I SA/Rz 156/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-23
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Bożena Wieczorska, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku rolnym od gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które stanowi współwłasność małżonków, ciąży wyłącznie na jednym z małżonków prowadzącym to gospodarstwo, czy na obojgu małżonkach?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku rolnym od gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które stanowi współwłasność małżonków, ciąży łącznie na obojgu małżonkach. Przepis art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym, regulujący obowiązek podatkowy w przypadku współwłasności, nie ma zastosowania do małżonków, zgodnie z wyłączeniem zawartym w tym przepisie. Podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów przeliczeniowych wynikająca z ewidencji gruntów, a zmiany w klasyfikacji lub powierzchni gruntów wymagają zgłoszenia przez podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia podatku rolnego dla Ireny i K.W. za lata 1999-2002. Wójt Gminy P. wymierzył podatek, wskazując na powierzchnię gruntów wynikającą z ewidencji. Skarżący K.W. kwestionował wysokość podatku, podnosząc m.in. brak dochodów z gospodarstwa, zmiany strukturalne gruntów i nieprawidłową klasyfikację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając sprzeczność z wcześniejszymi decyzjami SKO oraz naruszenie przepisów ustawy o podatku rolnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg K. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] [...] [...] [...] w przedmiocie podatku rolnego za 1999, 2000, 2001 i 2002 rok. - oddala skargi -
I SA/Rz 156/04
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] stycznia 2003r. (nr ...) Wójt Gminy P. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - wymierzył dla Ireny i K.W. podatek rolny od gospodarstwa rolnego o pow. 1,70 ha fizycznych, w tym 1,72 ha przeliczeniowego położonego w K. za lata 1999-2000, odpowiednio w kwotach 142,50zł, 125,20zł i 154,00zł i 159,90zł w ratach odpowiednio do dnia 15 marca 2003r., 15 maja 2003, 15 września 2003 i 15 listopada 2003r.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż podatnicy posiadają - zgodnie z ewidencją gruntów i budynków - na terenie Gminy P. użytki rolne o pow. 1,49 ha i użytki zielone V klasy o pow. 0,21 ha co stanowi 1,72 ha przeliczeniowego. Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów organ zauważył, że podatek rolny ma charakter majątkowy, co oznacza, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tą nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku. Na potwierdzenie swego stanowiska organ powołał wyrok NSA z dnia 9 marca 1994r., sygn. akt SA/Gd 1200/93 (Wspólnota 994/35/18). Bez znaczenia jest również dla ustalenia wymiaru podatku fakt, czy strona użytkuje nieruchomość. Przepisy podatkowe tj. art. 1 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 1993, nr 94, poz. 431 z późn. zm.). wymagają dla ustalenia obowiązku podatkowego władania właścicielskiego nieruchomością. Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że I.i są właścicielami nieruchomości gruntowych o podanej wyżej powierzchni i położonych na terenie Gminy P..
W odwołaniu od powyższych decyzji K.W. podkreślił, iż podnoszone przez niego zarzuty, z których część uwzględnił organ odwoławczy, nie zostały przez organ I instancji dostrzeżone. W szczególności nie wspomniano nawet o "strukturalnych przekształceniach powierzchni gruntów wskutek szeroko zakrojonego i nie dokończonego z winy banku procesu inwestycyjnego oraz wskutek degradacji gruntów wobec nie użytkowania gruntów od 9-ciu lat z powodu ustanowienia hipoteki przymusowej". Za nieodpowiadającą prawdzie uznał odwołujący się powierzchnię użytków rolnych i zielonych wykazaną w zaskarżonych decyzjach.
Za pozostające w sprzeczności z art. 32 Konstytucji uznał podatnik stanowisko organu I instancji, iż brak dochodów z gospodarstwa nie stanowi podstawy do odstąpienia od wymierzania podatku rolnego.
Dodatkowo odwołujący się podniósł, iż odnośnie 200Ir. wydano dwie decyzje tj. o nr [...] na łączną kwotę 154,00zł oraz [...] na łączną kwotę 159,90zł.
Decyzjami z dnia [...] marca 2003r. (nr ..., nr ..., nr ... i nr ...) - wydanymi po rozpatrzeniu odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji potwierdzono w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów, iż strony posiadają grunty o pow. 1,72ha przeliczeniowego sklasyfikowane jako grunty związane z prowadzeniem działalności rolniczej objętej przepisami ustawy o podatku rolnym. Sposób i wysokość podatku rolnego jest prawidłowo obliczona przez organ I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, organ podkreślił, że art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym stanowi, iż osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach wg ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego lub o zaistnieniu wszelkich zmian np. strukturalnych, zajęcie gruntów na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza lub po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności przywrócenie na tych gruntach działalności rolniczej, albo z innych powodów zmniejszenie lub zwiększenie powierzchni. Organ I instancji wezwał podatnika do złożenia wykazu nieruchomości, jednakże strona nie dopełniła tego obowiązku. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż strona została prawidłowo wezwana do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jednakże z uprawnienia tego nie skorzystała, a także nie przedstawiła żadnych dowodów z dokumentów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje skarżący K.W. zarzucił, iż pozostają one w sprzeczności z wcześniejszymi decyzjami w tej sprawie tego samego SKO w P. oraz, że "nie spełniają wymogów określonych w ustawie o podatku rolnym min. w zakresie zmian klasyfikacji gruntów oraz ulg z powodu terenów górskich i górzystych, a także zwolnień od podatków z powodu zmiany użytków rolnych nie ujętych dotychczas w ewidencji Urzędu Gminy P." i w związku z tym wniósł o ich uchylenie.
Skarżący dodał ponadto, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy "wie, iż cały czas prowadził w całości gospodarstwo jako współwłaściciel ustawowej wspólnoty małżeńskiej", w związku z czym nie ma podstaw do objęcia obowiązkiem zapłaty podatku rolnego w obecnych warunkach jego żony I.W.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 3 marca 2005r. skarżący K.W. podniósł m.in. iż obowiązek podatkowy powinien - zgodnie z treścią art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym - spoczywać wyłącznie na nim jako na tej osobie, która będąc współwłaścicielem prowadziła to gospodarstwo. Do pisma tegoż skarżący dołączył kserokopie siedmiu decyzji SKO w P. uchylających decyzje Wójta Gminy P. w sprawie podatku rolnego oraz cztery własne pisma procesowe adresowane do Wójta Gminy P., do Urzędu Skarbowego w P., do SKO w P. oraz pismo Komornika sądowego do Sądu Rejonowego w P.
Natomiast wraz z pismem z dnia 21 czerwca 2005r. skarżący przedłożył kserokopię postanowienia SKO w P. z dnia [...] maja 2005r. oraz własne pisma do Komornika sądowego.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - powołanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargi są bezzasadne.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).
Badając z tego punktu widzenia zaskarżone decyzje Sąd stwierdza, iż nie naruszają one ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego, które uzasadniałyby ich wzruszenie.
Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym przedmiot opodatkowania tym podatkiem stanowią grunty gospodarstw rolnych o powierzchni przekraczające 1ha lub 1ha przeliczeniowy stanowiące własność lub znajdujące się we władaniu osoby fizycznej. Z kolei zaś podmiotem opodatkowania, tj. podatnikiem są osoby fizyczne, które są właścicielami albo samoistnymi posiadaczami gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalona na podstawie powierzchni rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów oraz zaliczenia do właściwego okręgu podatkowego. Danymi wynikającymi z ewidencji gruntów jako oficjalnego rejestru organy podatkowe są związane.
Z zalegającego w aktach niniejszej spawy wypisu z rejestru gruntów (k.18 akt organu I instancji) wynika, iż I. i K. W. byli w stanie prawnym sprawy - współwłaścicielami gruntów obejmujących tereny zabudowy mieszkaniowej, sady, grunty orne oraz łąki trwałe o łącznej pow. 1,70ha, położonej na terenie gminy P. w miejscowości K.. Oznacza to, że I. i K.W. byli właścicielami gospodarstwa rolnego podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym i w związku z tym orzekające w sprawie organy prawidłowo wskazały oboje małżonków jako podatników podatku rolnego. Podniesiony przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2005r. zarzut, iż obowiązek podatkowy powinien - zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym - spoczywać wyłącznie na nim jako na tej osobie "...która będąc współwłaścicielem prowadziła to gospodarstwo" jest bezzasadny. Art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym reguluje bowiem obowiązek podatkowy w podatku rolnym od gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 1 ust. 3, a zatem w skład gospodarstwa rolnego, które jest współwłasnością albo jest we współposiadaniu dwóch lub więcej osób prawnych lub osób fizycznych, z wyjątkiem małżonków. Skoro współwłaścicielowi przedmiotowego gospodarstwa rolnego są małżonkowie I. i K. W. to oznacza, że przepis art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym nie ma do nich zastosowania. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, iż stosownie do treści art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym w sytuacji gdy gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonków. Tak zatem orzekające organy podatkowe właściwie wskazały adresatów zaskarżonych decyzji, przyjmując iż obowiązek podatkowy w podatku rolnym spoczywa na obojgu małżonkach.
Bezzasadne są również - zdaniem Sądu - zarzuty odnośnie nieuwzględnienia "zmian klasyfikacji gruntów" oraz ulg i zwolnień podatkowych. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi - zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 4 ustawy - liczba hektarów przeliczeniowych ustalona na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. Danymi tymi organy podatkowe są związane, a podatnik powołuje się w skardze na zmiany charakteru użytków rolnych, które - jak sam twierdzi - nie zostały ujęte w dotychczasowej ewidencji gruntów. Dodać należy, że ewentualne zmiany w powierzchni gruntów rolnych (zwiększenie lub zmniejszenie) powinny być na podstawie art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym zgłoszone przez podatników na piśmie w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.
Podatnicy - jak wynika z akt sprawy - informacji pisemnej o zmianach w powierzchni gruntów nie złożyli, ani z własnej inicjatywy, ani też na wezwanie organu I instancji. Nie zapoznali się również z zebranym w sprawie materiałem dowodowym zawierającym m.in. wypis z rejestru gruntów z dnia 16 października 2002r., mimo iż zostali o takim uprawnieniu prawidłowo zawiadomieni. Nie podali również - co należy podkreślić - podstawy ewentualnych ulg i zwolnień podatkowych, które - ich zdaniem - im przysługują.
Bezzasadny jest także zarzut niezgodności zaskarżonych decyzji z wydanymi wcześniej kasatoryjnymi decyzjami organu odwoławczego, których odpisy skarżący przedłożył w postępowaniu sądowym. Przedmiotem oceny Sądu są decyzje ostateczne i prawidłowość ich wydania podlega ocenie Sądu. Wcześniejsze decyzje organu odwoławczego uchylały decyzje organu I instancji, a zatem umożliwiły ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, które po ich uostatecznieniu stały się przedmiotem oceny Sądu z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Sąd nie stwierdził ich niezgodności z prawem, a zatem zarzut ich sprzeczności z wcześniejszymi decyzjami organu odwoławczego jest bez znaczenia, skoro zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Sąd administracyjny dokonując oceny zaskarżonych decyzji bada wyłącznie ich zgodność z prawem i w przypadku gdy nie naruszają one w sposób istotny przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy - nie może ich wyeliminować z obrotu prawnego.
Ustosunkowując się do kwestii podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 21 czerwca 2005r. należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 134 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a nie w granicach innych spraw toczących się z udziałem skarżącego, w których zapadły lub zapadną dopiero rozstrzygnięcia i które mogą - po spełnieniu warunków przewidzianych w art. 3 oraz art. 50 i n. p.s.a. - stać się przedmiotem odrębnego zaskarżenia do Sądu.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło