I SA/Rz 219/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-05-30
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpłatne zbywanie przez spółkę udziałów i akcji w innych spółkach z grupy kapitałowej, którym towarzyszy świadczenie usług zarządczych, administracyjnych, księgowych itp., stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli spółka, która posiada udziały lub akcje w innych podmiotach, jednocześnie uczestniczy w ich zarządzaniu poprzez świadczenie usług takich jak zarządzanie systemami, usługi teleinformatyczne, administracyjne, finansowo-księgowe, to takie działania, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Samo posiadanie udziałów lub akcji, bez aktywnego uczestnictwa w zarządzaniu, co do zasady nie jest działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Spółka "A." S.A. zapytała o opodatkowanie zbycia udziałów i akcji w spółkach z grupy kapitałowej. Spółka twierdziła, że nie uczestniczy aktywnie w zarządzaniu tymi spółkami, a jedynie posiada ich udziały/akcje, sporadycznie świadcząc na ich rzecz niektóre usługi. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że świadczenie usług zarządczych i innych na rzecz spółek zależnych oznacza udział w ich zarządzaniu, co czyni zbycie udziałów działalnością gospodarczą podlegającą VAT. Spółka wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów o VAT i ingerencję w stan faktyczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi "A." S.A. z/s w R. na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej interpretacją indywidualną z dnia [...] stycznia 2019 r. [...], uznał za nieprawidłowe stanowisko "A" S.A. (dalej: Spółka/Wnioskodawca/Skarżąca) przedstawione we wniosku z dnia [...] października 2018 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zbycia udziałów i akcji.
Wnioskodawca we wniosku wskazał następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług z działalnością gospodarczą skoncentrowaną na tworzeniu
i wdrażaniu scentralizowanych, kompleksowych systemów informatycznych oraz na realizowaniu różnych projektów informatycznych.
W wyniku transakcji nabywania i obejmowania przez Wnioskodawcę udziałów/akcji krajowych i zagranicznych firm z branży informatycznej, powstała międzynarodowa grupa spółek (dalej: Grupą Kapitałowa), obejmująca sieć przedsiębiorstw informatycznych działających w wielu krajach na całym świecie. Wnioskodawca był i jest wspólnikiem /akcjonariuszem innych spółek z siedzibą w Polsce oraz za granicą, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu kompleksowych usług informatycznych. Spółka wyjaśniła, że nabycie udziałów i objęcie akcji w spółkach w ramach Grupy Kapitałowej nie nastąpiło w celu bezpośredniego lub pośredniego zaangażowania się w zarządzanie tymi spółkami. Spółka nie jest też bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem prowadzenia przez Spółkę własnej działalności gospodarczej podlegającej VAT.
Spółka podkreśliła, że nie uczestniczy aktywnie w zarządzaniu Spółkami
z Grupy Kapitałowej. W szczególności nie świadczy ona usług takich jak zarządzanie, administrowanie i prowadzenie polityki handlowej, zaś interesy finansowe Spółki nie przekraczają interesów zwykłego kontrahenta handlowego na rynku informatycznym oraz interesów zwykłego akcjonariusza / wspólnika. Spółka wyjaśniła, że jest podmiotem powiązanym z innymi Spółkami z Grupy Kapitałowej w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wnioskodawca wskazał, że dokonuje na rzecz części Spółek z Grupy Kapitałowej dostawy towarów i usług opodatkowanych VAT. Czynności te są wykonywane sporadycznie. Okazjonalnie też udziela oprocentowanych pożyczek spółkom z Grupy Kapitałowej.
Spółka wskazała na szereg czynności wykonywanych na rzecz części Spółek
z Grupy Kapitałowej. Wykonuje m.in.: usługi zarządzania systemami administracyjnymi, usługi teleinformatyczne, usługi administracyjne, usługi w zakresie ochrony danych osobowych i zapewnienia bezpieczeństwa informacji, usługi logistyczne, usługi finansowo – księgowe, usługi kadrowo – płacowe itd. Dodała, że w ramach własnej struktury organizacyjnej wyodrębniła Pion [...] kierowany przez jednego z członków zarządu wnioskodawcy.
Spółka podkreśliła także, że skład Grupy Kapitałowej nie jest stały. Z uwagi zaś na zamienną sytuację rynkowo oraz wyniki ekonomiczne poszczególnych spółek, Wnioskodawca odpłatnie nabywa i zbywa akcje/ udziały w różnych spółkach prowadzących przedsiębiorstwa informatyczne. Czynności te mogą polegać na: sprzedaży, zamianie, wniesieniu do spółek kapitałowych i osobowych w formie wkładu niepieniężnego, wynagrodzeniu za umorzenie udziałów / akcji oraz świadczeniu w miejsce wypełnienia. W ten sposób może dojść do zbycia 100% albo mniej udziałów i akcji w poszczególnych spółkach z Grupy Kapitałowej. Spółka wskazała również, że zyski osiągane z tytułu posiadania i zbywania udziałów / akcji łączą się z bieżącym zyskiem z podstawowej działalności operacyjnej. Przeznaczone są na finansowanie działalności operacyjnej, na nabywanie i obejmowanie udziałów/akcji oraz w części na wypłatę zysku akcjonariuszom Wnioskodawcy.
W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytanie:
- czy przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego czynności polegające na odpłatnym zbywaniu przez Wnioskodawcę udziałów i akcji w Spółkach z Grupy Kapitałowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Uzasadniając stanowisko o braku podstaw do opodatkowania powyższej czynności podatkiem od towarów i usług, Spółka wskazała na art. 8 ust. 1 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej: ustawa o podatku od towarów i usług) definiujący szeroko pojęcie usług, które obejmuje także przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, ale dla objęcia czynności opodatkowaniem niezbędne jest, by była ona wykonywana przez podmiot działający w takim charakterze, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody; działalność ta obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jak wynika z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, wnioskodawca w ramach działalności gospodarczej nie zarządza spółkami prawa handlowego ani portfelem papierów udziałowych w takich spółkach; uczestnictwo w zarządzaniu spółką z o.o. pozostaje poza zakresem działalności gospodarczej wnioskodawcy. Nabycie i sprzedaż udziałów nie jest również tożsame z wykorzystywaniem majątku dla celów zarobkowych, przez co ich sprzedaż nie może być uznana za działalność gospodarczą.
Dla wsparcia swego stanowiska wnioskodawca przywołał orzeczenia TSUE
w sprawach: C-142/99, C- 102/00 i C-16/00, zgodnie z którymi samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza.
Natomiast wskazując na wyrok w sprawie C-77/01 wywiódł, że tylko transakcje pozostające w związku z działalnością gospodarczą są objęte podatkiem VAT, co nie dotyczy płatności wynikających z samej własności majątku. Zatem zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku dla osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, gdyż dywidenda, będąc skutkiem własności majątku, nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu VI Dyrektywy. Według wnioskodawcy tak samo winna być traktowana sprzedaż udziałów. Skoro nie posiada on portfela udziałów w spółkach i ich nie kontroluje, nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej na rzecz takich spółek różnych usług (np. zarządzania, marketingowych, finansowych), to w opisanym stanie faktycznym nie działał jako podatnik VAT i transakcja odpłatnego zbycia udziałów nie podlega opodatkowaniu.
Spółka wskazała, że nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzenia za działalność gospodarczą, jedynie takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji opodatkowanych. Wyjaśniono także, że wnioskodawca nie jest spółką holdingową, zaś osiągane zyski z tytułu posiadania i zbywania akcji/udziałów w Spółkach Grupy Holdingowej ma charakter pomocniczy.
Spółka wyjaśniła, że nie uczestniczy aktywnie w zarządzaniu spółkami z Grupy Kapitałowej, ponieważ ww. podmiot funkcjonuje przy założeniu federacyjnego charakteru tej grupy, udział zaś Wnioskodawcy nie jest związany z pośrednią lub bezpośrednią ingerencją w zarządzanie tymi Spółkami. Wnioskodawca podkreślił, że w jego ocenie, jako zbywca tych udziałów i akcji nie uzyska statusu podatnika w tym zakresie.
W wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2019 r., organ interpretacyjny uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Przywołując brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i definicję towarów i definicję usług z art. 2 pkt 6 i z art. 8 ust. 1 tej ustawy wyjaśnił, że czynności są opodatkowane podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy są wykonywane przez podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy, działającego w takim charakterze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, którą z kolei definiuje przywołany już wyżej art. 15 ust. 2. Z definicji tej organ wyprowadził wniosek, że nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu – musi to być tylko tego rodzaju działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.
Za miarodajne uznał organ w tym względzie stanowisko TSUE wypowiadane na tle stanów faktycznych dotyczących posiadania i sprzedaży akcji oraz udziałów (orzeczenia wydane w sprawach: C-60/90 z dnia 20.06.1991 r., C-155/94 z dnia 20.06.1996 r. i C-80/95 z dnia 6.02.1997 r.) i stwierdził, że co do zasady czynności te nie stanowią działalności gospodarczej, przez co podmiot ich dokonujący nie ma statusu podatnika podatku VAT. Z orzecznictwa tego wnikają jednak wyjątki od powyższej zasady, które pozwalają łączyć z faktem posiadania papierów wartościowych wykonywanie działalności gospodarczej. Obejmuje to zdaniem organu takie sytuacje, gdy:
- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,
- sprzedaż akcji prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,
-posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.
Następnie stwierdził, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży akcji lub udziałów nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu omawianej ustawy, gdyż jest to zarządzanie własnym portfelem w celu maksymalizacji zysku.
Odnosząc te spostrzeżenia do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego organ interpretacyjny wskazał, że rozstrzygające znaczenie ma w nim fakt, że wnioskodawca uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada, przy czym bez znaczenia dla meritum sprawy jest zbycie części tych udziałów i wejście w skład zarządu spółki innych podmiotów. Zatem czynność sprzedaży takich akcji jest traktowana jako działalność gospodarcza, przez co wnioskodawca uzyskuje status podatnika w tym zakresie, a w konsekwencji odpłatne zbycie udziałów w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym będzie podlegało opodatkowaniu VAT.
Odnosząc się do przytoczonych we wniosku wyroków TSUE organ stwierdził, że wyrażone w nich poglądy Trybunału potwierdzają stanowisko zajęte w udzielonej interpretacji, albowiem podkreśla się w nich, że brak statusu podatnika po stronie spółek holdingowych występuje wtedy, gdy wprawdzie czerpią one dochody z dywidend, lecz nie są bezpośrednio ani pośrednio zaangażowane w zarządzanie spółkami zależnymi. Tym samym sytuacja odwrotna, czyli uczestnictwo w zarządzie spółkami, daje zdaniem Dyrektora podstawę do uznania, że zbycie udziałów spółki, co do której wnioskodawca uczestniczy w jej zarządzaniu, winno być traktowane jako działalność gospodarcza. Wnioskodawca świadczy bowiem na rzecz części przedmiotowych spółek opodatkowane usługi zarządzania, usługi administracyjne, księgowe, kadrowe, informatyczne, techniczne, kontrolingu, itp. W ocenie zaś organu interpretacyjnego nabywanie, posiadanie i zbywanie udziałów/akcji stanowi też bezpośrednie i stałe rozszerzenie działalności gospodarczej Wnioskodawcy. W konsekwencji, Wnioskodawca działa tym samym w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca, związane z posiadaniem udziałów/akcji.
W skardze do tut. Sądu Spółka zarzuciła:
1) naruszenie przepisu o postępowaniu, tj. art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 O.p. w sposób mający bezpośredni wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wskazała, że w zaskarżonej interpretacji Dyrektor KIS nie odniósł się do wskazanej przez Wnioskodawcę we wniosku okoliczności, że Wnioskodawca świadczy określone usługi tylko na rzecz części Spółek z Grupy Kapitałowej.
Ponadto Dyrektor KIS w sposób sprzeczny z przepisami prawa (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p.) ingerował w stan faktyczny i uznał, że Spółka aktywnie uczestniczy w zarządzaniu Spółkami z Grupy Kapitałowej, a posiadanie przez Wnioskodawcę udziałów i akcji w ww. Spółkach jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej Wnioskodawcy,
2. naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5a, art. 8 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a) i pkt 41 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przez ich niewłaściwe zastosowanie.
Skarżący podniósł, że błąd w wykładni tych przepisów polega na uznaniu, że nabywanie, posiadanie i zbywanie przez Wnioskodawcę udziałów / akcji w Spółkach Grupy Kapitałowej jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ Wnioskodawca świadczy na rzecz tych Spółek opodatkowane usługi administracyjne, księgowe, kadrowe, informatyczne, techniczne, kontrolingu, itp.
3. naruszenie przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 19 akapit I dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. przez niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania).
Skarżący podniósł, że uznając nawet, że w zakresie nabywania, posiadania i zbywania udziałów/akcji w Spółkach z Grupy Kapitałowej Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, (z czym Spółka nie zgadza się z powodów wskazanych w pkt 2 powyżej), to w zakresie w jakim zbycie udziałów/akcji w Spółkach z Grupy Kapitałowej można zrównać z przekazaniem całości lub części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 19 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112, zbywanie udziałów/akcji nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, ponieważ Polska skorzystała z przewidzianej w tym przepisie możliwości, przyjmując w art. 6 pkt 1 Ustawy o VAT, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W tym zakresie Spółka wskazała na wyrok TSUE z 29 października 2009 r. w sprawie C-29/08.
Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Skarżąca spółka podniosła, że z uwagi na świadczenie przez nią usług wyłącznie na rzecz części spółek z Grupy Kapitałowej, to organ interpretacyjny powinien uznać stanowisko Spółki za prawidłowe przynajmniej na rzecz części spółek, na rzecz których usługi nie są świadczone.
W ocenie Skarżącego, Dyrektor KIS dokonał sprzecznej z prawem ingerencji w stan faktyczny i błędnie w tym zakresie przyjął, że Skarżąca spółka aktywnie uczestniczy w zarządzaniu spółkami z Grupy Kapitałowej. Powołując się na orzecznictwo TSUE, Skarżąca wskazała na różnice pomiędzy działalności spółki holdingowej, a działalnością spółki dominującej. W ocenie Spółki – samo wykonywanie na rzecz innych spółek z Grupy Kapitałowej usług administracyjnych, księgowych, kadrowych, informatycznych itd. nie uzasadnia uznania, że bierze ona udział w zarządzaniu tymi spółkami, samo natomiast nabywanie, posiadanie i zbywanie takich udziałów / akcji stanowi bezpośrednie i stałe rozszerzenie działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Interpretator wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa procesowego, jak również materialnego.
W pierwszej kolejności sąd ( będąc w tej sprawie związany zarzutami skargi ) odniesie się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a w szczególności przepisu art.14b § 3 ordynacji podatkowej w związku z art.. 14c § 1 O.p , które to naruszenie miało polegać na ustaleniu innego niż opisany we wniosku stanu faktycznego, będącego podstawą wydanej interpretacji, w szczególności poprzez przyjęcie, że wnioskujący o interpretacje wykonuje czynności zarządzania wobec podmiotów, których jest właścicielem poprzez posiadanie udziałów albo akcji.
W tym zakresie wskazać trzeba, że organ wydając interpretację jest związany stanem faktycznym podanym przez podmiot ubiegający się o jej wydanie. W myśl art. 14b § 3 o.p wnioskujący o interpretacje zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mającego być podstawą do wydania interpretacji. Przez pojęcie wyczerpującego przedstawienia należy rozumieć przedstawienie wszystkich prawnie relewantnych faktów mogących wpływać na prawnopodatkową sytuację pytającego. Brak jakiegokolwiek elementu mającego znaczenie dla wydania interpretacji skutkuje powstaniem po stronie organu obowiązku wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego, tak aby uzyskać wyczerpujące jego przedstawienie. Regulacja ta ma niezwykle istotne znaczenie w postepowaniu interpretacyjnym, gdyż organ jest związany przedstawionym stanem faktycznym i wydając zaskarżoną interpretację nie może wykraczać poza przedstawiony stan faktyczny. Przyjęcie innych niż wskazane w stanie faktycznym takich elementów skutkuje naruszeniem omawianych przepisów, a tym samym musi prowadzić do wyeliminowania interpretacji z obiegu prawnego.
To na wnioskującym ciąży obowiązek adekwatnego opisania stanu faktycznego i to on ponosi ryzyko niewłaściwego jego wskazania, gdyż w przypadku odmienności opisu zdarzenia we wniosku o interpretacje z rzeczywistym stanem rzeczy nie będzie mógł skorzystać z ochrony jaką dają przepisy art.14k - 14m O.p.
W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie dla treści stanowiska interpretatora odnośnie prawidłowości poglądu prawnego zaprezentowanego przez pytającego miało określenie czy podmiot pytający w odniesieniu do spółek, których udziałami lub akcjami dokonuje obrotu uczestniczy w ich zarządzaniu. Nie jest bowiem pomiędzy stronami sporne to, że w sytuacji gdy spółka posiadająca udziały lub akcje ( nawet prowadząca inną działalność gospodarczą i z tego tytułu będąca podatnikiem VAT ) nie uczestniczy jednocześnie w zarządzaniu tymi spółkami, to wówczas sprzedaż udziałów lub akcji w takim podmiocie nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Pogląd taki znajduje swoje zakotwiczenie w linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w wyrokach w sprawach C-60/90, C-155/94 czy C-80/95 jednoznacznie wskazał, że w samo posiadanie czy emisja udziałów
i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art.4 VI Dyrektywy, co pozwalałoby na potraktowanie takiego posiadacza udziałów jako podatnika VAT. Zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi działalności gospodarczej ponieważ uzyskana dywidenda jest skutkiem własności majątku, nie zaś wykonywanej w sposób ciągły działalności.
Stwierdzenia te nie dotyczą jedynie sytuacji, gdy zbywanie papierów wartościowych następuje w ramach działalności maklerskiej lub brokerskiej lub posiadanie ich jest bezpośrednim, stałym i koniecznym elementem działalności gospodarczej. Jednocześnie Trybunał wskazał, że posiadacz akcji czy udziałów będzie jednak podatnikiem VAT w sytuacji ich zbycia jeżeli uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada.
Tezy wynikające z podanych wyroków TS UE prowadza do wniosku, że różnica pomiędzy czynnościami nie stanowiącymi przedmiotu opodatkowania VAT, a czynnościami podatkowi temu podlegającymi polega na udziale w zarządzaniu spółkami zależnymi. Nie budzi więc wątpliwości, że taka okoliczność stanu faktycznego musi zostać przedstawiona we wniosku o interpretację.
Wnioskujący w opisanym stanie faktycznym expressis verbis wskazał, że nie uczestniczy w zarządzaniu w spółkach zależnych i na poparcie tego stanowiska przytoczył wykaz działalności według PKD jaką działalność prowadzi spółka pytająca i rzeczywiście wśród wskazanych tam przedmiotów działalności nie jest wykazane zarządzanie spółkami zależnymi, która to działalność według PKD jest sklasyfikowana w dziale 70 i określona jako doradztwo związane z zarządzaniem.
Jednocześnie jednak w podanym stanie faktycznym spółka wskazała, że
w odniesieniu do części spółek Grupy Kapitałowej świadczy różnorakie usługi jak zarządzanie systemami administracyjnymi, teleinformatyczne, administracyjne, ochrony danych osobowych, logistyczne, finansowo- księgowe i inne szczegółowo wymienione w załączniku 2/2 do wniosku.
W tym miejscu trzeba wskazać na rozumienie pojęcia udziału w zarządzaniu podmiotem zależnym ( a więc w którym dany podatnik posiada udziały lub akcje ) wynikające z orzecznictwa TSUE. Pojęcie wynikające z orzeczeń Trybunału rysuje się jako zupełnie odmienne niż wynikające z PKD. Mając na uwadze fakt, że Trybunał dokonywał interpretacji prawa unijnego ( wcześniej wspólnotowego ) należy przyjąć, że pojęcia i definicje wynikające z PKD nie będą miały w sprawie niniejszej zastosowania, gdyż obowiązki podatników w zakresie VAT musza być wykładane w zgodzie z prawem europejskim w pierwszej kolejności. Prawo krajowe będzie miało zastosowanie tylko w sytuacji, gdy nie występuje regulacja na poziomie unijnym.
Odnosząc się do rozumienia pojęcia udziału w zarządzaniu w innym przedsiębiorstwie sąd w tym zakresie powoła się na rozważania zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 5 lipca 2018 r. w sprawie C-320/17 Marle Participations SARL przeciwko Ministere de l`Economie et des Finances ( dostępne SIP LEX ). Trybunał stwierdził, że: "z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udziały lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informatycznych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz jej spółek zależnych. (...) Pojęcie "uczestnictwa holdingu w zarządzaniu jego spółką zależną należy zatem rozumieć jako obejmujące każdą dokonywaną przez holding na rzecz jego spółki zależnej transakcję konstytuującą działalność gospodarczą w rozumieniu dyrektywy VAT." ( w sprawie tej Trybunał uznał za udział w zarządzaniu spółą wynajmowanie na jej rzecz nieruchomości).
Wcześniej podobne rozumienie pojęcia uczestnictwa holdingu w zarządzaniu spółką zależna Trybunał przedstawił w wyroku z dnia 6 września 2012 r C_496/11 Portugal Telecom SGPS SA przeciwko Fazenda Publica, w którym stwierdził, że wykonywanie na rzecz spółek zależnych czynności takich jak usługi administracyjne, księgowe, handlowe stanowi o udziale w zarządzaniu tymi spółkami.
Przedstawione rozumienie pojęcia udziału w zarządzaniu spółką należy odnieść do przedstawionego przez pytającą stanu faktycznego.
Z jednej więc strony stwierdza ona ,że nie uczestniczy w zarządzaniu spółkami zależnymi, z drugiej jednak strony przedstawia w tym stanie faktycznym okoliczności świadczące o tym ,że w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE można przyjąć, że czynności takie jednak wykonuje ( uczestniczy w zarządzie).
W tych okolicznościach organ interpretujący miał prawo dokonać ustalenia polegającego na przyjęciu, że spółką uczestniczy w zarządzaniu podmiotami zależnymi. Dysponował bowiem opisem faktów, a więc czynności jakie przez pytającą są wykonywane, są to fakty podane przez spółkę. Z faktów tych wynika jednoznacznie ,że spółka uczestniczy w zarządzaniu podmiotami zależnymi w takimi rozumieniu tego pojęcia jakie nadaje mu TS UE. Fakt wyrażenia innej oceny tej okoliczności, w oparciu o klasyfikacje działalności nie może mieć tutaj znaczenia. Błędna interpretacja faktów przez wnioskodawcę nie może powstrzymywać organu przed ich prawidłowa interpretacją.
Nie było również podstaw do wzywania pytającego o uzupełnienie wniosku. Wezwanie byłoby bowiem niczym innym niż tylko wezwaniem do zmiany oceny wyrażonej w stanie faktycznym, że spółka nie uczestniczy w zarządzaniu spółkami zależnymi. Takie wezwanie nie znajdowało by podstaw w przepisie Ordynacji podatkowej powołanym powyżej. Byłoby bowiem nie tyle wezwaniem o uzupełnienie stanu faktycznego, co o jego zmianę, inne opisanie, lub zmianę stanowiska. Takie wezwanie jest niedopuszczalne. Organ dysponował wszystkimi faktami koniecznymi do wyrażenia swojego poglądu.
Zamiast tego organ poruszając się w sferze faktów dokonał ich prawidłowej w świetle orzecznictwa TSUE interpretacji i słusznie przyjął, że spółka wbrew werbalnemu twierdzeniu o nieuczestniczeniu w zarządzaniu, w istocie w takim zarządzaniu uczestniczy. Organ nie wyszedł poza stan faktyczny, gdyż wszystkie fakty w tym zakresie były przez spółkę podane, a jedynie dokonał odmiennej od skarżącej interpretacji opierając się zasadnie na orzecznictwie TSUE, nie zaś na PKD.
Takie procedowanie nie naruszało prawa procesowego. Nie jest zasadne zmuszanie organu do wydania interpretacji opartej na wskazanej w stanie faktycznym pewnej ocenie podjętej przez pytającego w sytuacji, gdy podane w tym stanie faktycznym fakty wskazują, przy prawidłowej ocenie prawnej, że ocena przedstawiona przez pytającego jest błędna.
Nie stanowi również naruszenia prawa procesowego podnoszona w skardze okoliczność nie uwzględnienia faktu, że pytająca spółka dokonuje czynności usługowych tylko na rzecz części podmiotów w których akcje lub udziały posiada. W tym bowiem zakresie interpretacja nie pozostawia wątpliwości. Powstanie obowiązku podatkowego w VAT uzależnione jest od udziału spółki holdingowej w zarządzaniu spółką zależna. Jeżeli takie zarządzanie, w rozumieniu nadanym mu przez Trybunał Sprawiedliwości nie ma miejsca, to wówczas zbycie akcji lub udziałów takiej spółki nie stanowi podstawy do opodatkowania VAT. W tym zakresie należy podzielić także pogląd zaprezentowany przez organ w odpowiedzi na skargę, że rola interpretatora jest ocena zaprezentowanego stanowiska przez pytającego. W tym zakresie organ jednoznacznie stwierdził, że stanowisko pytającego, który wskazywał na brak obowiązku podatkowego w każdym przypadku jest błędne.
Nie jest w końcu zasadny pogląd skarżącego co do naruszenia przepisów art. 6 ust.1 ustawy o VAT w związku z przepisem art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Przepisy te nie były przedmiotem interpretacji i nawet sam wnioskujący nie przedstawił swojego stanowiska w zakresie ich stosowania. W myśl art. 14c par.1 o.p interpretacja podatkowa zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a także w razie potrzeby wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przedstawił stanowiska co do możliwości "zrównania zbycia akcji z przekazaniem całości albo części przedsiębiorstwa" w zakresie możliwości zastosowania przepisu art. 19 Dyrektywy bezpośrednio.
Problem wynikający z interpretacji tych przepisów jest bardzo skomplikowany jeżeli wziąć pod uwagę, że zastosowanie normy art. 19 Dyrektywy jest opcjonalne, tzn. Państwa członkowskie mogą wprowadzić regulacje przewidziana w tym przepisie. Ponadto posługuje się on pojęciem " całości lub części majątku" podczas, gdy ustawa o VAT posługuje się pojęciem "zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa". Organ zajmie więc stanowisko w tym zakresie w sytuacji, gdy przedmiotem interpretacji będzie kwestia zastosowania przepisu art. 6 ust.1 ustawy o VAT w sytuacji, jak w opisanej sprawie. W wniosku o interpretacje skarżący nie wskazał tych przepisów jako podlegających wykładni.
Dlatego również ten zarzut sąd uznał za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał ,że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Organ słusznie uznał stanowisko wnioskującego za nieprawidłowe bowiem w zakresie w jakim uczestniczy on w zarządzaniu spółkami zależnymi ( w rozumieniu nadanym temu pojęciu przez TS UE) sprzedaż akcji lub udziałów w tych spółkach będzie powodowała powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT.
Podstawą oddalenia skargi jest przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło