacja majątkowa skarżącego i jego żony jest specyficzna. Organ podatkowy odmówił umorzenia zaległości i odsetek w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości obojgu małżonkom. Jak wynika z akt sprawy małżonkowie zawarli umowę przedwstępną przyrzeczenia sprzedaży lokalu mieszkalnego i koszty zakupu pokryli środkami pieniężnymi uzyskanymi ze sprzedaży mieszkania, w którym zamieszkiwali dotychczas, przy czym złożyli oświadczenie w urzędzie skarbowym, że przychód ze sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego przeznaczą na cele określone w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a lub e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu z daty zdarzeń w sprawie), co w przypadku wypełnienia warunków stawianych w powołanej regulacji, zwalniało skarżącego od zryczałtowanego podatku. Druga strona umowy przedwstępnej sporządzonej w formie pisemnej, po otrzymaniu całej ceny, odmówiła podpisania umowy przenoszącej własność zajmowanego przez skarżącego i jego żonę lokalu. Skarżący skierował sprawę na drogę postępowania cywilnego i uzyskał wyrok zasądzający odszkodowanie, który podlega egzekucji. Dodać należy, że skarżący ponosi również koszty związane z dochodzeniem zasądzonej kwoty odszkodowania. Wszystkie opisane wyżej okoliczności zostały udokumentowane w aktach sprawy. Zatem przesłanki przyznania prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście opisanej sytuacji skarżącego, w której kwestie związane z wydatkami na utrzymanie i poprawę zdrowia żony skarżącego są priorytetowe oraz ważne jest, by skarżący był w stanie zaspokoić cele mieszkaniowe. Tylko wpis od skargi w sprawie, którą skarżący chce poddać kontroli Sądu, do czego ma konstytucyjne prawo, wynosi 500 zł – stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Żona skarżącego również złożyła skargę w tym samym przedmiocie, zatem już na wstępie wydatkowana musiałaby zostać łącznie kwota 1000 zł, co w takiej sytuacji stanowiłoby uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.