I SA/Rz 166/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-05-25
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urządzenia oświetlenia drogowego, znajdujące się w pasie drogowym dróg publicznych, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy budowli dróg publicznych oraz gruntów zajętych pod te drogi wraz z pasami drogowymi. Kluczowe jest ustalenie, czy dane urządzenia znajdują się w pasie drogowym drogi publicznej, co należy oceniać na podstawie definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych, uwzględniając stosunki własnościowe gruntów.Stan faktyczny
Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002, argumentując, że urządzenia oświetlenia drogowego znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych powinny być zwolnione z tego podatku. Organ pierwszej instancji stwierdził częściową nadpłatę, ale odmówił jej stwierdzenia w odniesieniu do latarni znajdujących się poza pasem drogowym lub przy drogach wewnętrznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędne ustalenie położenia urządzeń oświetleniowych i niewłaściwą interpretację pojęć 'droga publiczna' i 'pas drogowy'.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A"S.A. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 1998, 1999, 2000, 2001 i 2002. - oddala skargę -
I SA/Rz 166/06
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...], na podstawie art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1, art. 74a, art. 75 § 1 lit.b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływana dalej jako: Ordynacja podatkowa), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. S.A. w R. (powoływanego dalej jako: Spółka) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że opisaną powyżej decyzją Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 1998, 1999, 2000, 2001 i 2002, orzekł o stwierdzeniu nadpłaty w kwocie 5.538,65zł w podatku od nieruchomości należnego od Spółki w latach 1998, 1999, 2000, 2001 i 2002 oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w kwocie 8.653,55zł w podatku od nieruchomości za wskazany okres.
Zgodnie z wnioskiem Spółki nadpłata w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 14.192,20zł powstała w związku z nienależnym uiszczeniem podatku od nieruchomości od budowli stanowiących urządzenia oświetleniowe – znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych.
Zwolnieniu z opodatkowania – na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., nr 137, poz. 926 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa z 1991r.), w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o nadpłatę, - podlegały budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod drogi wraz z pasami drogowymi. Ustawa z 1991r. nie zawiera definicji dróg publicznych, zatem należy sięgnąć do art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 1985r., nr 14, poz. 60 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa o drogach publicznych), stosownie do którego za budowle dróg publicznych należy uznać obiekty inżynierskie i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu, położone w pasie drogowym drogi publicznej, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Organ I instancji uznał, iż urządzenia oświetleniowe w pasie drogowym zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg, a zatem jako budowle lub ich części podlegają zwolnieniu w podatku od nieruchomości. Natomiast z definicji pasa drogowego wynika, że urządzenia oświetleniowe położone poza pasem drogowym nie stanowią budowli dróg publicznych. Organ I instancji w dniach: 16 stycznia 2004r., 19 i 21 stycznia 2005r. przeprowadził oględziny w celu ustalenia położenia oświetlenia drogowego w pasie drogi publicznej i ustalił, że łącznie 43 szt. latarni położone są w pasie drogowym dróg publicznych (o wartości 34.030,40zł). W tym przypadku istnieją podstawy do stwierdzenia nadpłaty w kwocie 2.895,70zł. Odnośnie latarni podwieszanych Wójt Gminy uznał, że w pasach drogowych dróg publicznych znajduje się 110szt latarni podwieszanych na słupach linii energetycznych i w związku z tym, w tym zakresie, wyliczył nadpłatę na kwotę 2.632,95zł. Łącznie więc stwierdził nadpłatę w kwocie 5.538,65zł.
Organ I instancji ustalił również – na podstawie dokonanych oględzin, że 328szt latarni podwieszanych na słupach linii energetycznych znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej, a 99szt, latarni znajduje się przy drogach wewnętrznych, nie zaliczonych do kategorii dróg publicznych. Wobec tego odmówił stwierdzenia nadpłaty w kwocie 8.653,55zł.
Od decyzji Wójta Gminy odwołanie złożyła – poprzez pełnomocnika - Spółka, zaskarżając decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji i stwierdzenie nadpłaty w kwocie 8.653,55zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, wskazało że przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. zwalnia od podatku od nieruchomości budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod te drogi wraz z pasami drogowymi. W związku z tym, że ustawa 1991r. nie zawiera definicji drogi publicznej i jej składników należy sięgnąć do przepisów ustawy o drogach publicznych. Stosownie do przepisów tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie przepisów ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, przy czym za drogę publiczną można uznać jedynie drogę zaliczoną do takiej kategorii, w tym - w odniesieniu - do dróg gminnych na podstawie uchwały organu gminy. Definicja pasa drogowego została określona w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych i stosownie do brzmienia tego przepisu obowiązującego przed dniem 9 grudnia 2003r., droga lub pas drogowy oznaczają wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Kolegium wskazało dalej, że z powyższych decyzji wynika, iż użyte w ustawie z 1991r. sformułowanie: pasy drogowe oraz drogi – odnoszą się do pojęć zawartych w ustawie o drogach publicznych. Zatem, aby instalacje oświetlenia drogowego mogły być objęte zwolnieniem podatkowym, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r., muszą spełniać warunek położenia w ciągu pasa drogowego drogi publicznej, co wynika z przytoczonej definicji drogi, bowiem pas drogowy jest częścią drogi. Organ I instancji prawidłowo więc orzekł, że instalacje oświetlenia zlokalizowane poza pasem drogowym są wyłączone ze zwolnienia. Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie odnośnie latarni znajdujących się przy drogach wewnętrznych, nie należących do kategorii dróg publicznych.
Kolegium uznało za nieusprawiedliwiony zarzut, że Spółka została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do wykazu dróg uznanych za drogi publiczne w gminie .Zaliczenie drogi do kategorii drogi publicznej nastąpiło pod rządami ustawy o drogach publicznych – w drodze uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1987r. (Dz.Urz. Województwa [...] nr [...]). Uchwała ta ma walor prawa miejscowego i regulacje w niej zawarte nie wymagają postępowania dowodowego. Kolegium podkreśliło również, że przepisy ustanawiające zwolnienia nie mogą być interpretowane w sposób dowolny lecz precyzyjny. Uznało również, iż nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem z treści pisma Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru Ministerstwa Finansów z dnia 25 kwietnia 2001r. Nr [...], wynika iż zwolnieniu podatkowemu podlegają budowle urządzeń oświetlenia drogowego znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych, a rozstrzygnięcie Wójta Gminy uwzględnia taką wykładnię.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła Spółka, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając:
1) naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie nie tylko dokładnego położenia urządzeń oświetleniowych, lecz również ich oddziaływania na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego – zgodnie z art. 34 ustawy o drogach publicznych oraz § 109 ust. ust. 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430; powoływane dalej jako: rozporządzenie z 1999r.), mimo wyraźnych wskazań Spółki o konieczności poczynienia takich ustaleń, a zwłaszcza odnośnie stopnia oddziaływania oświetlenia na drogi w warunkach nocnych, dla ustalenia wystarczających przesłanek do zakwalifikowania tych urządzeń do budowli dróg publicznych znajdujących się w pasie drogowym, służących zabezpieczeniu ruchu. Organ nie wyjaśnił na czym ma polegać w jego ocenie "wydzielenie pasa drogowego" – po myśli art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych,
2) naruszenie przepisów ustawy z 1991r.: art. 2 ust. 3 pkt 4, art. 7 ust. 1 pkt 3 w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. oraz przepisów ustawy o drogach publicznych: art. 4 pkt 1 i art. 34 poprzez błędne przyjęcie, że za budowle dróg publicznych należałoby uznać jedynie budowle oświetleniowe usytuowane na nieruchomościach zarządców drogi, a pas drogowy wchodzi w skład drogi, mimo wyraźnego rozróżnienia pojęć: "drogi" i "pasa drogowego" przez ustawodawcę, a także wadliwe przyjęcie, że pojęcie "drogi publicznej" na gruncie ustawy o drogach publicznych (tj. z wyłączeniem dróg wewnętrznych) jest tożsame z zakresem drogi publicznej użytym w ustawie z 1991r., mimo braku regulacji normatywnej, uprawniającej do takiego stanowiska,
3) naruszenie art. 121 § § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z celem budowy oświetlenia drogowego na terenie Gminy [...], sprowadzające się do zaakceptowania, że Gmina wybudowała urządzenia oświetlenia drogowego dla zabezpieczenia ruchu drogowego, w dogodnym dla siebie miejscu, zgodnym z planem zagospodarowania przestrzennego, przekazała "na majątek" Spółki, a następnie uznała, iż nie znajdują się w pasie drogowym, który ze swej istoty przeznaczony jest na posadowienie na nim urządzeń technicznych związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa drogi; stąd należy się Gminie podatek od nieruchomości,
4) naruszenie art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie się organu podatkowego do urzędowej interpretacji tj. pisma Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 25 kwietnia 2001r. nr [...], opublikowanego w biuletynie skarbowym Ministerstwa Sprawiedliwości nr 3/2001, które w całości potwierdza zasadność wniosku Spółki o stwierdzeniu nadpłaty.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2005r. – w zakresie jej punktu 2 oraz o zasądzenie od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że wg pracownika Spółki uczestniczącego w oględzinach, arbitralne ustalenie przez Wójta Gminy czy oświetlenie znajdowało się w pasie drogi polegało na założeniu, że urządzenia te muszą znajdować się na nieruchomościach zarządcy drogi, aby mogły być zaliczone jako znajdujące się w pasie drogi. W sytuacji, gdy urządzenia te znajdowały się na nieruchomościach osób trzecich, chociaż oświetlały drogi publiczne, nie były zaliczone jako znajdujące się w pasie drogi.
W latach 1998 – 2002 obszar pasa drogowego był determinowany faktycznym położeniem "obsługujących" drogę urządzeń technicznych, związanych z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu, a nie układem stosunków własnościowych gruntów, na których posadowione są wspomniane urządzenia.
Zdaniem Spółki wydzielenie terenu pod urządzenie oświetleniowe, a zatem wyznaczenie ram granic pasa drogowego, nastąpiło wraz z wydaniem decyzji o pozwoleniu na ich wzniesienie w określonym miejscu, i to powinno być przedmiotem ustaleń organu. Organ winien zbadać dokumentację budowlaną i uzupełnić materiał dowodowy o oględziny urządzeń oświetleniowych dokonanych poza warunkami dziennymi – dla ustalenia w jakim zakresie urządzenia te oświetlają drogę i w związku z tym służą zabezpieczeniu ruchu drogowego.
Zdaniem Spółki zwolnienie od podatku od nieruchomości dotyczy wszelkich dróg, które są dostępne dla ogółu mieszkańców. Brak podstaw do sięgania do ustawy o drogach publicznych celem zdefiniowania pojęcia: "drogi publicznej", użytej w ustawie z 1991r. Spółka wskazała na uchwałę NSA – sygn. akt II OPS 2/05 dotyczącą kwestii nadawania nazwy drogom wewnętrznym, z której wynika szerszy wniosek, że zdefiniowanie jakiegoś pojęcia na gruncie jednej ustawy nie oznacza automatycznego obowiązywania jego znaczenia na gruncie innej ustawy, gdy nie jest ono w niej zdefiniowana. Priorytetem powinno być – powszechne, językowe rozumienie jego znaczenia. Zaliczenie jakichkolwiek dróg do kategorii dróg wewnętrznych, przy pozostawieniu do nich ogólnego, powszechnego dostępu, nie powoduje utraty jej publicznego znaczenia i konsekwentnie zwolnienia podatkowego.
Skarżąca Spółka podkreśliła, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do określenia przedmiotu opodatkowania wszelkie niejasności czy nieprecyzyjne sformułowania należy definiować na korzyść podatnika, ponieważ przepisów prawa podatkowego nie można interpretować rozszerzająco.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływana dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej – pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej oraz stosują środki przewidziane w ustawie.
Sąd przywołał te ustawowe uregulowania dla podkreślenia, że Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego do Sądu aktu pod względem zgodności z prawem i w związku z tym poza zakresem jego rozważań i kompetencji są takie względy jak: zasady słusznościowe. Ta konstatacja jest niezbędna, ponieważ Spółka w skardze, na uzasadnienie podniesionych zarzutów, poza argumentami natury prawnej, powołuje również się na tę okoliczność, że Gmina wybudowała urządzenia oświetlenia drogowego dla zabezpieczenia ruchu drogowego, w dogodnym dla siebie miejscu, zgodnym z planem zagospodarowania przestrzennego, przekazała "na majątek" Spółki, a następnie uznała iż nie znajdują się w pasie drogowym (...), stąd należy się Gminie podatek od nieruchomości.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w części w podatku od nieruchomości za lata: 1998-2002 od budowli instalacji oświetlenia drogowego. Spółka skarżąca wywodzi, że uiściła nienależny podatek od nieruchomości (od wskazanych budowli i oświetlenia drogowego), ponieważ budowle oświetlenia drogowego, jako budowle dróg publicznych zwolnione są od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że 328szt latarni podwieszanych na słupach linii energetycznych znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej, a 99szt. latarni znajduje się przy drogach wewnętrznych, niezaliczonych do kategorii dróg publicznych i w związku z tym nie ma w tym zakresie zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r., co powoduje iż w tej części wniosek Spółki z dnia 23 grudnia 2002r. nie jest zasadny.
Kontrola Sądu jest ograniczona wiec do oceny czy zaskarżona do Sądu decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowane z obrotu prawnego.
Z mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod te drogi, wraz z pasami drogowymi.
Ustawa z 1991r. nie zawiera definicji pojęć: "droga publiczna" i "pas drogowy". W związku z tym uzasadnione jest stanowisko organów, że należy sięgnąć do ustawy o drogach publicznych, która zawiera definicje wspomnianych pojęć. Przemawiają za tym względy wykładni językowej, na którą to wykładnię powołuje się w skardze Spółka jako mającą priorytetowe zastosowanie przy interpretacji przepisów podatkowych. Zgodnie z wykładnią językową, jeżeli istnieje w systemie prawnym wiążące ustalenie znaczenia zwrotów zawartych w przepisach tego systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu, chyba że z interpretowanego przepisu w sposób oczywisty wynika, że trzeba użyć zwrotu w znaczeniu odmiennym od ustalonego (J.Wróblewski "Sądowe stosowanie prawa" Warszawa 1988, str. 133). Jeżeli więc pojęcia: "droga publiczna", "pas drogowy" zostały zdefiniowane w ustawie o drogach publicznych, a ustawa z 1991r. posługuje się tymi terminami bez wyjaśnienia ich znaczeń, a co więcej z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 3 ostatnio powołanej ustawy nie wynika w sposób oczywisty, że trzeba użyć zwrotu w znaczeniu odmiennym od ustalonego w systemie prawnym, to "drogą publiczną" i "pasem drogi" w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. jest droga publiczna i pas drogowy wg stosownych przepisów ustawy o drogach publicznych.
Stosownie do art. 1 ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne (art. 2 ust. 1) ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1) drogi krajowe,
2) drogi wojewódzkie,
3) drogi powiatowe,
4) drogi gminne, zaś ze względu na stopień dostępności i obsługi przyległego terenu (art. 3) dzielą się na:
1) drogi ogólnodostępne,
2) drogi ekspresowe,
3) autostrady.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych "droga" lub "pas drogowy" to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Z przytoczonych definicji ustawowych wynika, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, a więc w odniesieniu do dróg gminnych na podstawie uchwały organu gminy. Powodem odmowy stwierdzenia nadpłaty w zakresie dotyczącym 99 szt. latarni było, że znajdują się one przy drogach wewnętrznych, nie zaliczonych do kategorii dróg publicznych. Należy podzielić to stanowisko ponieważ z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. wynika, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle dróg publicznych. Skoro więc wspomniane 99 szt. latarni nie są budowlami dróg publicznych, bo znajdują się przy drogach wewnętrznych, to nie korzystają te budowle od zwolnienia od podatku od nieruchomości. Powoływanie się przez skarżącą Spółkę na uchwałę 7 Sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005r. II OPS 2/05 – ONSA i WSA 2005/5/88 jest chybiony, gdyż sprawa w której podjęto tę uchwałę dotyczyła innej kwestii, a mianowicie kompetencji gminy do nadawania nazw ulicom nie będącym drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W uchwale tej przyjęto, że kompetencja do nadawania nazw ulicom w drodze uchwały rady gminy obejmuje ulice publiczne i niepubliczne, natomiast ta konstatacja nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wbrew stanowisku skarżącej Spółki definicja "drogi" lub "pasa drogowego" zawiera sformułowanie: "wydzielony pas terenu". Brak jest podstaw do zaakceptowania argumentu zawartego w skardze, że o wydzieleniu pasa terenu – przesądza funkcja tj. jeśli oświetlenie zamontowano wzdłuż drogi, w odległości od jezdni tak, aby spełnione były wymogi techniczne wynikające z rozporządzenia z 1999r., a także z art. 34 ustawy o drogach publicznych, to konsekwencją tego jest iż należy uznać, że tak posadowiona latarnia czy inna budowla znajduje się w pasie drogowym. Przeciwnie na aprobatę zasługuje stanowisko organów, iż stosunki własnościowe determinują wydzielenie pasa drogowego i przesądzają czy dana budowla znajduje się w pasie drogi. Tę tezę uzasadnia następująca argumentacja. Art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące ustawę publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z dniem 1 stycznia 1999r. zmiana dokonana ustawą z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. nr 106, poz. 668 ze zm.) ustawa o drogach publicznych w art. 2a stanowi, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1) drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2).
Podczas dokonanych oględzin organ dokonując ustaleń w zakresie położenia budowli oświetlenia dróg kierował się stosunkami własnościowymi gruntów i przyjął, że budowle znajdujące się na gruncie osób trzecich nie znajdują się w pasie drogowym. Jest to stanowisko uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zwracał uwagę, że warunkiem zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. jest m.in. położeniu takiej budowli w ciągu pasa drogowego i warunek ten wymaga ustaleń faktycznych (wyrok z dnia 17 kwietnia 2003r. I SA/Gd 1058/02 ONSA z 2004r., nr 2, poz. 65). Organy dokonały stosownych ustaleń faktycznych, a przyjęte kryterium stosunków własnościowych gruntów jest prawnie uzasadnione, co wyżej wykazano. Dodać należy, iż mimo że zmiana ustawy o drogach publicznych – w zakresie dodatnia art. 2a weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999r., a warunkiem stania się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne było to, że te nieruchomości pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998r., a wniosek o stwierdzenie nadpłaty obejmuje 1998r., że w 1998r. te budowle musiały pozostawać poza pasem drogi, skoro nie przeszły z dniem 1 stycznia 1999r. na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a więc nie były zajęte pod drogi publiczne. Niezbędnym jest podkreślenie, że ustawa o drogach publicznych uprawnia do stwierdzenia, że pojęcie drogi i pasa drogowego jest tożsame (zwrócił na to uwagę Dyrektor Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru w cytowanym piśmie z dnia 25 kwietnia 2001r. nr [...], na które powołuje się skarżąca Spółka). Tak więc stanowisko organów jest prawidłowe, a w związku z tym zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie dokładnego położenia urządzeń oświetleniowych, z uwzględnieniem ich oddziaływania na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego jest nieuprawniony. Samo usytuowanie urządzeń oświetleniowych – zgodnie z wymogami bezpieczeństwa nie powoduje, iż tak usytuowana budowla znajduje się w pasie drogowym.
Z przyczyn wyżej wywiedzionych nietrafny jest pogląd Spółki, że ustawodawca nie rozróżnia pojęcia: "drogi" i "pasa drogowego".
Nie naruszono w trakcie postępowania administracyjnego art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez – jak to określiła Spółka w skardze wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z celem budowy oświetlenia drogowego. Ocena decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę oświetlenia – pozostaje poza kontrolą Sądu w tej sprawie. Ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę, nie ma wpływu na ocenę decyzji będącej przedmiotem zakończenia w tej sprawie, gdyż – jak to wyżej wywiedziono – budowle oświetlenia drogowego mogą znajdować się poza pasem drogi.
W końcu nie naruszono art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie się do pisma Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru Ministerstwa Finansów z dnia 25 kwietnia 2001r. nr [...], gdyż z pisma tego wynika że na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. zwolnione od podatku od nieruchomości są m.in. budowle dróg publicznych. Zatem, jeżeli instalacje oświetlenia drogowego spełniają definicję budowli i zlokalizowane są w pasie drogowym zwolnione są od podatku od nieruchomości. Przyczyną odmowy stwierdzenia nadpłaty było uzasadnione przyjęcie, że instalacje oświetlenia drogowego (w określonym zakresie) nie znajdowały się w pasie drogi lub znajdowały się przy drodze wewnętrznej a więc niepublicznej, co powoduje że nie podlegają zwolnieniu od podatku.
Należy podzielić stanowisko Kolegium, że uchwała o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych podjęta przez byłą Wojewódzką Radę Narodową w K. jest przepisem prawa miejscowego i w związku z tym treść regulacji zawartego prawa nie wymagają postępowania dowodowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło