I SA/Rz 141/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości i odsetek w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. - postanawia – przyznać prawo pomocy i zwolnić skarżącą od opłat sądowych całości. T.T. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zawnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. W dołączonym formularzu PPF również jako zakres wniosku wskazała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jako uzasadnienie podała, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu męża, nie posiada żadnego majątku, poważnie choruje (schorzenie onkologiczne), dodatkowe koszty leczenia wynoszą w miesiącu ok. 1300 zł. Mąż pobiera emeryturę w kwocie 2893,69 zł (brutto), która jest jedynym źródłem dochodów jej rodziny. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie wzięto pod ocenę nie tylko sam wniosek, ale także akta administracyjne, które - z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległego zryczałtowanego podatku dochodowego i odsetek – obrazują szczegółowo sytuację życiową i majątkową skarżącej i jej męża. Referendarz sądowy wezwał do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych męża skarżącej, który jest stroną w sprawie o sygn. I SA/Rz 140 /10. Wyjaśnił on, że dodatkowo zarobkuje uzyskując wynagrodzenie w kwocie 1230 zł brutto, przedłożył zażądane w wezwaniu wyciągi z rachunku bankowego, równocześnie oświadczając, że jest to jego jedyny rachunek bankowy oraz formularz PIT -11 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009r., a także zeznanie podatkowe PIT-37 za 2009 r. Uwzględniono zatem te wyjaśnienia oraz podane we wniosku do sprawy o ww. sygnaturze dane, które z oczywistych względów dotyczą skarżącej T.T. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skrócie zwanej P.p.s.a. - wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od opłat sądowych – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Bez wątpienia, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca utrzymuje się z dochodów męża: jego świadczenia emerytalnego i dodatkowych zarobków. Emerytura męża skarżącej jest co prawda wyższa od przeciętnej - 2383,26 zł netto. Rozpoznając sprawę należało wziąć jednak pod uwagę, że skarżąca jest osobą, która nie ma własnych dochodów, nie nabyła uprawnień do zabezpieczenia społecznego (nie pracowała zawodowo) i co ma zasadnicze znaczenie w sprawie - z uwagi na chorobę onkologiczną - jest osobą wymagającą stałych, wyższych niż przeciętne kosztów utrzymania, na które składają się dodatkowo koszty leków, specjalistycznych konsultacji lekarskich i codziennej diety. By zaspokoić potrzeby rodziny mąż skarżącej dodatkowo zarobkuje. Według przedłożonej informacji PIT-11 uzyskał w 2009 r. z tego tytułu dochód w kwocie 12.812,25 zł. Również sytuacja majątkowa skarżącej i jej męża jest specyficzna. Organ podatkowy odmówił umorzenia zaległości i odsetek w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości obojgu małżonkom T. Jak wynika z akt sprawy małżonkowie zawarli umowę przedwstępną przyrzeczenia sprzedaży lokalu mieszkalnego i koszty zakupu pokryli środkami pieniężnymi uzyskanymi ze sprzedaży mieszkania, w którym zamieszkiwali dotychczas, przy czym złożyli oświadczenie w urzędzie skarbowym, że przychód ze sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego przeznaczą na cele określone w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a lub e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu z daty zdarzeń w sprawie), co w przypadku wypełnienia warunków stawianych w powołanej regulacji, zwalniało skarżącą od zryczałtowanego podatku. Druga strona umowy przedwstępnej sporządzonej w formie pisemnej, po otrzymaniu całej ceny, odmówiła podpisania umowy przenoszącej własność zajmowanego przez skarżącą i jej męża lokalu. Spraw została skierowana na drogę postępowania cywilnego i zapadł wyrok zasądzający odszkodowanie, który podlega egzekucji. Dodać należy, że skarżąca ponosi również koszty związane z dochodzeniem zasądzonej kwoty odszkodowania. Wszystkie opisane wyżej okoliczności zostały udokumentowane w aktach sprawy. Zatem przesłanki przyznania prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście opisanej sytuacji skarżącej, w której kwestie związane z wydatkami na utrzymanie i poprawę zdrowia są priorytetowe oraz ważne jest, by skarżąca była w stanie zaspokoić cele mieszkaniowe. Tylko wpis od skargi w sprawie, którą skarżąca chce poddać kontroli Sądu, do czego ma konstytucyjne prawo, wynosi 500 zł – stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Mąż skarżącej również złożył skargę w tym samym przedmiocie, zatem już na wstępie wydatkowana musiałaby zostać łącznie kwota 1000 zł, co w takiej sytuacji stanowiłoby uszczerbek w utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2w zw. z art. 245 § 3, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.