I SA/Rz 191/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło na skutek pomyłki profesjonalnego pełnomocnika, wynikającej z podobieństwa nazwisk w kancelarii?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej nie może zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło na skutek braku staranności profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli wynikało ono z pomyłki spowodowanej podobieństwem nazwisk w kancelarii. Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik powinien wykazać się szczególną ostrożnością i dopełnić wszelkich starań, aby wykluczyć możliwość pomyłek, a samo sprawdzenie dokumentacji w kancelarii po otrzymaniu wezwania było niewystarczające.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Od wyroku została wniesiona skarga kasacyjna przez doradcę podatkowego M. R. Sąd wezwał M. R. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa, którego brakowało. M. R. nie uzupełnił braków w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Następnie M. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że pomyłka wynikała z podobieństwa nazwisk jego i jego żony, również doradcy podatkowego, którzy byli upoważnieni do reprezentacji. Sąd uznał, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu osiągniętego w 2005 r. - postanawia - oddalić wniosek o przywrócenie terminu
Wyrokiem z dnia 21 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Od tego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna podpisana przez doradcę podatkowego M. R. Do skargi kasacyjnej załączony został odpis pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego – L. R. - poświadczony "za zgodność z oryginałem" przez doradcę podatkowego M. R.
Doradca podatkowy M. R., który sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyroku został wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych tego środka odwoławczego, pod rygorem jego odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie zostało załączone, jakby to wynikało z treści skargi kasacyjnej. Powyższy brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony.
Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną.
W dniu 31 grudnia 2010 r. wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego - doradcy podatkowego M. R. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik wskazał, iż w związku z wniesioną skargą kasacyjną, w dniu 24 listopada 2010 r. otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie wpis został uiszczony. Pełnomocnik podkreślił, iż nie spodziewał się wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa bo zostało ono przez niego załączone do skargi kasacyjnej. Dopiero w dniu 30 grudnia 2010 r. pełnomocnik dowiedział się o brakach formalnych skargi. Jasne przyczyny braków formalnych skargi zostały mu wyjaśnione przez pracownika sekretariatu Sądu. Zaznaczył przy tym, iż w wezwaniu Sądu do usunięcia braków formalnych nie zostały wskazane przyczyny z powodu których takie wezwanie zostało wystosowane. O pomyłkowym nadesłaniu nieprawidłowego pełnomocnictwa zorientował się dopiero podczas przeglądania akt w Sądzie. Zauważył, iż w prowadzonej przez niego kancelarii partnerem jest jego żona L. R..
Skarżący J. J. wraz z żoną upoważnił zarówno jego jak i jego żonę – L. R. do wniesienia skargi kasacyjnej i takie też pełnomocnictwa znajdowały się w dokumentacji pełnomocników. Z uwagi na zbieżność nazwisk "szata pełnomocnictwa" jest dla oka bardzo zbliżona. Otrzymując wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik sprawdził swoją dokumentację, z której wynikało, iż stosowne pełnomocnictwo zostało nadesłane do Sądu wraz ze skargą kasacyjną. Końcowo zauważył, iż brak przesłania wraz z wezwaniem do usunięcia braków formalnych zarządzenia Przewodniczącego powoduje, iż wezwanie takie jest nieskuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednakże we wniosku takim strona winna uprawdopodobnić, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, dopełnić czynności, której uchybiła oraz wniosek ten złożyć w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia.
Główną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest brak winy w uchybieniu tegoż terminu. Strona, która wnosi o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej obowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić wyłącznie, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętnego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia.
W rozpoznawanej sprawie doradca podatkowy został wezwany do usunięcia braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa. Wezwanie zawierało wszystkie wymagane elementy w szczególności wskazano w nim na czym polega brak formalny, w jaki sposób powinien on być usunięty, w jakim terminie, określone zostały również skutki jakie spowoduje niezastosowanie się do wezwania. Wbrew uwagom, zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, nie ma żadnych podstaw do tego aby w takim wezwaniu Sąd wskazywał także powody z przyczyn których zwraca się o usunięcie braków. Podobnie brak podstaw do doręczania stronie zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych.
Zatem trzeba uznać, iż pełnomocnik - doradca podatkowy w prawidłowy sposób został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Z tego względu nie można uznać, iż uchybienie terminu było niezawinione z uwagi na nieprawidłowości związane z wezwaniem do usunięcia braków formalnych. Trudno także upatrywać braku winy w okoliczności, iż kancelarię M. R. prowadzi wraz z żoną - także doradcą podatkowym L. R. W takiej sytuacji pełnomocnik powinien wykazać się tym bardziej szczególną ostrożnością i dopełnić wszelkich możliwych starań aby wykluczyć możliwość mogących powstawać z tego tytułu pomyłek. Ostrożność ta winna być tym bardziej większa, w momencie otrzymania wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Po otrzymaniu tego wezwania, za niewystarczające należało uznać, sprawdzenie przez pełnomocnika w wewnętrznej dokumentacji, iż pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi kasacyjnej.
Reasumując Sąd stoi na stanowisku, iż pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, nie wykazał, iż uchybił terminowi na skutek okoliczności od niego niezależnych, którym nie mógł zapobiec mimo dołożenia należytej staranności.
Przywrócenie terminu w związku z jego uchybieniem nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Skoro przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności jaki należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, to zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Należy podkreślić, iż na doradcy podatkowym jako profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek starannego działania, tak więc pomoc przez niego świadczona powinna być udzielona zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście. Podwyższone wymagania stawiane profesjonalistom, od których należy oczekiwać znajomości procedury obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzasadniają stosowanie podwyższonych kryteriów w zakresie oceny ich staranności.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2002 roku, V SA 793/02, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 55832). Podnosi się także, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że przedstawiona we wniosku argumentacja, oceniana przez pryzmat przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a nie mogła zasługiwać na uwzględnienie. Do uchybienia terminowi w sprawie nie doszło na skutek obiektywnych przeszkód, czego wymaga dyspozycja ww. przepisu, lecz na skutek braku staranności pełnomocnika skarżącego.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło