I SA/Rz 160/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-06-10
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy środki z dotacji oświatowej mogą być przeznaczone na wydatki majątkowe, takie jak budowa budynku gospodarczego czy odwodnienie boiska, a także na zakup kawy dla personelu, leków dla uczniów, tłumaczenie dokumentów czy transport uczniów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że środki z dotacji oświatowej mogą być przeznaczone wyłącznie na wydatki bieżące związane z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wydatki majątkowe, takie jak budowa budynku czy odwodnienie boiska, są wyłączone z finansowania dotacją. Podobnie, zakup kawy dla personelu, leków, tłumaczenie dokumentów czy transport uczniów nie mieszczą się w katalogu wydatków kwalifikowalnych, gdyż nie są bezpośrednio związane z procesem edukacyjnym. Sąd uznał również, że zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot dotacji jest bezzasadny, gdyż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od końca roku, w którym organ stwierdził nieprawidłowości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o określeniu i zobowiązaniu do zwrotu kwoty dotacji nienależnie pobranej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Szkoła otrzymała dotację, a następnie rozliczyła jej wykorzystanie. Organ I instancji wszczął postępowanie weryfikujące prawidłowość wykorzystania dotacji, stwierdzając nieprawidłowości w pobraniu i wykorzystaniu środków. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu, Starosta wydał decyzję nakazującą zwrot dotacji. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Szkoła wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także podnosząc zarzut przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 31 grudnia 2024 r. nr SKO.4101.26.2024 w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty dotacji nienależnie pobranej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Przedmiotem skargi P. z/s w R. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 31 grudnia 2024 r. nr. SKO.4101.26.2024, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty P. z dnia 16 października 2024 r. nr OK.4331.33.2.2021 w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty dotacji nienależnie pobranej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Organ I instancji przekazał Niepublicznej Szkole Podstawowej [...] ( dalej: NSPMS) dotację w wysokości [...] zł. W dniu 15 stycznia 2020 r. strona złożyła rozliczenie z wykorzystania dotacji.
Podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie weryfikacji prawidłowości wykorzystania dotacji za rok 2019, udzielonej z budżetu Powiatu P. NSPMS było pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 18 października 2021 r., nr 1801- ICA.52.27.2021.17. W piśmie tym DIAS poinformował starostwo o przeprowadzonej kontroli w siedzibie skarżącej w przedmiocie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi za 2019 r. Z załączonego do ww. pisma "Sprawozdania z przeprowadzonego audytu" wynikało, że audyt wykazał istotne nieprawidłowości w księgowaniu wydatków oraz wykorzystaniu dotacji za 2019 r.
W ramach postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji została przeprowadzona kontrola w placówce NSPMS w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Powiatu P. w 2019 r. W szczególności:
- weryfikacja prawidłowości pobrania dotacji w roku 2019 z dokumentacją przebiegu nauczania, zgodności danych o liczbie uczniów wykazywanych w miesięcznych informacjach składanych do Starostwa Powiatowego w P.,
- weryfikacja prawidłowości wykorzystania dotacji, zgodnie z jej przeznaczeniem, określonym w art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie dotacji wykorzystanej w roku 2019.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że skarżąca była podmiotem prowadzącym szkołę w okresie objętym postępowaniem, tj. od stycznia do grudnia 2019 r., oraz - po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2024 r., uchylającą decyzję Starosty P. z dnia 12 czerwca 2024 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania - wydał decyzję, w której stwierdził wysokość należności przypadających do zwrotu do budżetu powiatu z tytułu:
- dotacji pobranej nienależnie w wysokości [...] zł,
- dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł,
oraz nakazał dokonanie zwrotu do budżetu powiatu powyższych kwot wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi odpowiednio od:
- dnia następującego po upływie terminu zwrotu,
- dnia 14 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca wnosząc w dniu 12 listopada 2024 r. odwołanie. W odwołaniu zarzucono organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2024 r., w której nakazano przeprowadzenie szczegółowych ustaleń dotyczących m.in. wydatków na zakup leków, wizyt lekarskich oraz remonty i odwodnienie budynku. Organ, zdaniem strony, zaniechał pełnego wyjaśnienia okoliczności tych wydatków oraz nie odniósł się należycie do zarzutów strony skarżącej, w tym dotyczących konieczności wykonania prac remontowych ze względu na wymogi BHP.
Podniesiono również naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie wszystkich dostępnych dowodów, wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz uznaniowe potraktowanie niektórych wydatków jako niecelowych, mimo braku stosownego uzasadnienia. Zwrócono uwagę, że organ nie wykazał, dlaczego konkretne wydatki zostały uznane za zbędne z punktu widzenia realizacji zadań oświatowych, a uzasadnienie decyzji miało charakter ogólnikowy i nie odzwierciedlało wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.
W zakresie prawa materialnego zarzucono organowi błędną wykładnię przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy o finansach publicznych. W szczególności wskazano na zawężające rozumienie pojęcia wydatków bieżących i nieuwzględnienie, że poniesione koszty miały związek z realizacją zadań szkoły oraz statutowych obowiązków organu prowadzącego. Zdaniem strony, wszystkie wydatki zostały poniesione zgodnie z celem dotacji, a zakwestionowanie ich przez organ nastąpiło bez należytej analizy ich charakteru i przeznaczenia.
W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2024 r. SKO podtrzymało decyzję organu I instancji.
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, dokonało analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście przepisów regulujących zasady udzielania, wykorzystywania i rozliczania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Podstawę prawną stanowiły w szczególności przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm., dalej: u.f.p.), ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U z 2024 r., poz. 754 ze zm., dalej: f.z.o.) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 737 ze zm., dalej: p.o.). Kwestie proceduralne rozstrzygane były na gruncie przepisów k.p.a. Dodatkowo, w celu zapewnienia jednolitości procedury udzielania, rozliczania i kontroli dotacji, na terenie Powiatu P. obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Powiatu z dnia 9 marca 2018 r., która określa tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz sposób kontroli ich wykorzystania przez beneficjentów.
Mając na uwadze powyższe regulacje, jak również utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (w tym m.in. wyrok NSA z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2581/18), w którym jednoznacznie wskazuje się, że to na beneficjencie dotacji spoczywa obowiązek wykazania jej prawidłowego wykorzystania, organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo pod względem formalnoprawnym, a podniesione w odwołaniu zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
W niniejszej sprawie Kolegium wskazało, że dotacja została pobrana nienależnie w wysokości [...] zł, co znalazło odzwierciedlenie w informacji miesięcznej przekazanej przez skarżącą w dniu 8 maja 2019 r. Informacja ta zawierała dane o trzech uczniach, którzy zostali wcześniej skreśleni z listy uczniów uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 24 kwietnia 2019 r. Fakt ich ujęcia w informacji, mimo że nie byli już uczniami szkoły, spowodował przekazanie dotacji na nieistniejące osoby, co w świetle art. 252 u.f.p. stanowi klasyczny przypadek pobrania dotacji nienależnej. Strona przyznała, że był to efekt omyłki polegającej na skopiowaniu danych z poprzedniego miesiąca. Jednakże nawet niezamierzone działania skutkujące nienależnym pobraniem dotacji nie uchylają obowiązku jej zwrotu.
Dodatkowo, organ ustalił, że część środków została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, w rozumieniu art. 35 ust. 1 f.z.o.. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że dotacje dla szkół niepublicznych mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki - w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
Tymczasem spośród wydatków zrealizowanych przez stronę, kwota [...] zł obejmowała m.in. następujące pozycje:
- zakup kawy przeznaczonej dla personelu szkoły ([...] zł),
- zakup leków oraz opłacenie prywatnej wizyty lekarskiej dla uczniów ([...] zł),
- tłumaczenie dokumentów uczniów do celów meldunkowych ([...]zł),
- transport uczniów z/do internatu na trasie z Ukrainy ([...] zł),
- wykonanie budynku gospodarczego przy boisku ([...] zł),
- wykonanie odwodnienia boiska ([...] zł),
- wyżywienie uczniów liceum ogólnokształcącego w trakcie zawodów ([...] zł).
Wszystkie wymienione wydatki zdaniem Kolegium, choć w części mogły być motywowane potrzebami funkcjonowania placówki, wykraczały poza dozwolony ustawowo katalog wydatków bieżących związanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki. Część z nich miała charakter majątkowy (inwestycje w infrastrukturę, budowa budynku, odwodnienie terenu), część dotyczyła innych szkół niż ta, której dotyczyła dotacja, zaś pozostałe dotyczyły zadań, które ustawowo nie są przypisane szkole (np. zakup lekarstw czy organizacja transportu międzynarodowego uczniów).
Organ podkreślił, że katalog wydatków możliwych do sfinansowania z dotacji oświatowej ma charakter zamknięty. Każdy wydatek powinien mieć ścisły związek z procesem dydaktycznym, wychowawczym lub opiekuńczym - rozumianym w ramach zadań ustawowych szkoły, a nie w znaczeniu szerokim czy uznaniowym. Nieuprawnione jest zatem finansowanie z dotacji innych działań, nawet jeżeli pozostają one w pewnym związku funkcjonalnym z uczniami, ale nie mieszczą się w celach wskazanych w art. 35 ust. 1 ustawy o f.z.o.
Końcowo SKO wskazało, że inwestycje budowlane, niezależnie od ich celu i sposobu realizacji, stanowią - zgodnie z art. 236 ust. 4 u.f.p. - wydatki majątkowe, które wprost są wyłączone z zakresu dopuszczalnych wydatków finansowanych dotacją. Tym bardziej nie mogą być sfinansowane z dotacji, jeśli dotyczą infrastruktury nienależącej do szkoły, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (budowa na gruncie należącym do Gminy J.).
Skarżąca nie zgodziła, że z rozstrzygnięciem SKO i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W pierwszej kolejności skarżąca, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2024 r. poz. 2383 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa), wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na przedawnienie roszczenia Starosty P. o zwrot należności z tytułu dotacji.
Z ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia skarżąca zarzuciła dodatkowo:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - organ I instancji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności:
- nie przeanalizował wszystkich dostępnych dowodów, zwłaszcza tych przedstawionych przez skarżącego w zakresie wydatków poniesionych na remonty oraz odwodnienie, które - jak wyjaśniano - wynikały z konieczności spełnienia wymogów przepisów BHP,
- nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej dotyczących poniesionych kosztów zakupu leków i wizyty lekarskiej ucznia (kwoty [...] zł i [...] zł),
- nie zastosował się do zaleceń zawartych w decyzji SKO z dnia 7 sierpnia 2024 r., które obligowały organ do dokonania szczegółowych ustaleń co do charakteru i zasadności tych wydatków, a także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez stronę,
b) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - organ dokonał oceny materiału dowodowego w sposób dowolny i niepełny. Nie wyjaśnił, z jakich przyczyn zakwestionował zasadność wydatków na leki, wizyty lekarskie, tłumaczenia dokumentów, remonty i odwodnienie, mimo że nie przedstawił przekonujących ustaleń, które wskazywałyby na ich bezzasadność. Organ pominął istotne fakty i dokumenty, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie,
c) naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. - organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie kierował się zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i rozstrzygnął wszelkie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, mimo że materiał dowodowy pozostawał niejednoznaczny,
d) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 f.z.o. - uzasadnienie zaskarżonej decyzji było lakoniczne i nie zawierało rzetelnego wyjaśnienia, dlaczego uznano określone wydatki za nieuprawnione. Organ oparł swoje stanowisko na własnym przekonaniu, nie wykazując, w jaki sposób poniesione wydatki miałyby być zbędne lub niezgodne z przeznaczeniem dotacji, zwłaszcza w świetle wcześniej wydanych wytycznych przez SKO.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b f.z.o. - organ błędnie uznał, że część wydatków nie była związana z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę. W decyzji pominięto argumentację skarżącej dotyczącą szerokiego rozumienia wydatków bieżących i ich związku z funkcjonowaniem placówki,
b) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. - organ dokonał nieprawidłowej subsumpcji przepisów do ustalonego stanu faktycznego, przyjmując, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem bądź po upływie terminu, mimo braku jednoznacznych ustaleń w tym zakresie,
c) naruszenie art. 35 f.z.o. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe - wbrew stanowisku organu, całość środków z dotacji została przeznaczona na realizację zadań szkoły, obejmujących zarówno działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, jak i wykonanie niezbędnych prac remontowych, technicznych oraz zadań statutowych organu prowadzącego.
W związku z powyższym, skarżąca - na wypadek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia i umorzenia postępowania wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia 16 października 2024 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została oddalona w całości, bowiem nie okazała się zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 p.p.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy środki zakwestionowane przez organ jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł, zostały przez skarżącą pobrane i wydatkowane w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać najdalej idący zarzut skargi a mianowicie zarzut dotyczący przedawnienia. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środki pochodzące z dotacji, które podlegają zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie, stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji o zwrocie dotacji, do przedawnienia tego rodzaju należności należy stosować art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
W myśl art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, które zostały:
- wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub
- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia wskazanych okoliczności. Jak wynika z art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p., odsetki nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu. W konsekwencji, termin przedawnienia liczony na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej rozpoczyna swój bieg od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął piętnastodniowy termin zwrotu liczony od dnia stwierdzenia nieprawidłowości. Obowiązek zwrotu powstaje bowiem dopiero w momencie stwierdzenia przez organ okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 u.f.p., a więc ex post - na etapie rozliczenia dotacji.
W ocenie Sądu, SKO trafnie uznało, że za moment stwierdzenia takich okoliczności należy uznać dzień, w którym beneficjent zostaje skutecznie poinformowany o ustaleniach organu skutkujących obowiązkiem zwrotu – np. poprzez protokół pokontrolny lub decyzję określającą należności, jeśli nie przeprowadzono kontroli. W niniejszej sprawie zawiadomienie o takich okolicznościach nastąpiło w dniu 18 sierpnia 2021 r. poprzez doręczenie stronie sprawozdania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2021 r., w którym stwierdzono nieprawidłowości skutkujące obowiązkiem zwrotu dotacji. W związku z tym bieg terminu przedawnienia należy liczyć od końca 2021 r., co oznacza, że w dacie wydania decyzji organ był nadal uprawniony do jej wydania.
Choć kwestia dotacji pobranej nienależnie w kwocie [...] zł nie była sporna, wymaga omówienia w kontekście ustaleń faktycznych. Kwota ta wynikała z ujęcia w miesięcznej informacji przekazanej do Starostwa Powiatowego w P. w dniu 8 maja 2019 r. trzech uczniów, którzy - zgodnie z uchwałą nr 2 Rady Pedagogicznej z dnia 24 kwietnia 2019 r. - zostali wcześniej wykreśleni z listy uczniów. Mimo ich formalnego skreślenia, zostali oni uwzględnieni w informacji stanowiącej podstawę do naliczenia i wypłaty dotacji. Skarżąca w piśmie z dnia 14 lipca 2023 r. przyznała, że przygotowując przedmiotową informację, omyłkowo skopiowała dane z listy uczniów z poprzedniego miesiąca. Przedstawione przez organ wyliczenia oraz ich uzasadnienie Sąd ocenia jako prawidłowe i niebudzące wątpliwości. Również skarżąca nie zakwestionowała tych ustaleń, co prowadzi do wniosku, że w omawianym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, należy podkreślić, że zamknięty katalog wydatków, na które może być przeznaczona dotacja, został określony w art. 35 f.z.o. Wszelkie wydatkowanie środków poza wskazanym zakresem należy traktować jako naruszenie zasad gospodarowania dotacją. Biorąc pod uwagę sporne wydatki ujęte w skardze do tut. Sądu należy przyznać rację organom.
Wydatek w wysokości [...] zł na zakup kawy na użytek nauczycieli i innych pracowników nie może zostać uznany za zasadny. Zgodnie z art. 35 f.z.o., dotacja może być przeznaczona wyłącznie na wydatki związane bezpośrednio z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wydatki na artykuły spożywcze mogą być uzasadnione jedynie wtedy, gdy służą bezpośrednio celom kształcenia, wychowania lub opieki nad uczniami - przykładowo w ramach zajęć dydaktycznych, terapii lub wyżywienia dzieci. Zakup kawy dla personelu nie pozostaje w związku funkcjonalnym z procesem edukacyjnym i nie mieści się w katalogu dopuszczalnych wydatków pokrywanych z dotacji oświatowej. Ma on charakter konsumpcyjny i socjalny, a nie dydaktyczny, i jako taki powinien być finansowany ze środków własnych podmiotu prowadzącego szkołę.
Wydatek w wysokości [...] zł na zakup leków i na zapłatę za domową wizytę lekarską również zdaniem Sądu nie mógł zostać zakwalifikowany jako wydatek zgodny z przeznaczeniem. Z protokołu kontroli wynika, że ze środków dotacji sfinansowano zakup lekarstw dla wychowanków internatu na kwotę [...] zł oraz opłacono wizytę lekarską w wysokości [...] zł. Tego rodzaju wydatki nie mogą zostać uznane za zgodne z art. 35 ust. 1 f.z.o., który przewiduje zamknięty katalog wydatków możliwych do pokrycia z dotacji. Świadczenia zdrowotne, w tym zakup leków czy opieka lekarska, nie stanowią działań z zakresu kształcenia, wychowania ani opieki realizowanej przez szkołę, lecz mieszczą się w systemie ochrony zdrowia i obciążają osoby sprawujące faktyczną opiekę nad uczniem. Fakt, że uczniowie byli cudzoziemcami, nie zmienia charakteru tych wydatków ani nie uzasadnia ich finansowania z dotacji celowej przeznaczonej na zadania oświatowe. Podobnie przedstawia się wydatek w wysokości [...] zł, poniesiony z tytułu zapłaty za tłumaczenie dokumentów. Kontrola wykazała, że ze środków dotacji rozliczono koszt tłumaczenia dokumentów uczniów z języka ukraińskiego na język polski. Z ustaleń wynika, że tłumaczenia te dotyczyły dokumentów niezbędnych do zameldowania uczniów cudzoziemców w internacie. Choć czynność ta wiąże się z pobytem uczniów w placówce, nie mieści się w katalogu wydatków kwalifikowalnych określonych w art. 35 ust. 1 f.z.o. Tłumaczenie dokumentów służących celom administracyjnym, takim jak meldunek, nie jest związane z procesem dydaktycznym, wychowawczym ani opiekuńczym realizowanym przez szkołę. Tym bardziej nie stanowi elementu realizacji podstawy programowej ani formy wsparcia ucznia w procesie edukacyjnym. Obowiązek zapewnienia tłumaczenia takich dokumentów spoczywa na rodzicach lub opiekunach prawnych dziecka, którzy decydują się na jego edukację i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby dokonać meldunku małoletniego cudzoziemca, konieczne jest uprzednie uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie zaś z art. 105 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.), wniosek w tej sprawie składają rodzice, ustanowieni przez sąd opiekunowie, jedno z rodziców lub jeden z opiekunów, a w przypadku małoletniego bez opieki - kurator. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej, że szkoła była jednym z wymienionych powyżej podmiotów. Szkoła nie jest również stroną postępowania meldunkowego ani podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów z nim związanych. W związku z powyższym, poniesiony wydatek nie może zostać sfinansowany ze środków dotacji celowej, której przeznaczenie zostało jednoznacznie określone przez ustawodawcę. Ściśle powiązany z powyższą kwestią jest kolejny wydatek w wysokości [...] zł z tytułu przewozu uczniów obcokrajowców z internatu do domu na okres wakacji oraz z domu do internatu po wakacjach. Transport ten odbywał się na trasie H. – P. – H. Zapewnienie transportu dzieci z internatu do miejsca zamieszkania oraz z miejsca zamieszkania do internatu nie należy do zadań szkoły ani jednostki samorządu terytorialnego w zakresie realizacji zadań oświatowych. Jest to obowiązek rodziców lub opiekunów prawnych uczniów, którzy decydują o edukacji dziecka poza miejscem stałego pobytu. Zgodnie z art. 35 ust. 1 f.z.o., dotacja celowa może być przeznaczona wyłącznie na finansowanie wydatków związanych bezpośrednio z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły. Transport uczniów w celu powrotu do domu na okres wakacyjny oraz ich przyjazd z domu do placówki po przerwie nie mieści się w katalogu wydatków kwalifikowalnych wynikających z ww. ustawy. Co więcej, finansowanie takich przewozów z dotacji narusza zasadę celowości i gospodarności w wydatkowaniu środków publicznych. Dotacje oświatowe nie są przeznaczone na wspieranie rodzin w pokrywaniu prywatnych kosztów podróży uczniów do innego państwa w celach niezwiązanych z procesem edukacyjnym. Brak jest również podstawy prawnej do przyjęcia, że szkoła może z własnej inicjatywy finansować tego typu usługi transportowe. W konsekwencji, wydatek ten został poniesiony niezgodnie z przeznaczeniem środków z dotacji celowej i nie powinien być nią finansowany. Wydatek w wysokości [...] zł za wyżywienie uczniów Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego [...]. Z przeprowadzonej analizy dokumentów wynika, że w ramach dotacji udzielonej Niepublicznej Szkole Podstawowej [...] rozliczono wydatek [...] zł za wyżywienie uczniów podczas wyjazdu na zawody sportowe do Z. W wyjeździe uczestniczyło łącznie 33 uczniów, z czego 14 to uczniowie liceum ogólnokształcącego. W związku z brakiem szczegółowego rozbicia kosztów na fakturze, wartość wydatku przypadająca na uczniów liceum została ustalona proporcjonalnie i wyniosła [...] zł. Wydatek ten nie kwalifikuje się do rozliczenia w ramach dotacji przekazanej szkole podstawowej, ponieważ dotyczy uczniów innego typu szkoły - liceum ogólnokształcącego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 f.z.o., dotacja może być przeznaczona wyłącznie na realizację zadań konkretnej jednostki systemu oświaty, której została przyznana. Każda szkoła otrzymuje dotację na prowadzenie własnej działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, a środki te nie mogą być wykorzystywane na potrzeby innej placówki - nawet jeżeli obie funkcjonują w ramach tego samego organu prowadzącego. Wydatki dotyczące uczniów liceum powinny zostać pokryte z dotacji przyznanej na prowadzenie tej właśnie szkoły. Rozliczenie wyżywienia uczniów liceum w ramach dotacji przeznaczonej dla szkoły podstawowej stanowi zatem naruszenie zasady celowości i zgodności z przeznaczeniem środków publicznych. Przeznaczanie środków dotacyjnych na inne cele niż określone w ustawie - nawet jeśli są one związane z działalnością edukacyjną innej szkoły - jest niezgodne z prawem i skutkuje obowiązkiem zwrotu tej części dotacji. W świetle powyższego, zarzut skarżącej dotyczący bezpodstawności zakwestionowania tej części wydatku uznać należy za niezasadny.
Zgoła odmiennej natury są wydatki w wysokości [...] zł na zakup materiałów przeznaczonych na wykonanie budynku gospodarczego oraz [...] zł na zakup materiałów budowlanych przeznaczonych do wykonania odwodnienia boiska.
W przypadku pierwszego wydatku ustalono, że dotyczył on zakupu materiałów budowlanych, które zostały wykorzystane do wybudowania nowego, prowizorycznego budynku gospodarczego przy boisku sportowym. Jak wskazano w wyjaśnieniach strony, budynek ten służył do przechowywania sprzętu łuczniczego oraz narzędzi pracownika gospodarczego. Strona podniosła także, że miał on zapewniać uczniom możliwość ogrzania się podczas całorocznych zajęć sportowych, a jego wykonanie było podyktowane względami BHP.
W przypadku drugiego wydatku ustalono, że zakupione materiały budowlane - m.in. betonowy zbiornik, rury, studzienki oraz kanały - zostały wykorzystane do wykonania nowego systemu odwodnienia boiska sportowego. Prace te nie polegały na remoncie istniejącej instalacji, lecz na budowie od podstaw nowego rozwiązania technicznego. W obu przypadkach roboty zostały wykonane na terenie boiska sportowego, które stanowi własność Gminy J.
Sąd podziela stanowisko organów, że wydatki poniesione zarówno na budowę budynku gospodarczego, jak i na wykonanie odwodnienia boiska, nie kwalifikują się do finansowania ze środków dotacji celowej, zgodnie z art. 35 ust. 1 f.z.o. Są to wydatki majątkowe o charakterze inwestycyjnym, które - zgodnie z art. 236 ust. 4 u.f.p. - zaliczane są do kategorii wydatków inwestycyjnych i nie mogą być pokrywane z dotacji przeznaczonej wyłącznie na wydatki bieżące.
W odniesieniu do wydatku na budynek gospodarczy należy jednoznacznie stwierdzić, że nie mamy do czynienia z remontem istniejącego obiektu. Jak stanowi art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.): "przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji". Oznacza to, że za remont można uznać jedynie takie działania, które dotyczą obiektu już istniejącego i mają na celu przywrócenie jego pierwotnej funkcji lub stanu technicznego. Tymczasem w niniejszej sprawie powstał całkowicie nowy obiekt budowlany, który nie istniał wcześniej i nie odnosił się do żadnej wcześniejszej struktury - co wyklucza możliwość zakwalifikowania tych prac jako remontu. Zatem realizacja ta nie spełnia definicji remontu i stanowi inwestycję budowlaną. Analogicznie, wykonanie odwodnienia boiska również nie polegało na odtworzeniu istniejącej infrastruktury, lecz na wykonaniu nowej instalacji, co również czyni z niego inwestycję, a nie remont. Ponadto w obu przypadkach obiekty zostały zrealizowane na terenie, który nie jest własnością szkoły, lecz gminy - co skutkuje tym, że poniesione nakłady finansowe zwiększyły wartość majątku jednostki samorządu terytorialnego, a nie majątku jednostki oświatowej, dla której przekazano dotację. Jest to sprzeczne z zasadą legalności i celowości wydatkowania środków publicznych, wynikającą zarówno z ustawy o finansach publicznych, jak i z ogólnych reguł gospodarowania dotacjami celowymi.
Dodatkowo należy podkreślić, że nawet jeżeli inwestycje te pośrednio wspierają komfort pracy szkoły czy uczestnictwo uczniów w zajęciach, to nie można na tej podstawie uznać ich za wydatki kwalifikowalne. Dotacja oświatowa nie jest instrumentem służącym finansowaniu infrastruktury, lecz wsparciu bieżących zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wszelkie działania inwestycyjne powinny być planowane odrębnie i finansowane ze środków własnych organu prowadzącego lub innych źródeł.
Skład orzekający w sprawie nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych w działaniu organów obu instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie konieczne elementy określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a. a z jego treści wynikają przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie. W sposób wyczerpujący wyjaśniono podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiały, a także motywy jakie leżały u podstaw nieuwzględnienia argumentów skarżącej. Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy został zebrany prawidłowo i w ocenie Sądu daje podstawę do podjęcia rozstrzygnięć. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 7a §1, art. 8, art. 11 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a należy uznać za bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza jednak, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło