I SA/Rz 144/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-05-09
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jacek Boratyn, Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena formalno-merytoryczna wniosku o dofinansowanie projektu, oparta na założeniu, że realizacja projektu wyłącznie w formie zdalnej jest dyskryminująca dla osób niepełnosprawnych, jest zgodna z prawem, jeśli projekt jest dedykowany wyłącznie osobom niepełnosprawnym i ma na celu niwelowanie barier?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaproponowanie wsparcia wyłącznie w formie zdalnej nie może być uznane za kryterium dyskryminujące, które pogłębia bariery wśród osób niepełnosprawnych, zwłaszcza gdy projekt jest dedykowany tym osobom i ma na celu niwelowanie barier. Dyskryminacja wymaga celowego ograniczenia jednostki w możliwościach korzystania z praw na zasadzie równości z innymi, a chęć nabycia umiejętności do zawodów, które nie mogą być wykonywane zdalnie, nie stanowi cechy dyskryminującej. Forma pracy zdalnej jest dopuszczalna i nie narusza zasady równego traktowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy". Wniosek został oceniony negatywnie z powodu rzekomego naruszenia zasady równości szans i niedyskryminacji, gdyż projekt zakładał wyłącznie formę zdalną wsparcia, co zdaniem organu było dyskryminujące dla osób niepełnosprawnych. Protest spółki został nieuwzględniony. Skarga do WSA została oddalona, jednak NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Rzeszowie rozpoznał sprawę ponownie, uwzględniając nowe dowody i analizując zarzuty dotyczące oceny formalnej i merytorycznej.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz skarżącej "A." kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi "A." na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy" 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz skarżącej "A." kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest informacja Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: Instytucja Pośrednicząca/organ) z dnia [...] kwietnia 2021 r. o nieuwzględnieniu protestu "A" sp. z o.o. w [.] (dalej: wnioskodawca/spółka/skarżąca) od negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pod nazwą "Praca zdalna przyszłością osób z niepełnosprawnościami - nowoczesne kompetencje zgodne z trendami rynku pracy" nr [...] złożonego w ramach konkursu nr [...] WP na lata 2014-2020 Działanie nr 7.1
W dniu 11 grudnia 2020 r. wnioskodawca złożył do organu wniosek o dofinansowanie w/w projektu. W wyniku oceny formalno-merytorycznej wniosek został oceniony negatywnie, gdyż zdaniem Instytucji Pośredniczącej nie spełnił kryterium ogólnego merytorycznego horyzontalnego nr 1: Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia 17 marca 2021 r. Według oceny projektu zawartej w Karcie Oceny Projektu, projekt zakłada objęcie wsparciem wyłącznie osoby niepełnosprawne, ale wszystkie zaplanowane w projekcie zadania/działania (mentoring/coaching, szkolenia, staże zawodowe) mają odbywać się w formie zdalnej, co jest niezgodne z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Zdaniem oceniających uczestnicy projektu będą kierowani na szkolenia/staże zgodnie z opracowanymi Indywidualnymi Planami Działania, a nie można na etapie planowania wniosku, założyć, że wszyscy uczestnicy będą mieli predyspozycje do wykonywania zawodów umysłowych, bo tylko do takich zawodów można przygotować się zdalnie. Wskazali, że pracy zdalnej nie można wykonywać w każdym zawodzie, jest ona zarezerwowana dla zawodów typowo umysłowych takich jak np. programista, księgowy, grafik itp., co ogranicza udział w projekcie tych niepełnoprawnych, którzy będą mieli predyspozycje do innych zawodów np. fryzjer, cukiernik ochroniarz, sprzedawca, osoba sprzątająca. Oceniający zauważyli, że wnioskodawca sam wskazał, że wśród OzN zamieszkujących woj. podkarpackie przeważają osoby posiadające wykształcenie nieprzekraczające poziomu ISCED 3 (72%)", wobec powyższego trudno uznać, że projekt będzie dostępny dla wszystkich osób niepełnosprawnych i nie będzie pogłębiał istniejących już nierówności. Ponadto podnieśli, że w pkt 3.2 wnioskodawca wśród wymienionych problemów/barier wymienia m.in. problemy tych osób w kontaktach interpersonalnych, izolację społeczną czy problemy w komunikacji z innymi, a dalsze zamknięcie takich osób w domach nie zniweluje tych problemów, a wręcz odwrotnie może je pogłębić.
Od w/w oceny negatywnej spółka wniosła protest, w którym nie zgodziła się z argumentacją dotyczącą oceny wniosku sporządzoną przez Komisję Oceny Projektów. Skarżąca wskazała, że projekt zgłoszony do dofinansowania jest zgodny z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, gdyż formuła pracy zdalnej ma na celu zwiększenie dostępności działań projektowych dla osób z niepełnosprawnościami, a nie jej ograniczenie. W tym zakresie spółka przedstawiła szeroką argumentację ukierunkowaną na wyjaśnienie idei dyskryminacji w kontekście celów projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie. Skarżąca przedstawiła także przykłady staży online organizowanych w ramach przygotowania do zawodów, co do których Instytucja Pośrednicząca przyjęła, że ich organizacja w formie zdalnej nie jest możliwa. Dodatkowo, spółka wskazała także, że wbrew przeświadczeniu Instytucji Pośredniczącej, forma zdalna jest dominującą, ale nie jedyną formą wsparcia przewidzianą przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała spółkę, że protest dotyczący oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie, nie został uwzględniony. W ramach uzasadnienia do zajętego stanowiska, Instytucja Pośrednicząca do pisma dołączyła Kartę rozstrzygnięcia protestu. W uzasadnieniu przychylono się do oceniających w ramach pierwotnej oceny wniosku, wskazując, że założenie wsparcia w formie zdalnej jest dyskryminujące osoby niepełnosprawne, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne w zawodzie, takim jak np. kasjer, sprzedawca. Według organu, przedstawione szkolenia on-line nie zapewniają nabycia umiejętności praktycznych podczas odbywania stażu, który również założony jest w formie zdalnej, co w konsekwencji ogranicza wybór zawodu. Wskazano także, że deklaracja skarżącej co do tego, że praca zdalna jest dominującą ale nie jedyną formą wsparcia nie znajduje poparcia w treści wniosku. Zawarto w nim bowiem m. in. stwierdzenie, że "wsparcie będzie realizowane w formie pracy zdalnej, uwzględniając indywidualne predyspozycje i możliwości OzN." Z treści wniosku nie wynika jednoznacznie, forma zdalna jest jedną z opcji, brak opisu jak miałyby wyglądać szkolenia i staż w innej formie niż zdalna, świadczy zdaniem organu o tym, że wnioskodawca na etapie sporządzania wniosku o dofinansowanie nie brał pod uwagę innej formy niż zdalna pod uwagę. Wnioskodawca powinien jednoznacznie i dokładnie wskazać na spełnianie kryterium tak, aby oceniający nie mieli co do tego wątpliwości. Stosowanie ogólnych sformułowań lub zapewnienia, że poszczególne zadania będą wykonywane z uwzględnieniem zasady równości szans i niedyskryminacji są niewystarczające aby potwierdzić spełnienie kryterium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka, działając poprzez fachowego pełnomocnika - adwokata, zarzuciła:
1. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020, poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa) w związku z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez zaniechanie przez Instytucję Pośredniczącą dokonania rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu i w konsekwencji:
- błędne przyjęcie, że wniosek o dofinasowanie nie spełnił kryterium spornego ogólnego merytorycznego horyzontalnego podczas gdy przeprowadzenie rzetelnej oceny, uwzględniającej prawidłową wykładnię pojęcia "dyskryminacji" winno prowadzić do uznania, że wniosek o dofinansowanie spełniał wskazane powyżej kryterium i zapewniał równy dostęp do udziału w projekcie tej kategorii osób do których projekt jest dedykowany, bez względu na ich cechy szczególne;
- bezzasadne uznanie, że skarżąca nie wskazała we wniosku o dofinansowanie aspektów, które wskazywałyby na to, że dopuszcza inne niż zdalna formy wsparcia dla uczestników projektu, podczas gdy w treści wniosku o dofinansowanie, w części dotyczącej spełnienia spornego kryterium skarżąca wyraźnie wskazała, że w ramach projektu, zamierza udostępniać członkom zespołu projektowego środek komunikacji (samochód) umożliwiający dojazd do miejsca zamieszkania uczestników projektu, co wyraźnie wskazuje na to, że w przypadkach kiedy będzie to uzasadnione charakterem udzielanej formy wsparcia, skarżąca dopuszcza możliwość realizacji projektu stacjonarnie, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej;
2) art. 44 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz w związku z § 11 ust. 18 i § 8 ust. 1 i 4 Regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 77/19 Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2019 r. (dalej jako: "Regulamin KOP") poprzez doręczenie skarżącej informacji o dokonanej ocenie projektu w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności, zaś w szczególności zasadę bezstronności, a to z uwagi na fakt, że przesłane skarżącej Karty Oceny Projektu nie zostały podpisane, a osoby dokonujące oceny nie złożyły oświadczeń co do swojej bezstronności oraz deklaracji poufności, co w konsekwencji powoduje, że z formalnego punktu widzenia należy uznać, że ocena projektu w ogóle nie została dokonana, ewentualnie że została dokonana w sposób wadliwy, bowiem w istocie nie wiadomo, kto ocenił projekt, czy była to osoba do tego upoważniona, czy oceny dokonały dwie różne osoby, oraz czy w rozstrzygnięcie protestu nie brały udziału te same osoby, które dokonywały oceny projektu;
3) pkt. 4.3.24 Regulaminu Konkursu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt skarżącej jest dyskryminujący, bez jednoczesnego wskazania ze względu na jaką cechę szczególną Instytucja Pośrednicząca ową dyskryminację przyjmuje i jakie w konsekwencji będą różnice w dostępie do projektu dla poszczególnych uczestników, podczas gdy z powołanego punktu regulaminu wynika, że: "(...) przedmiotem sprawdzenia jest, czy umożliwiono wszystkim osobom - bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, orientację seksualną - sprawiedliwe, pełne uczestnictwo w projekcie na jednakowych zasadach.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny projektu konkursowego a w konsekwencji o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Urząd Pracy oraz o przyznanie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dokonana przez Instytucję Pośredniczącą ocena projektu obarczona została brakami formalnymi, bowiem przesłane skarżącej Karty Oceny Projektu nie zostały podpisane, a osoby dokonujące oceny nie złożyły oświadczeń co do swojej bezstronności oraz deklaracji poufności.
Kwestionując ocenę merytoryczną spornego kryterium, skarżąca, powołując się na zapisy wniosku o dofinasowanie, podniosła, że wbrew stanowisku organu, według założeń projektu praca zdalna będzie dominującą formą realizacji projektu, ale nie jedyną. Jej zdaniem zapewniła alternatywy gwarantujące uczestnikom pełny udział w projekcie, choć rzeczywiście główny nacisk położony jest na formę zdalną wsparcia. Uważa jednak, że nawet przy założeniu, że byłaby to jedyna forma wsparcia, nie można mówić o jakiejkolwiek postaci dyskryminacji, a już tym bardziej, że mogłaby być to dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność. W ocenie skarżącej, powyższe wyklucza już sama konstrukcja wniosku o dofinansowanie, przedstawione w nim założenia udziału w projekcie oraz kryteria wyboru uczestników do projektu. Podkreśliła, że projekt nie może dyskryminować poszczególnych osób ze względu na niepełnosprawność, w sytuacji, kiedy w całości jest on dedykowany wyłącznie osobom niepełnosprawnym i wszelkie jego założenia są dostosowane właśnie do osób niepełnosprawnych i w celu wsparcia ich szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. W związku z tym uważa, że organ w sposób nieprawidłowy i sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, postrzega pojęcie dyskryminacji, a dodatkowo, że definiuje je w oderwaniu od założeń wynikających z przepisów prawa i wskazówek ustawodawcy unijnego. Nadmieniła przy tym, że organ nie wyjaśnił, ze względu na jaką cechę owa dyskryminacja miałaby mieć miejsce i tylko domyślać się pozostaje jej, że projektowi przypisywana jest możliwość dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. Ustalenie zaś co jest cechą dyskryminującą jest elementem niezbędnym do ustalenia, że dyskryminacja w ogóle zachodzi.
Nawiązując do domniemanej cechy dyskryminującej, zdaniem skarżącej, nie sposób uznać, że założenia wniosku o dofinansowanie w jakikolwiek sposób mogły prowadzić do ograniczenia jednostki w zakresie możliwości wykonywania przez nią określonych praw człowieka i wolności, na zasadzie równości z innymi osobami. Nie wykazał przede wszystkim organ, aby wskutek działania skarżącej osobom niepełnosprawnym ograniczony zostanie dostęp do udziału w projekcie, i to co istotne, właśnie z tego względu że osoby te cechują się niepełnosprawnością. Podkreśliła skarżąca, że projekt zakłada przede wszystkim niwelowanie barier w stosunku do osób niepełnosprawnych, poprzez zrównywanie ich szans z innymi osobami. W konsekwencji zatem, planowane działania, które opisała skarżąca w treści wniosku, nie mieszczą się w definicji pojęcia dyskryminacji, a każda osoba niepełnosprawna która zechce skorzystać z projektu w ramach określonych kryteriów uczestnictwa, będzie mogła to uczynić, niezależnie od tego z jakiej formy wsparcia zechce skorzystać i do wykonywania jakiego zawodu zechce się przygotować.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że oceniający arbitralne przyjęli, że wsparcie dla osób niepełnosprawnych będzie dostępne w ograniczonym zakresie, odnoszącym się tylko do osób odpowiednio wykształconych, co jest według niej przejawem tendencyjnego i stereotypowego postrzegania osób niepełnosprawnych jako gorzej wykształconych, a w konsekwencji z założenia pretendowanych do wykonywania określonych zawodów, niekoniecznie umysłowych. Zdaniem skarżącej takie właśnie podejście rodzi ryzyko dyskryminacji poszczególnych uczestników projektu ze względu na niepełnosprawność, a nie założenia projektu przedstawione przez skarżąca we wniosku o dofinansowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skarżonej informacji, podnosząc że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2021 r. stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi organu na skargę skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 375/21 oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wbrew poglądowi skarżącej z treści stanowiska organu jasno wynika jaka jest cecha dyskryminacyjna i w jaki sposób będzie przejawiać się w realizacji założeń projektu. Zrozumiałe jest bowiem, że choć wsparcie dedykowane będzie wobec osób niepełnosprawnych, to jednak wyklucza, poprzez założoną formę realizacji, te osoby spośród wskazanej wyżej populacji, które chciałyby nabyć umiejętności praktyczne niezbędne do wykonywania wielu zawodów. Jeżeli zaś chodzi o zarzut dotyczący spełnienia przesłanek formalnych przez kontrolujących, odnoście złożenia przez te osoby deklaracji poufności a także oświadczenia o bezstronności Sąd uznał, że fakt że na Karcie dołączonej do informacji nie ma zapisów świadczących o złożeniu przez oceniających niezbędnych oświadczeń nie świadczy bynajmniej, że nie zostały one złożone.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 970/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że rozpatrując zarzut dotyczący spełnienia przesłanek formalnych przez kontrolujących, odnoście złożenia przez te osoby deklaracji poufności a także oświadczenia o bezstronności Sąd ponownie rozpoznając sprawę powinien rozważyć, czy przedłożone przez organ dokumenty pozwalają na odparcie zarzutu strony, która nie ma do nich pełnego dostępu. Z uwagi na podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd odwoławczy nie odnosił się do zarzutów zmierzających do podważenia prawidłowości oceny merytorycznej wniosku uznając, że są przedwczesne na tym etapie postępowania.
Wojewódzki Urząd Pracy w załączeniu do swojego pisma procesowego z dnia 12 kwietnia 2022 r. załączył podpisane przez członków KOP Karty Oceny Projektu.
W odpowiedzi na to pismo strona skarżąca wskazała, że przedstawiony przez organ dokument nie jest tym dokumentem, który otrzymała ona na etapie oceny projektu. Wskazała na różnice pomiędzy dokumentem jaki otrzymała a jaki obecnie został przedstawiony przez organ. Zarzuciła, że gdyby organ na etapie oceny dysponował podpisanym dokumentem to zostałby on w formie zanonimizowanej doręczony w sposób umożliwiający identyfikację tego, że ktoś go podpisał. Tymczasem w ocenie spółki Karta Oceny Projektu nie była zanonimizowana ale niepodpisana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kognicja Sądu w niniejszej sprawie wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W przepisach ustawy wdrożeniowej przyjęto pewne autonomiczne regulacje procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej), a w pozostałym zakresie nieuregulowanym w ustawie wdrożeniowej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).
Przytoczyć także wypada ogólną zasadę, wyrażoną w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) - zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Trzeba także tutaj wskazać na treść przepisu art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2021 r., takiej wykładni nie dokonywał, wobec czego wspomniane związanie nie występuje. Oznacza to także, że Sąd ponownie rozpoznając niniejszą sprawę nie jest związany swoim wcześniejszym wyrokiem uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej prawidłowości Karty Oceny Projektu co do złożenia przez kontrolujących stosownych oświadczeń, to zauważyć należy, że w § 8 regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów powołanej do oceny wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, przewidziano, że członkowie Komisji są zobowiązani do podpisania Deklaracji poufności oraz Oświadczenia o bezstronności, które są immamentną częścią Karty oceny formalno-merytorycznej (KOFM) wniosku o dofinansowanie. Wymaga tutaj podkreślenia, że skarżąca podnosząc braki w tym zakresie, odwoływała się do otrzymanej informacji o negatywnej ocenie wniosku, a nie do samej karty oceny formalno-merytorycznej. W § 11 ust. 23 regulaminu pracy Komisji Oceny Projektów wskazano, że w przypadku negatywnej oceny wnioskodawcy przekazywana jest niezwłocznie pisemna informacja o zakończeniu oceny jego projektu i o niespełnieniu kryterium/ów wyboru projektów oraz treść/kopia karty oceny formalno-merytorycznej. Jest to więc niejako część informacji, zastępująca rozwinięcie/uzasadnienie stanowiska organu. To, że w dokumencie - będącym w istocie treścią karty oceny formalno-merytorycznej - załączonym do informacji nie ma zapisów świadczących o złożeniu przez oceniających niezbędnych oświadczeń nie świadczy bynajmniej, że nie zostały one złożone.
Sąd rozpoznając po raz drugi niniejszą sprawę wziął pod uwagę nową okoliczność, która się w niej pojawiła a mianowicie to, że Wojewódzki Urząd Pracy w do swojego pisma procesowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. załączył podpisane przez członków KOP Karty Oceny Projektu.
Tymczasem z informacji otrzymanej przez skarżącą wynika, że jej załącznikiem jest sama treść karty oceny formalno-merytorycznej, która zawiera pełną argumentacje stanowiska organu. Stronie nie były doręczane Karty Oceny Projektu a jedynie została przekazana informacja o ich treści.
Zatem ponieważ stronie nie była doręczana karta oceny formalno-merytorycznej a jedynie informacja o treści tej karty dokumenty te nie musiały być identyczne tym bardziej jeżeli się uwzględni, że były sporządzane przy użyciu komputerowych edytorów tekstu.
Z tego też względu uwzględniając, że Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie w załączeniu do swojego pisma procesowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. załączył podpisane przez członków KOP karty oceny projektu zawierające podpisane stosowne oświadczenia kontrolujących należało uznać, że zarzuty strony skarżącej dotyczące braku podpisu karty oceny formalno-merytorycznej załączonej do udzielonej jej pisemnej, informacji o wynikach oceny wniosku o dofinasowanie czy nie dołączenia do niej określonych oświadczeń (deklaracji) oceniających nie zasługują na uwzględnienie. Rzecz bowiem w tym, że skarżącej nie były doręczane karty oceny formalno-merytorycznej a jedynie informacja o treści tej karty stanowiąca w istocie uzasadnienie stanowiska organu co do negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie. W samej Karcie Oceny Projektu, co wykazał organ zostały podpisane stosowne oświadczenia przez kontrolujących.
Przechodząc do oceny stanowiska organu odnośnie negatywnej oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie wskazać trzeba, konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu konkursu. W regulaminie tym w pkt 4.3.24, Lp. 1 przewidziane zostało sporne kryterium ogólne merytoryczne horyzontalne nr 1 - Projekt jest zgodny z właściwymi politykami i zasadami unijnymi (w tym: zasadą równości szans kobiet i mężczyzn - w oparciu o standard minimum, zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i zasadą zrównoważonego rozwoju) oraz prawodawstwem unijnym. Zgodnie z zapisami Regulaminu, ocenie podlega zgodność projektu z właściwymi politykami i zasadami unijnymi, w tym w szczególności z:
- zasadą równości szans kobiet i mężczyzn,
- zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami,
- zasadą zrównoważonego rozwoju.
W ramach kryterium weryfikacji podlega zgodność projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 - w oparciu o standard minimum oraz zgodność projektu z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. W szczególności przedmiotem sprawdzenia jest, czy umożliwiono wszystkim osobom - bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, orientację seksualną - sprawiedliwe, pełne uczestnictwo w projekcie na jednakowych zasadach. W przypadku osób z niepełnosprawnościami, niedyskryminacyjny charakter projektu oznacza konieczność stosowania zasady uniwersalnego projektowania i/lub racjonalnych usprawnień zapewniających dostępność oraz możliwości korzystania ze wspieranej infrastruktury (jeśli charakter projektu dotyczy tych kwestii). Konieczność opisania sposobów zapewnienia dostępności dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności wynika z Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020. Przez pozytywny wpływ należy rozumieć zapewnienie dostępności infrastruktury, transportu, towarów, usług, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz wszelkich innych produktów projektów (które nie zostały uznane za neutralne np. ze względu na brak bezpośrednich użytkowników tych produktów) dla wszystkich ich użytkowników, zgodnie ze standardami dostępności, stanowiącymi załącznik do Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020. W przypadku wskazania neutralnego wpływu produktu/produktów projektu na zasadę, należy przedstawić uzasadnienia dla braku możliwości zastosowania zasady.
W projekcie weryfikowane jest także, czy projekt obejmuje finansowanie przedsięwzięć minimalizujących oddziaływanie działalności człowieka na środowisko. Zasada zrównoważonego rozwoju jest zachowana, jeżeli w ramach projektu zakłada się podejmowanie działań ukierunkowanych na: racjonalne gospodarowanie zasobami, ograniczenie presji na środowisko, uwzględnianie efektów środowiskowych w zarządzaniu, podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku o dofinansowanie. Kryterium weryfikowane na podstawie treści złożonego wniosku o dofinansowanie (wyjaśnień). Istnieje możliwość poprawy/uzupełnienia projektu w zakresie niniejszego kryterium (zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z regulaminem konkursu ocena kryteriów ogólnych merytorycznych horyzontalnych dokonywana jest w systemie 0-1 ("spełnia"/"nie spełnia"). Wprawdzie dopuszczalne jest wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium, ale tylko wówczas, gdy istnieją w tym zakresie wątpliwości, które może rozwiać wnioskodawca. W sytuacji, gdy oceniający nie mają wątpliwości, że wniosek jednoznacznie nie spełnia danego kryterium, nie ma potrzeby kierowania do wyjaśnień.
Nawiązując do zaprezentowanych wyżej zasad oceny spornego kryterium, jego negatywna ocena (brak spełnienia przez spółkę) w niniejszej sprawie nie zasługuje na akceptację. W szczególności zaproponowanie wsparcie wyłącznie w formie zdalnej nie może być uznane za kryterium dyskryminujące, które pogłębia bariery wśród niepełnosprawnych.
To, że nie przewidziano innej formy realizacji projektu poza zdalną nie jest jednoznaczne z uznaniem, że jest to kryterium dyskryminujące. Nie można bowiem uznać, że takim kryterium mogłaby być chęć nabycia przez niektóre osoby umiejętności do wykonywania takich zawodów, których nie można wykonywać zdalnie.
Trzeba tutaj podkreślić, że każdy rodzaj dyskryminacji musi charakteryzować się celowym ograniczeniem jednostki w zakresie możliwości wykonywania przez nią określonych praw człowieka i wolności, na zasadzie równości z innymi osobami ze względu na dysponowanie przez osobę dyskryminowaną określonymi cechami.
Wskazana przez kontrolujących cecha dyskryminująca to w istocie chęć nabycia przez niektóre osoby niepełnosprawne umiejętności do wykonywania takich zawodów, których nie można wykonywać zdalnie. Taka cecha w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie może stanowić cechy dyskryminującej. Planowane działania jakie opisała spółka w treści wniosku o dofinansowanie nie mieszczą się w definicji pojęcia dyskryminacji, a każda osoba niepełnosprawna, która zechce skorzystać z projektu w ramach określonych kryteriów uczestnictwa, będzie mogła to uczynić.
Zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że gdyby realizacja wsparcia w ramach środków unijnych w formie zdalnej była obarczona ryzykiem naruszenia określonych norm i wytycznych to organy nie podejmowałyby decyzji skutkujących możliwością realizacji projektów zdalnie. Taka forma realizacji projektu jest dopuszczalna i nie powoduje naruszeń w zakresie równego traktowania uczestników.
W ocenie Sądu możliwości jakie stwarzał oceniany wniosek umożliwiał uczestnikom projektu - osobom niepełnosprawnym integrację społeczną poprzez usuwanie istniejących i właściwie zdiagnozowanych przez wnioskodawcę barier. Możliwość skorzystania z projektu przez niepełnosprawnych to szansa dla nich na rozwój zawodowy, a także forma aktywności społecznej, której nie można oceniać jako pogłębiających bariery jakie spotykają te osoby. Wręcz przeciwnie możliwość wykonywania pracy zdalnej jest sposobem pokonywania barier napotykanych przez osoby niepełnosprawne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
O zwrocie skarżącej kosztów postępowania obejmujących: kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, kwotę 480 zł stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz kwotę 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło